← Ünite 7
Entegre Lojistik Destek

Ünite 7: Lojistik Destek Analizi ve Planı

Sıralı ve Entegre Usul Farkı
Lojistik destek analizlerinin başarılı olması sıralı ve entegre olmak üzere iki farklı usulle yapılır. Sıralı usulde ilk hedefin gerçekleşmemesi başarısızlık getirirken, sistemin gereksinimlerini eksiksiz yerine getirmesi için entegre tasarım tercih edilir.
LDA Programının 15 Görevi
Lojistik destek analizi programları birbir bağımsız ve farklı 15 görevden oluşur. Bu 15 görev kendi içinde program planlama, görev ve destek sistemleri, alternatiflerin hazırlanması, kaynakların tanımı ve desteklenebilirliğin değerlendirilmesi olmak üzere 5 ana bölümde toplanır.
Yönetim Konferansı Zamanlaması
Pratikte taraflar arasında sözleşme imzalanmasının ardından geçen ilk 45 gün içinde tipik bir yönetim konferansı tasarlanır. Bu konferans yönetim, teknik yayınlar, destek ekipmanı ve eğitim gibi konuları kapsayan tek bir organizasyon olarak düzenlenir.
Lojistik Destek Planı İçeriği (Tablo 8.2)
Lojistik destek planı; giriş, sistem tanıtımı, lojistik destek analiz süreci ve lojistik destek analiz programı olmak üzere 4 ana ana başlık altında detaylı bir şekilde yapılandırılır ve analizin tüm unsurlarını kapsar.

