Ünite 7: Mobil İşletim Sistemleri

İlk Akıllı Telefon Kavramı

Akıllı telefon kavramı literatüre ilk kez 1997 yılında piyasaya sürülen Ericsson GS88 modeli ile girmiştir.

iPhone'un Tanıtımı

Apple'ın devrim yaratan iPhone modeli, Ocak 2007'de Steve Jobs tarafından San Francisco'da tanıtılmıştır.

İlk Android Telefon

2008 yılında piyasaya sürülen HTC Dream, Android işletim sistemini kullanan ilk ticari akıllı telefondur.

BlackBerry 5810

2002 yılında pazara giren bu cihaz, Java tabanlı BlackBerry OS kullanmış ve e-posta iletişimi için özelleştirilmiştir.

Anahtar Kavramlar

PDAKişisel Sayısal Yardımcı. İlk örneği 1992'de Apple tarafından tanıtılan Newton modelidir; arama fonksiyonu olmayan taşınabilir bilgisayarlardır.

iOSApple'ın UNIX tabanlı mobil işletim sistemi. iPhone, iPad ve iPod Touch cihazlarda kullanılır, yüksek güvenlik ve stabilite ile tanınır.

AndroidGoogle tarafından desteklenen, Linux çekirdeği üzerine kurulu açık kaynak kodlu işletim sistemi. APK uzantılı uygulamalar çalıştırır.

Windows CEWindows Mobile cihazların temelini oluşturan, 32-bitlik gerçek zamanlı gömülü işletim sistemi çekirdeğidir.

Multi-touchAynı anda birden fazla parmakla dokunma hareketini algılayan teknoloji. iPhone ile popülerleşmiştir.

Dalvik Sanal MakinesiAndroid uygulamalarının çalıştırıldığı, düşük bellek ve işlemci gücü gereksinimlerine göre optimize edilmiş ortamdır.

UWPEvrensel Windows Platformu. Bir kez yazılan kodun telefon, tablet ve PC gibi farklı cihazlarda çalışmasını sağlayan mimaridir.

MVCModel-View-Controller. Uygulama geliştirirken veriyi, arayüzü ve denetleyiciyi birbirinden ayıran tasarım şablonudur.

XcodeApple cihazları için uygulama geliştirmeyi sağlayan kapsamlı yazılım geliştirme ortamıdır (IDE).

Android StudioAndroid uygulamaları tasarlamak, test etmek ve hata ayıklamak için kullanılan resmi geliştirme ortamıdır.

Open Handset AllianceGoogle öncülüğünde kurulan, Android platformunu standartlaştırmayı amaçlayan donanım ve yazılım üreticileri topluluğudur.

Kernelİşletim sisteminin donanım ile yazılım arasındaki iletişimi sağlayan en temel çekirdek katmanıdır.

FrameworkUygulama geliştirme sürecinde hazır kütüphaneler ve şablonlar sunan yapısal çatı sistemidir.

SDKSoftware Development Kit. Yazılım geliştirme kiti; belirli bir platform için uygulama yazmak için gereken araçlar bütünüdür.

SiriiOS 5 ile gelen, akıllı telefon sektöründeki ilk akıllı sesli asistan uygulamasıdır.

App StoreApple'ın iOS cihazlar için sunduğu, geliştiricilerin uygulamalarını yayınladığı dijital mağazadır.

NFCYakın Alan İletişimi. Android 2.3 Gingerbread ile sisteme eklenen, cihazlar arası kısa mesafeli veri aktarım teknolojisidir.

BluetoothCihazlar arası kablosuz veri aktarımını sağlayan teknoloji. Android ve iOS sistemlerinde standarttır.

RegistryWindows işletim sistemlerinde tüm sistem ayarlarının tutulduğu merkezi veritabanıdır.

TCP/IPBilgisayarlar arası veri iletimini sağlayan temel internet protokolleridir; güvenlik zafiyetlerine karşı korunmalıdır.

Diğer Önemli Bilgiler

Open Handset Alliance

Google, 5 Kasım 2007'de HTC, Sony, Samsung ve LG gibi devlerin katılımıyla Android platformunu standartlaştırmak için bu konsorsiyumu kurmuştur.

iOS 5 ve Siri

2011 yılında yayınlanan iOS 5 sürümü, akıllı telefon sektöründeki ilk akıllı sesli asistan olan Siri'yi kullanıcılara sunmuştur.

Android Pazar Payı

2018 Nisan verilerine göre Android, dünya genelindeki mobil işletim sistemi pazarının %75.66'sına hakimdir.

Windows Phone 8 Değişimi

Microsoft, 2012 yılında Windows Phone 8 ile radikal bir karar alarak NT çekirdeğine geçiş yapmış ve mimarisini tamamen yenilemiştir.

IBM Simon

1992 yılında IBM tarafından tanıtılan bu cihaz, dünyanın ilk dokunmatik ekranlı ve işletim sistemi kullanan akıllı telefonudur.

Android Sürümleri

Android sürümleri, 2008'deki 1.0 sürümünden itibaren Cupcake, Donut, Eclair gibi tatlı isimleriyle kodlanarak yayınlanmıştır.

Nokia 9000 Communicator

1996 yılında piyasaya çıkan bu cihaz, GeOS 3.0 işletim sistemiyle çalışan, QWERTY klavyeye sahip ilk akıllı telefonlardandır.

iOS 7 Tasarımı

2013 yılında yayınlanan iOS 7, arayüzde büyük bir değişikliğe giderek 'düz tasarım' (flat design) anlayışına geçmiştir.

Android 6.0 Marshmallow

2015 yılında çıkan bu sürüm, USB Type-C desteği ve parmak izi okuyucu entegrasyonu ile sistem güvenliğini artırmıştır.

Windows 10 Mobile

Microsoft'un 8 inçten küçük tabletler ve telefonlar için geliştirdiği, UWP desteği sunan son büyük mobil sürümüdür.

Sınavda Dikkat Et

İşletim sistemlerinin mimari katmanlarını (özellikle iOS ve Android için) mutlaka ezberleyin; sınavda katmanların görevleri ile ilgili soru gelme ihtimali yüksektir.
Tarihsel kronolojiye dikkat edin; hangi işletim sisteminin hangi yıl çıktığı ve hangi cihazla tanıtıldığı (örneğin iPhone 2007, HTC Dream 2008) kritik bilgilerdir.
Açık kaynak kodlu (Android) ve kapalı kaynak kodlu (iOS) sistemlerin temel farklarını ve avantaj/dezavantajlarını karşılaştırmalı olarak öğrenin.
Geliştirme araçlarını karıştırmayın; Xcode (iOS), Android Studio (Android) ve Visual Studio (Windows Mobile) eşleştirmesini unutmayın.
Windows Mobile'ın 2012 yılında NT çekirdeğine geçiş yapması, sistemin mimari dönüşümü açısından en önemli sorulardan biridir, mutlaka not edin.
Sınavda 'ilk' olan cihazlar (IBM Simon, Ericsson GS88, HTC Dream) her zaman potansiyel soru adayıdır.