Ünite 3: Yerleşmeyi Etkileyen Faktörler ve Sınırlayıcılar — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Yerleşmeyi etkileyen fiziki ve beşeri faktörleri göz önünde bulundurarak, yaşadığınız veya bildiğiniz bir yerleşim yerinin kuruluşunda hangi faktörlerin daha baskın olduğunu karşılaştırmalı olarak analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, seçtiği yerleşimin iklim, su kaynakları gibi fiziki şartları ile tarım, sanayi veya ulaşım gibi beşeri/ekonomik avantajlarını karşılaştırmalıdır. Örneğin kıyı kentlerinde denizel iklim ve liman ticareti (beşeri) birlikteliği vurgulanabilir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Köy altı yerleşme tiplerinden olan 'mahalle', 'divan' ve 'çiftlik' yerleşmelerini ekonomik faaliyetleri ve coğrafi yayılışları açısından karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Tabloda mahallenin Batı Karadeniz/Ege'de tarıma dayalı yapısı, divanın Kuzeybatı Anadolu'daki çoklu mahalle birliği ve çiftliğin Trakya/Akdeniz'deki geniş tarım-hayvancılık arazisi özellikleri yer almalıdır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Anadolu'daki antik kent yerleşimlerinden (örneğin Çatalhöyük, Hattuşa veya Sard) birini seçerek, bu kentin kuruluş yerinin seçiminde 'sit' ve 'situasyon' kavramlarının nasıl rol oynadığını araştırınız.
Yanıt / ipucu
Seçilen antik kentin mikro-topoğrafik konumu (sit; nehir kenarı, korunaklı tepe) ile bölgesel ticaret ve ulaşım yolları üzerindeki konumu (situasyon) tarihsel verilerle açıklanmalıdır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Kentlerin nüfus büyüklüklerine göre yapılan sınıflandırmasını (küçük, orta, büyük) dikkate alarak, bu kent tiplerinin sunduğu ekonomik ve sosyal fonksiyonların çeşitliliğini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Küçük kentlerin genellikle tarımsal veya tek yönlü hizmet sunduğu, orta ve büyük kentlerin ise sanayi, üniversite, idari ve çok yönlü iktisadi fonksiyonlara sahip olduğu belirtilmelidir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Peru'daki Machu Picchu örneğinden yola çıkarak, yerleşmelerin dikeyde (yükseklik sınırında) dağılışını zorlaştıran fiziki engelleri ve insanların bu engelleri aşmak için geliştirdiği uyum stratejilerini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Yüksek irtifadaki düşük sıcaklık, engebeli topoğrafya ve ulaşım zorlukları gibi sınırlayıcılar ile insanların taraçalama tarımı, nehir vadilerinden yararlanma ve korunaklı mimari gibi uyum yöntemleri tartışılmalıdır.
