Ünite 4: Fecr-i Âtî’de Edebî Falliyet: Nesir — Önemli Kavramlar

Karşılıklı konuşmalara (dialog) dayanan hikâye türünün Fecr-i Âtî dönemindeki karşılığıdır. Hacim kısalığından dolayı sahnede temsil edilme amacına uygun düşmezler ve piyes sayılmazlar.

Vezin ve kafiye gibi manzum söz kayıtlarının dışında, duygu yoğunluğunu serbestçe ifade etmeye imkân tanıyan nesir biçimindeki şiir türüdür. Örnek olarak Yakup Kadri'nin 'Yıldızların Bîkesliği' gösterilebilir.

Hüseyin ve sanatın yanı sıra felsefi veya içtimai bir manayı, bir tezi veya düşünceyi içeren hikâye tarzıdır. İzzet Melih'in 'Tezat' romanı bu anlayışa örnek gösterilebilir.

Fecr-i Âtî yazarlarının mensur şiir türü için kullandığı adlandırmalardan biridir. Şahabettin Süleyman ve diğer yazarların küçük bir vaka etrafında şekillenen, şairanelik ve düşünce barındıran eserleridir.

Refik Halit Karay'ın Fecr-i Âtî dönemindeki hikâyelerinden biridir. Türk edebiyatında işçi-patron münasebetleri üzerine yazılmış ve işçi haklarının savunulduğu ilk edebî metindir.

Ali Süha Delibaşı'nın yazılış başlangıcındaki mensurelerini toplamak istediği ancak gerçekleştiremediği kitap projesinin adıdır. Eser, yazarın ferdiyetçi sanat anlayışını yansıtır.

Cemil Süleyman Alyanakoğlu'nun kaleme aldığı hikâye kitabı olup, Fecr-i Âtî Kütüphanesi serisinin ilk yayımlanan eseridir.

Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Millî Edebiyat döneminde, halk edebiyatı ve folklor kaynaklarına yönelerek kaleme aldığı, Türkçenin sadeleşmesi ve özleşmesi davasının bir ürünü olan mensur şiir kitabıdır.

Mehmet Behçet Yazar’ın ilk mensurelerini topladığı eseridir. Yazar Fecr-i Âtî döneminde şiirleriyle tanınmıştır.

Şahabettin Süleyman’ın en uzun hikâyesi olup, fikirleri vaktinden önce gelişmiş zeki insanları cemiyetin kabullenmediği tezini savunan bir natüralist hikâye örneğidir.

Cemil Süleyman Alyanakoğlu’nun dul bir kadının psikolojisini başarıyla aksettirmesiyle yayımlandığı tarihlerde çok şöhret yapmış olan romanıdır.

İzzet Melih Devrim'in 1920’ye kadar yazdığı mektup tarzındaki hikâyelerini ve bazı mensurelerini bir araya getirdiği, 1921’de yayımlanan kitabıdır.

Mehmet Behçet Yazar’ın Cumhuriyet döneminde çocuklar için hazırladığı eğitici-öğretici tahkiyeli metinlerden oluşan çocuk hikâyesi kitaplarından biridir.