Anahtar Kavramlar

Lojistik Destek Analizi (LDA)Entegre lojistik destek süreçlerinin en etkin araçlarından biri olup, tasarım kararlarını şekillendiren lojistik kriterleri oluşturan, ilk maliyet nedenlerini ve destek problemlerini tanıyan yönetim aracıdır. Örneğin, yeni üretilecek bir askeri aracın bakım maliyetlerini düşürmek için tasarım aşamasında yapılan analizler bu kapsamdadır.
Sıralı UsulLojistik destek analizi tasarımının aşamalı olarak yapıldığı, ilk hedefin gerçekleşmemesi durumunda sonraki aşamalarda başarılı olunmasına imkân tanımayan bir uygulama yöntemidir. Örneğin, öncelikli bakım stratejisi oturtulmadan doğrudan saha testlerine geçilmesi sıralı usulün riskli yönünü gösterir.
Entegre TasarımSistemin kendisinden beklenen tüm operasyonel gereksinimleri eksiksiz yerine getirebilmesi için lojistik destek tasarımlarının eş zamanlı ve birbiriyle uyumlu olarak yürütüldüğü usuldür. Örneğin, uçak tasarımında gövde yapısı ile bakım lojistiğinin aynı anda planlanması entegre tasarımdır.
Program Planlama ve KontrolLojistik destek analizi programının strateji, planlama ve denetim sütunları üzerinde tasarlanan, ilk aşamada uygulanacak analiz stratejilerini içeren birinci görev bölümüdür. Örneğin, bir projenin başında fonlama takviminin ve ELD stratejilerinin belirlenmesi bu bölümdedir.
Lojistik Destek Planı (LDP)ELD süreçlerini ve usullerini yönetmek, kontrol etmek ve her programın gerektirdiği sorumlulukların detaylarını ortaya koymak için hazırlanan temel plandır. Örneğin, bir sistemin bakımı esnasında neyin nasıl yapılacağını net olarak belirten dokümandır.
Tasarımın Gözden GeçirilmesiSistemin ilk tasarımı ile tarafların önerileri sonrasında oluşan yeni tasarımın, teknik personel ve mühendisler katılımıyla bakım yapılabilirlik göz önüne alınarak incelendiği aşamadır. Örneğin, bir mühendislik ekibinin yeni bir motor bloğunun sökülme kolaylığını toplantıda tartışmasıdır.
Yönetim KonferansıTaraflar arasında sözleşme imzalanmasından sonraki ilk 45 gün içinde, gereksiz tekrarları önlemek ve tüm ELD disiplinlerini aynı yönde koordine etmek için düzenlenen kapsamlı toplantıdır. Örneğin, yönetim, eğitim ve teknik yayınların tek bir toplantıda ele alınmasıdır.
Pratik Çalışması (Alt Görev IV)Tedarik programındaki ilk LDA görevi olup, yeni sistemin nerede, nasıl ve ne zaman kullanılacağını tanımlayan ve diğer analizlere veri sağlayan çalışmadır. Örneğin, yeni bir zırhlı aracın hangi iklim koşullarında depolanacağının dokümante edilmesidir.
StandardizasyonYeni lojistik destek araçları geliştirmek yerine, sistemde halihazırda var olan donanım, yazılım ve destek sistemlerinin entegrasyonunu maksimize etme sürecidir. Örneğin, farklı araçlarda ortak civata ve parça tiplerinin kullanılmasıdır.
Karşılaştırmalı Analiz (Mukayeseli Analiz)Yeni bir sistem geliştirilirken, benzer veya eski sistemlerden elde edilen tecrübe, maliyet ve destek yapısı verilerinin kullanılarak eski hataların tekrarlanmasının önlendiği analizdir. Örneğin, yeni nesil bir nakliye uçağı tasarlanırken önceki modelin arıza oranlarının dikkate alınmasıdır.
Teknolojik FırsatlarYeni sistemin desteklenebilirliğini geliştirmek için uygulanacak teknolojilerin belirlendiği, maliyet etkinliği ile eskimiş teknoloji riskleri arasında denge kurulan aşamadır. Örneğin, uçak bakımında klasik test cihazları yerine yapay zeka destekli teşhis sistemlerinin değerlendirilmesidir.
Desteklenebilirlik Tasarım FaktörleriYeni sistemin desteklenebilirlik niteliklerini sayısal olarak ifade eden ve sonraki sözleşmelerde yönlendirici ilke olarak kullanılan kriterler bütünüdür. Örneğin, ortalama arıza giderme süresinin (MTTR) saat cinsinden sınırlarının belirlenmesidir.
Fonksiyonel İhtiyaçların TanımlanmasıYeni ekipmanın göstermek zorunda olduğu performansın ve içinde bulunduğu ortamı desteklemek için gereken bakım görevlerinin bütünsel bir paket halinde tanımlandığı aşamadır. Örneğin, yangın söndürme uçağının su taşıma kapasitesi ve rota izleme yeteneklerinin yazılmasıdır.
FMECA (Arıza Modları, Etkiler ve Kritiklik Analizi)Sistemi olası arızalar ve başarısızlıklar açısından hassas biçimde inceleyerek görev listelerinin oluşturulmasında kullanılan en verimli analiz aracıdır. Örneğin, bir helikopterin hidrolik sistem arızasının uçuş güvenliğine etkisinin kritiklik derecesiyle hesaplanmasıdır.
RCM (Güven Merkezli Bakım)Sistemlerin güvenilirliğini korumak ve olası arızaları önlemek amacıyla bakım görevlerinin ve stratejilerinin belirlenmesinde kullanılan analiz yaklaşımıdır. Örneğin, motor parçalarının ömrü dolmadan planlı değişim aralıklarının tespit edilmesidir.
Destek Sistemlerinin AlternatifleriYeni sistemin ihtiyaç duyduğu bakım sistem seviyeleri, dış kaynak sözleşmeleri ve test ekipmanları gibi alternatif destek konseptlerinin geliştirildiği aşamadır. Örneğin, bakımın fabrika seviyesinde mi yoksa birlik seviyesinde mi yapılacağının alternatifli olarak planlanmasıdır.
Takas AnaliziMaliyet, takvim, performans ve hazır olma durumu gibi faktörler arasında en uygun dengenin kurulabilmesi için alternatiflerin nicel ve nitel kriterlerle karşılaştırıldığı süreçtir. Örneğin, daha hafif ama pahalı bir malzemenin kullanılması ile ağır ama ucuz malzemenin maliyet takasının yapılmasıdır.
LORA (Onarım Seviye Analizi)Sistemin bir parçasının ne zaman arıza yapacağını ve arızanın tamir edilerek mi yoksa yenisiyle değiştirilerek mi giderileceğini belirleyen fiziksel destek analizidir. Örneğin, elektronik bir kartın onarılmayıp doğrudan atılıp yenisinin takılmasının ekonomik olduğunun saptanmasıdır.
Görev AnaliziYeni bir sistemi desteklemek için gereken lojistik kaynakların ve bakım görevlerinin manuel olarak detaylı bir şekilde tanımlandığı, maliyeti yüksek ancak katkısı büyük olan süreçtir. Örneğin, bir radar sisteminin söküm ve montaj adımlarının saniyeleri kapsayacak şekilde yazılmasıdır.
Erken Saha AnaliziSahada halihazırda mevcut olan diğer sistemlerle ilişkili olarak yeni sistemin işgücü kaynaklarını, hazır olma durumunu ve sürdürülebilirliğini inceleyen saha öncesi analizdir. Örneğin, yeni gelecek tankların mevcut kışla atölyelerinde yaratacağı iş yükünün önceden incelenmesidir.
Üretim Sonrası Destek AnaliziÜretim tesislerinin ömür devri boyunca açık kalamayacağı gerçeğinden hareketle, sistemin uzun yıllar boyunca ihtiyaç duyacağı depo ve fabrika seviyesi bakımların planlandığı süreçtir. Örneğin, uçuş ömrünü tamamlamaya yaklaşan bir uçak filosunun 20 yıllık yedek parça tedarik planlamasıdır.
Desteklenebilirliğin Test Edilmesi ve OnaylanmasıTüm ELD süreçlerinin etkinliğini ve lojistik destek analizi programının yeterliliğini sürekli devam eden test, değerlendirme ve onay faaliyetleriyle ölçen son aşamadır. Örneğin, prototip test sonuçlarına bakılarak sözleşme hedeflerine ulaşıldığının resmi olarak imzalanmasıdır.

