Ünite 7: Yaşlılıkta İhmal, İstismar ve Şiddet — Önemli Kavramlar

Yaşlının temel ihtiyaçlarının (beslenme, hijyen, sağlık) karşılanmamasıdır. Örneğin, yatağa bağımlı bir yaşlının altının değiştirilmemesi bir ihmaldir.

Yaşlıya yönelik kasıtlı zarar verici eylemlerdir. Örneğin, yaşlının parasının izinsiz harcanması ekonomik istismardır.

Yaşlılara karşı önyargılı tutum ve ayrımcılıktır. Örneğin, yaşlı olduğu için birinin işe alınmaması yaşçılıktır.

Bakım sorumlusunun yaşlıyı yalnız bırakmasıdır. Örneğin, bakıcının Alzheimer hastası yaşlıyı evde tek başına bırakıp gitmesi.

Kaba kuvvet kullanarak yaşlıya zarar vermektir. Örneğin, yaşlıya tokat atmak veya onu yatağa bağlamak.

Yaşlının mal varlığını veya parasını kötüye kullanmaktır. Örneğin, yaşlının emekli maaşını rızası dışında harcamak.

Yaşlıyı aşağılamak, korkutmak veya onurunu kırmaktır. Örneğin, bir bakıcının yaşlıya sürekli bağırması.

Yaşlının rızası olmadan cinsel içerikli davranışlara maruz bırakılmasıdır. Örneğin, cinsel saldırı veya taciz.

Şiddet döngüsünün ilk aşamasıdır; sözel saldırı ve sürtüşmelerle başlar.

Şiddetin fiilen gerçekleştiği, yaralanmaların olduğu aşamadır.

Failin özür dileyip barışma teklif ettiği, mağdurun ikna edildiği aşamadır.

Bakım verenin stres ve tükenmişlik nedeniyle şiddete başvurduğunu savunan kuramdır.

Şiddetin aile içinde gözlem yoluyla öğrenildiğini savunan kuramdır.

Yaşlı istismarını ataerkil yapı ve güç dengesizliğiyle açıklayan modeldir.

İstismarı bireysel, çevresel ve toplumsal faktörlerin bir sonucu olarak gören modeldir.

İstismarı, taraflar arasındaki bağımlılık ve ödül-ceza dengesi üzerinden açıklayan kuramdır.

İstismara uğrayan yaşlıya danışmanlık ve haklarını öğretmeyi öngören müdahale yöntemidir.

İstismarın bildirilmesini yasal zorunluluk kılan ve yaşlıyı devlet korumasına alan modeldir.