Ünite 1: İstatistiğin Tanımı, Temel Kavramlar ve İstatistik Eğitimi — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Günlük hayatta karşılaştığınız veya medyada yer alan haberlerden yola çıkarak, istatistiğin üç farklı anlamını (veri kümesi, bilim dalı ve örneklem değer) temsil eden birer somut örnek bulunuz ve bu örneklerin neden o kategoriye girdiğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, TÜİK'in açıkladığı işsizlik oranlarını 'veri kümesi', bir tıp araştırmasında kullanılan analiz yöntemlerini 'bilim dalı' ve anket yapılan 100 kişiden elde edilen yaş ortalamasını ise 'örneklem değer' olarak örneklendirmelidir.
Alıştırma 2myders hazırladı
'Tipik olay' ve 'yığın olay' kavramlarını karşılaştırarak, bir meteoroloji istasyonunun günlük hava sıcaklığı ölçümleri ile suyun 100 derecede kaynaması olayını bu kavramlar çerçevesinde analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Suyun kaynaması her seferinde aynı sonucu verdiği için tipik olaydır; günlük sıcaklık ölçümleri ise günden güne değişkenlik gösterdiği ve tek bir günün verisiyle genel iklim hakkında karar verilemediği için yığın olaydır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Aşağıda verilen birimleri yapılarına ve varoluş şekillerine göre (maddi/maddi olmayan, devamlı/ani, doğal/doğal olmayan) sınıflandırınız: 'Bir üniversite binası', 'Bir trafik kazası', 'Bir bebeğin doğumu'.
Yanıt / ipucu
Üniversite binası maddi ve devamlı bir birimdir; trafik kazası maddi olmayan ve ani bir birimdir; bebeğin doğumu ise maddi olmayan (olay niteliğinde) ve ani bir birimdir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir işletmedeki çalışanların memnuniyetini ölçmek amacıyla bir anket tasarladığınızı düşünün. Bu ankette kullanılmak üzere sınıflayıcı, sıralayıcı, eşit aralıklı ve oranlı ölçek türlerinin her birine uygun birer değişken ve soru örneği hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Sınıflayıcı için 'Departman', sıralayıcı için 'Unvan düzeyi', eşit aralıklı için 'İş memnuniyeti puanı (1-5 arası)', oranlı ölçek için ise 'Aylık net gelir' veya 'Çalışma yılı' değişkenleri kullanılabilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Bilimsel araştırma sürecinde elde edilen istatistiksel çözümleme sonuçlarından 'tahminleme', 'kestirim' ve 'öngörü' kavramları arasındaki farkları araştırarak, bir şirketin satış verileri üzerinden bu üç kavramı örneklendiren bir senaryo yazınız.
Yanıt / ipucu
Tahminleme, 100 müşteriden yola çıkarak tüm müşteri evreninin harcama ortalamasını bulmaktır; kestirim, reklam bütçesine göre satış miktarını hesaplamaktır; öngörü ise geçmiş yılların satış trendine bakarak gelecek yılın satışlarını tahmin etmektir.
