Ünite 4: Döllenme ve Bölünmeler — Önemli Kavramlar

Trofoblast tabakasının iç kısmında yer alan, tek çekirdekli hücrelerden oluşmuş ve aktif olarak mitoz bölünme gösteren hücre tabakasıdır.

Trofoblastın dış kısmında bulunan, hücre sınırları seçilemeyen çok çekirdekli sinsityal yapıdaki tabakadır; endometriyumu aşındırarak implantasyonu sağlar ve hCG hormonu salgılar.

Gelişimin ikinci haftasında embriyoblasttan farklılaşan, üstte epiblast ve altta hipoblast olmak üzere iki hücre tabakasından oluşan disktir.

Sinsitiotrofoblastların endometriyum derinliklerinde anneye ait kapiller damarların endotelini aşındırmasıyla oluşan, içi anne kanıyla dolu geniş lümenli kılcal damarlardır.

Trofoblastik lakünaların anneye ait sinüzoidlerle birleşmesi sonucu anne kanının laküner sisteme dolmasıyla başlayan, embriyo ile anne arasındaki ilk madde alışveriş sistemidir.

Ekstraembriyonik kölomun genişlemesiyle oluşan, embriyoyu çevreleyen ve onu sadece bağlantı sapı aracılığıyla trofoblast kabuğuna bağlı tutan büyük boşluktur.

Gelişimin üçüncü haftasında, epiblast tabakasından köken alan hücrelerin göçüyle embriyoda üç germ yaprağının (ektoderm, mezoderm, endoderm) oluşması sürecidir.

Gastrulasyon sırasında epiblast hücrelerinin primitif çizgiye doğru hareket ederek bu çizgiden içeriye ve aşağıya doğru göç etmesi sürecidir.

Prenotokordal hücrelerin çoğalması ve endoderm tabakasından ayrılarak oluşturduğu, embriyonun aksiyal iskeletinin temelini ve yönünü belirleyen solid hücre kordonudur.

Gelişimin 16. gününde vitellus kesesinin arka duvarından dışarıya doğru uzanan, insanda rudimenter kalan ancak mesane anomalilerinde rol oynayan divertiküldür.

Gastrulasyon döneminde yüksek düzeyde alkol alımı gibi teratojenik etkenler nedeniyle kranofasiyal yapıların orta hattında meydana gelen gelişimsel eksiklik ve beyin anomalileridir.

Gastrulasyon sonrasında primitif çizgide kalan pluripotent hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan ve her üç germ yaprağına ait dokuları içeren konjenital tümördür.

Dördüncü haftanın sonuna doğru plasental villusların merkezindeki mezodermal hücrelerin kan damarlarına farklılaşmasıyla oluşan, fonksiyonel kılcal damar içeren kalıcı villustur.

Gelişim biyolojisinde, bir hücre grubunun veya dokunun salgıladığı sinyal molekülleriyle komşu bir dokunun gelişimsel kaderini ve farklılaşmasını belirlemesi sürecidir.

Konsantrasyon gradyanına bağlı olarak hedef hücrelerde farklı gen ekspresyonlarını ve gelişimsel yanıtları tetikleyen, gelişim sürecini yönlendiren sinyal molekülleridir.

Nörülasyon sırasında nöroektodermin lateral sınırından ayrılarak vücudun çeşitli bölgelerine göç eden ve periferik sinir sistemi, melanositler gibi birçok yapıyı oluşturan hücre grubudur.

Nöral plağın katlanması, nöral oluğun oluşması ve ardından bu katlantıların birleşerek içi boş silindirik nöral tüpü meydana getirmesi sürecidir.

Notokordun her iki yanında boylu boyunca uzanan, kalınlaşmış mezoderm şerididir; ileride somitomerleri ve somitleri oluşturarak aksiyal iskelet ve kasları meydana getirir.

Paraksiyel mezodermin segmental olarak bölünmesiyle oluşan ilk hücre kümeleridir; baş bölgesinde nöromerleri oluştururken gövdede somitlere dönüşürler.

Paraksiyel mezoderm ile lateral plak mezodermi arasında yer alan, üriner sistemin boşaltım birimlerini ve gonadları oluşturan mezoderm bölümüdür.