Ünitenin tamamını tek sayfada görPremium
Temas yoluyla bulaşan enfeksiyonlar, temel olarak deri ve mukoza bütünlüğünün bozulması veya bu bölgelerle doğrudan/dolaylı etkileşim sonucunda ortaya çıkan hastalıklardır. Bu hastalıkların geçişi büyük oranda insandan insana gerçekleşmekle birlikte, bazı zoonotik karakterli enfeksiyonlarda hayvanlarla olan yakın temas da bulaşma zincirinde kritik bir rol oynamaktadır.
Bu hastalık grubu, toplumsal gelişmişlik düzeyi ve yaşanan toplumsal olaylarla doğrudan ilişkilidir. Özellikle hijyen koşullarının yetersiz olduğu, kalabalık yaşam alanlarında bu tür enfeksiyonların yayılım hızı artmaktadır. Bireysel temizlik alışkanlıkları, bu hastalıkların önlenmesinde en temel savunma hattını oluşturur.
Temas yoluyla bulaşan enfeksiyonlar arasında trahom, lepra (cüzzam), uyuz (skabies), mantarlar (dermatofitozlar), impetigo, bitlenme (pedikülozis), şarbon, tetanoz, tüberküloz (deri veremi), erizipel (yılancık), gazlı kangren, uçuk (herpes simpleks), siğil (verrü) ve ebola gibi geniş bir yelpaze bulunmaktadır.
Akut Romatizmal Ateş (ARA), belirli enfeksiyon hastalıklarının bir komplikasyonu olarak ortaya çıkan ve özellikle 5-15 yaş grubundaki çocukları etkileyen ciddi bir sağlık sorunudur. ARA'ya zemin hazırlayan temel enfeksiyonlar arasında A grubu beta hemolitik streptokok anjini, impetigo, kızıl ve erizipel (yılancık) yer almaktadır.
Hastalığın marjinal bulguları vücudun farklı sistemlerini etkileyebilir. Bunlar arasında eklemlerde görülen eklem romatizması, böbrekleri etkileyen glomerulonefrit, kalpte endokardit, beyinde korea ve deride eritema nodosa sayılabilir. Bu bulgular, enfeksiyonun sadece lokal kalmayıp sistemik bir sürece evrilebileceğini gösterir.
ARA ile mücadelede, bu hastalığa neden olan primer enfeksiyonların (özellikle streptokok kaynaklı olanların) erken teşhisi ve uygun antibiyotik tedavisi ile kontrol altına alınması hayati önem taşımaktadır. Hijyen ve erken tedavi, kalıcı hasarların önlenmesi için temel stratejidir.
Vektörlerle bulaşan enfeksiyonlar, etkenin insandan insana veya hayvandan insana taşınmasında 'eklem bacaklı' olarak adlandırılan uçar veya kaçar böceklerin (sivrisinek, kene, bit, pire vb.) aracı olduğu hastalıklardır. Bu hastalıkların coğrafi dağılımı, vektörlerin yaşam alanlarına ve iklim koşullarına göre şekillenir ve genellikle endemik bir karakter gösterir.
Vektörlerle mücadelede en etkili yöntem, vektörün kendisini ortadan kaldırmaktır. Bu süreçte vektörlerin üreme alanlarının (bataklıklar, çöplükler, gübrelikler vb.) ıslah edilmesi, çevre sağlığı önlemlerinin alınması ve kişisel hijyen kurallarına uyulması temel stratejilerdir.
Sıtma (sivrisinek), flariyazis (sivrisinek), deri layşmanyozu (tatarcık), tifüs (bit), veba (fare piresi), sarı humma (Aedes aegypti) ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (kene) bu grubun en bilinen örnekleridir. Mücadelede sosyo-ekonomik gelişmişlik ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi, vektörlerin insanla temasını azaltmak adına kritik bir role sahiptir.