Ünite 1: Dişsiz Maksillanın Ölçüde Esas Alınacak Biyolojik ve Fizyolojik Esasları — Önemli Kavramlar

Üst dudağın iç yüzeyinden başlayarak alveolar kretin labial yüzeyine uzanan, içinde kas lifi barındırmayan ancak dudak hareketleriyle pasif olarak gerilen fibröz doku bandıdır. Protez sınırında bu yapı için ince ve uzun bir çentik açılması gerekir.

Bukkal vestibülün en distalinde yer alan, genişliği tüberlerin hacmi, masseter kası ve alt çene ramusu ile koronoit uzantısının hareketlerinden etkilenen anatomik boşluktur. Protezin arka-yan sınırlarının belirlenmesinde kritik bir rol oynar.

Üst çenede birinci büyük azı dişleri hizasında bulunan, masseter ve buksinatör kaslarının kasılmasıyla daralan bölgedir. Uzun süre dişsiz kalan hastalarda bu bölgede protezin doku uyumunu kaybetmesi nedeniyle besleme yapılması gerekebilir.

Rezidüel alveolar kretin ikinci ve üçüncü büyük azı dişleri bölgesindeki arka uzantısıdır. Bazen aşağı doğru sarkmış veya yoğun fibröz dokuyla kaplı olabilen bu yapı, protezin tutuculuğu için mutlaka protez sınırları içine alınmalıdır.

Üst orta kesici dişlerin arkasında yer alan ve nazopalatin kanalın ağzını örten fibröz doku kabartısıdır. Kret erimesinden etkilenmeyen bu bölge, altındaki sinir ve damarların ezilmesini önlemek amacıyla protez içinde rahatlatılmalıdır.

Tüberlerin distali ile sphenoid kemiğin pterygoid çıkıntısı arasında yer alan, yağ dokusundan zengin yumuşak alandır. Üst çene tam protezinin arka sınırının bittiği ve sızdırmazlığın sağlandığı anatomik sınırdır.

Dişlerin çekilmesinden sonra ağızda kalan, zamanla erimeye maruz kalan kemik ve üzerini örten mukoza tabakasıdır. Hacmi ve şekli hastanın genel sağlık durumuna, dişsizlik süresine ve geçirdiği cerrahi işlemlere göre değişir.

Sert damağın ön bölgesinde yer alan, mukozanın oluşturduğu düzensiz ve dalgalı yumuşak doku katlantılarıdır. Protezin fonksiyonel çiğneme kuvvetleri altında öne doğru kaymasını engelleyen mekanik bir destek alanıdır.

Sert damağın orta hattında (mid palatin sütür bölgesinde) mukoza altında gelişen iyi huylu kemik büyümesi veya çıkıntısıdır. Üzerindeki mukoza çok ince olduğundan protez yapımında bu bölgede rahatlatma yapılması gerekir.

Yumuşak damakta hareketli ve hareketsiz mukoza sınırından başlayıp arkaya uzanan, protezin arka sınırının bittiği ve tutuculuk için vakum etkisi yaratan sınır çizgisidir.