Diğer Önemli Bilgiler

Pratik Çalışması ve Karmaşık Kriterler

Alt Görev IV olan pratik çalışmasında yeni sistemin nerede ve ne zaman kullanılacağı tanımlanır. Sistemlerin karmaşıklığı; sorti sıklığı, öngörülen ömür devri, sistem sayısı, kullanım ortamı ve bakım konsepti gibi kriterlere göre belirlenir.

Standart Ekipman Kullanımı Modeli

Tablo 8.3'te verilen standart ekipman kullanım modeli; genel esaslar, sayısal desteklenebilirlik faktörleri, değişecek sistemin özeti, yeni sistem için var olan destek yapısı ve elde olan diğer desteklenebilirlik verileri olmak üzere 5 ana bölümden oluşur.

Sistemlerin Karşılaştırma Algoritması

Karşılaştırmalı analizde verilerin toplanması, maliyetler, güvenirlik, bakım yapılabilirlik, test edilebilirlik, erişilebilirlik ve desteklenebilirlik performansları modellerin analizi ile işlenerek yeni sistem sonuçları geliştirilir.

Desteklenebilirlik Tasarım Faktörleri Algoritması

Şekil 8.10'da gösterilen tasarım faktörleri oluşum algoritması; desteklenebilirliğin tanımlanması, hassas analiz, veri hakları, hedeflerin oluşturulması ve tasarım kısıtlarının oluşturulması basamaklarından meydana gelir.

