Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Orhun Türkçesi

Ünite 2: Türk Dilinin Dönemleri — Doğru/Yanlış

Gösterilen tanım o kavrama ait mi? 10 soru var.

1 / 100 doğru

Yeni Türkçe

XX. yüzyılın ilk çeyreğinde başlayıp bugünkü Türkiye •••, Azerbaycan •••, Türkmence ve Özbekçe gibi kendine has gramer özelliklerine sahip bağımsız yazı dillerinin ortaya çıktığı dönemdir.

Yeni Türkçe — XX. yüzyılın ilk çeyreğinde başlayıp bugünkü Türkiye Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi, Türkmence ve Özbekçe gibi kendine has gramer özelliklerine sahip bağımsız yazı dillerinin ortaya çıktığı dönemdir.

Ana Türkçe — Çuvaşça dışındaki bütün Türk dil ve diyalektlerinin geliştiği, 'z'li konuşurların bulunduğu ata dönemdir. Metne göre oguz şeklindeki x değişkenine dayanır.

Eski Türkçe — Türk dilinin yazılı ürünler vermeye başladığı ilk evredir; Köktürkçe, Uygurca ve Karahanlı Türkçesi yazı dillerini kapsar. Metne göre VII. yüzyıldan XIII. yüzyıla kadar olan dönemi ifade eder.

Maniheizm ve Manihey Alfabesi — M.S. III. yüzyılda Mezopotamya'da ortaya çıkan bir din olup, Uygur döneminde 762 yılında Bögü Kağan zamanında resmi din olarak kabul edilmiş ve bu dinin alfabesi Türk metinlerinde kullanılmıştır.

Tölis İsyanı — Köktürklerin Avarlara bağımlı olduğu dönemde bastırdıkları isyandır. Bumın Kağan bu isyanı bastırarak yaklaşık 50 bin kişilik bir askeri gücü kendisine bağlamış ve bağımsızlık yolunda kritik bir adım atmıştır.

Ana Çuvaşça — Çuvaş dilinin türediği, 'r'li konuşurların bulunduğu ata dönemdir. Metne göre ogur şeklindeki x değişkeni ile Ana Türkçeden ayrılmıştır.

Orta Türkçe — XIII. yüzyıldan XX. yüzyılın başlarına kadar süren, Moğol istilası sonrasında bölgesel edebi dillerin ve bugünkü bağımsız dillerin oluştuğu dönemdir. Doğuda Harezm-Çağatayca, batıda Eski Oğuz-Osmanlıca bu döneme dahildir.

Çoyren Yazıtı — Türk dilinin tarihlendirilmiş en eski yazıtı olup, 688-692 yılları yani VII. yüzyıla aittir. Türk dilinin yazı dili olma sürecindeki en eski belgelerinden biridir.

İkili Teşkilat — Türk devletlerinde ülkenin doğu ve batı olmak üzere iki idari bölgeye ayrılması yönetim biçimidir. I. Köktürk Kağanlığı'nda doğuyu Bumın'ın oğlu Muhan Kağan, batıyı ise kardeşi İştemi Yabgu yönetmiştir.

Müşterek Orta Asya Türkçesi — Ahmet Caferoğlu'nun Orta Türkçe döneminde Türk dünyasının doğu kolundaki Türkçeler için kullandığı addır; Kaşgar şivesi, Harezm ve Çağatay Türkçesini kapsar.