Alıştırmalar
← Ünite 10

Ünite 10: CHM (12.Hafta) — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Sıfır risk yasaları, dengeleyici yasalar ve teknoloji tabanlı yasalar arasındaki temel farkları açıklayarak, Delaney Maddesi örneği üzerinden bu yaklaşımların pratikteki uygulanabilirliğini tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Sıfır risk yasaları mükemmel güvenliği hedeflerken, dengeleyici yasalar risk ile toplumsal faydayı tartar; teknoloji tabanlı yasalar ise mevcut teknolojinin elverdiği en düşük maruziyet seviyesini esas alır. Delaney Maddesi'nin 'de minimis' (ihmal edilebilir risk) ilkesiyle esnetilmesi, pratikte mutlak sıfır riskin her zaman gerçekçi veya sürdürülebilir olmadığını göstermektedir.
  2. Alıştırma 2myders hazırladı
    Bhopal felaketinde meydana gelen teknik, sistemsel ve insani hataları listeleyerek, bu hataların modern laboratuvar ve endüstriyel tesislerdeki risk yönetimi süreçlerine nasıl dersler sağladığını analiz ediniz.
    Yanıt / ipucu
    Felakette soğutma ünitelerinin kapatılması, yedek sistemlerin eksikliği, nötralizasyon ve alarm sistemlerinin çalışmaması gibi maliyet odaklı ve sistemsel hatalar birleşmiştir. Bu durum, risk yönetiminde kesintisiz bakımın, hata önleyici (fail-safe) mühendislik kontrollerinin ve acil durum protokollerinin asla ihmal edilmemesi gerektiğini kanıtlamaktadır.
  3. Alıştırma 3myders hazırladı
    Laboratuvarda göz koruması seçerken güvenlik gözlükleri, kimyasal sıçrama gözlükleri ve yüz siperliklerinin hangi durumlarda tercih edilmesi gerektiğini karşılaştırarak açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Güvenlik gözlükleri sadece fiziksel darbelere karşı koruma sağlarken, kimyasal sıçrama gözlükleri sıvı kimyasalların göze ulaşmasını engeller. Yüz siperlikleri ise boyun ve yüzü şiddetli sıçramalardan korur ancak tek başına yeterli olmayıp, altına mutlaka kimyasal sıçrama gözlüğü takılarak kullanılmalıdır.
  4. Alıştırma 4myders hazırladı
    Laboratuvarda kullanılan tek kullanımlık nitril eldivenlerin doğru çıkarılma yöntemini (tersine soyma tekniği) adım adım açıklayınız ve bu tekniğin neden kritik olduğunu belirtiniz.
    Yanıt / ipucu
    Eldiven bilek kısmından tutularak dış yüzeyi içe gelecek şekilde tersine doğru soyularak çıkarılmalı, böylece kontamine olmuş dış yüzey içeride hapsedilmelidir. Bu teknik, eldiven üzerindeki kimyasal kirleticilerin çıplak cilde veya çevreye temas etmesini kesin olarak önlemek için kritiktir.
  5. Alıştırma 5myders hazırladı
    Laboratuvarda çeker ocak (chemical hood) kullanırken hava akış dinamiğini bozmamak ve güvenliği en üst düzeyde tutmak için dikkat edilmesi gereken operasyonel kuralları listeleyiniz.
    Yanıt / ipucu
    Çeker ocak sörgüleri (sash) çalışma anı dışında kapalı tutulmalı, içerideki ekipmanlar hava akışını engellemeyecek şekilde yerleştirilmeli ve iç paneller tıkanmamalıdır. Ayrıca, laboratuvar personelinin ocak önünde hızlı kol hareketleri yapmaktan kaçınması, içerideki kirli havanın dışarı sızmasını önlemek açısından önemlidir.