Fonksiyonel İhtiyaçların 6 Adımlı Süreci

Alt Görev IX kapsamındaki fonksiyonel ihtiyaçların tanımlanması; sistem fonksiyonlarını tanımlama, benzersiz fonksiyonları tanımlama, riskleri tanımlama, kullanım ve bakım görevlerini tanımlama, tasarım alternatiflerini geliştirme ve güncelleme olmak üzere 6 adımdan oluşur.

Alternatiflerin Değerlendirilmesi ve 12 Adım

Alt Görev XI olan alternatiflerin değerlendirilmesi ve takas analizi, lojistik destek analizinin en karmaşık görevlerinden biri olup değerleme süreçleri, işgücü analizi, eğitim analizi, LORA ve ulaştırma analizi dahil 12 adımdan oluşur.

Onarım Seviye Analizi (LORA)

LORA kısaltması level of repair analysis ifadesinden gelmekte olup Türkçesi onarım seviye analizidir. Sektörde kısaltmasıyla anılan bu analiz, fiziksel destek analiz kararlarının en önemli bileşenlerinden biridir.

Görev Analiz Sürecinin 5 Adımı

Görev analizi; FMECA veya RCM analizi ile başlar, bakım görevleri için ihtiyacın tanımlanması, fonksiyonel ihtiyaçların tanımı, gereken lojistik destek ihtiyaçlarını belirlemek için ayrı analiz yapılması ve sonuçların dokümante edilmesiyle 5 adımda tamamlanır.

Üretim Sonrası Destek Süresi

ELD kapsamında üretilen sistemlerin ömür devri boyunca desteklenebilmesi oldukça güç olup, müşteri tarafından açılan tesisler vasıtasıyla sistemin ömür devri boyunca kimi durumlarda 20 yıla yakın bir süre desteklenmesi sağlanır.

Desteklenebilirliğin Değerlendirilmesi Bölümü V

Tüm ELD süreçlerinin etkinliği ve lojistik destek analiz programının yeterliliği; desteklenebilirliğin test edilmesi (Alt Görev XV), değerlendirilmesi (Alt Görev XVI) ve onaylanması (Alt Görev XVII) olmak üzere üç alt görevin başarısına bağlıdır.

LDA'nın Dört Temel Hedefi

LDA'nın hedefleri; tasarım kararlarını etkileyecek destek kriterlerini oluşturmak, destek problemlerini ve ilk maliyet nedenlerini tanımlamak, ömür devri boyunca gerek duyulacak kaynakları belirlemek ve tek bir lojistik bilgi veri tabanı oluşturmaktır.

Sınavda Dikkat Et

  • Sıralı usul ile entegre usulün temel farkının lojistik destek tasarımının aşaması olduğunu unutmayın; sınavda bu kavramlar sıkça karıştırılır.
  • LDA programının toplam 15 görevden oluştuğunu ve bu görevlerin 5 ana görev bölümünde toplandığını ezberleyin.
  • Lojistik destek planının (LDP) hazırlanmasında spesifik olma ve neyin nasıl yapılacağını tanımlama faktörlerinin kritik öneme sahip olduğunu unutmayın.
  • Yönetim konferansının sözleşme imzalanmasından sonraki ilk 45 gün içinde yapıldığını ve tek bir çatı altında toplandığını zaman soruları için not edin.
  • FMECA (Arıza Modları, Etkiler ve Kritik Analizler) ile LORA (Onarım Seviye Analizi) kavramlarının hangi amaçla kullanıldığını iyi ayırt edin.
  • Görev analizinin manuel yapıldığı için lojistik destek analizi süreçleri içinde maliyeti en yüksek süreç olduğunu sınav soruları için unutmayın.
  • LDA'nın 4 temel hedefi ile LDP içeriğinde yer alan ana başlıkları (Giriş, Sistem Tanıtımı vb.) birbirine karıştırmamaya özen gösterin.