Ana Sayfa » Ankara Üniversitesi ANKADEM » Kimya Mühendisliği Bölümü » Yeni Teknolojiler

Ünite 4: Yanıt Yüzey Yöntemi — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Yanıt Yüzey Yöntemi (RSM) — Çeşitli bağımsız değişkenlerin etkilediği bir yanıtın istatistiksel ve matematiksel yöntemlerle optimize edilmesi sürecidir. Örnek çalışmada, dijitoksin tanecik boyutunu en aza indirmek için akış hızı, püskürtme uzaklığı ve öngenleşme sıcaklığı değişkenleri bu yöntemle optimize edilmiştir.

Bağımsız Değişken — Deneysel süreçte araştırmacı tarafından kontrol edilen ve yanıt üzerinde etkisi incelenen faktörlerdir. Bu çalışmada akış hızı (ml/min), püskürtme uzaklığı (cm) ve öngenleşme sıcaklığı (°C) olmak üzere 3 bağımsız değişken kullanılmıştır.

Yanıt Değişkeni — Bağımsız değişkenlerin değişimine bağlı olarak ölçülen ve optimize edilmek istenen bağımlı çıktıdır. Bu çalışmada sayıca en fazla olan dijitoksin taneciklerinin nanometre (nm) cinsinden büyüklüğü yanıt değişkeni olarak seçilmiştir.

Merkezi Bileşik Tasarımı — En küçük kareler yöntemi temelli, doğrusal olmayan eğrisel ilişkileri modellemek için köşe, eksenel ve merkez noktalarını içeren bir deneysel tasarım türüdür. RSM uygulamalarında ikinci dereceden polinom modellerin oluşturulmasında temel teşkil eder.

Varyans Analizi (ANOVA) — Oluşturulan regresyon modelinin ve modeldeki terimlerin istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığını test etmek için kullanılan analiz yöntemidir. Modelin ve değişkenlerin p-değerlerinin (Prob > F) 0.05'ten küçük olması anlamlılığı ifade eder.

Prob > F (p-değeri) — Belirli bir faktörün veya modelin gözlemlenen etkisinin şans eseri ortaya çıkma olasılığını gösteren istatistiksel değerdir. Değerin 0.05'ten küçük olması, ilgili değişkenin yanıt üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu kanıtlar.

Uygunluğun Zayıflığı (Lack of Fit) — Deneysel verilerin kurulan matematiksel modele ne ölçüde uymadığını gösteren istatistiksel bir parametredir. Bu çalışmada uygunluğun zayıflığı Prob > F değeri 0.0039 olarak hesaplanmıştır.

Belirlilik Katsayısı (R2) — Modelin deneysel verilerdeki toplam değişkenliği açıklama oranını gösteren, 0 ile 1 arasında değer alan istatistiksel ölçüttür. Değerin 1'e yakın olması modelin verilere çok iyi uyum sağladığını gösterir; bu çalışmada R2 değeri 0.7383'tür.

RESS Sistemi — Süperkritik çözeltilerin hızlı genleşmesi esasına dayanan, etken maddelerin mikronize veya nano boyutta çökeltilmesini sağlayan bir teknolojidir. Çalışmada dijitoksin taneciklerinin boyutunu küçültmek amacıyla ISCO-Sitec ekstraksiyon ünitesiyle entegre kullanılmıştır.

Kodlanmış Değişkenler — Farklı birim ve ölçeklerdeki gerçek bağımsız değişken değerlerinin, matematiksel analiz kolaylığı sağlamak amacıyla genellikle -1 ile +1 sınırları arasına dönüştürülmüş halidir. Örneğin, 2.5 ml/min akış hızı -1 koduyla, 7.5 ml/min ise +1 koduyla temsil edilmiştir.