Ana Sayfa » Ankara Üniversitesi ANKADEM » Mühendislik Fakültesi » Computer Simulation and Modelling

Ünite 6: Bilgisayar Belleği ve Sayı Temsillerine Giriş — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 50 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Bit — Bilgisayar belleğinin yalnızca 0 veya 1 değerini alabilen, en küçük ve en temel elektronik birimidir.

Byte — Sekiz adet bitin bir araya gelmesiyle oluşan ve bilgisayarlarda veri büyüklüklerini ölçmek için kullanılan standart bellek birimidir.

Word Length (Sözcük Uzunluğu) — Bir bilgisayar sisteminde bir sayıyı veya değişkeni saklamak için kullanılan standart bit sayısıdır.

Değişken (Variable) — Bellekte içeriği değiştirilebilen, belirli bir veri tipine ve isme sahip olan sınırlı bellek alanıdır.

Sabit (Constant) — Programın çalışması boyunca değeri değiştirilemeyen ve belirli bir veri tipinde saklanan bellek alanıdır.

IEEE Standartları — 1987 yılında kabul edilen, farklı bilgisayar markaları arasındaki uyumsuzluğu önlemek amacıyla değişken ve sayı gösterim boyutlarını standartlaştıran kurallar bütünüdür.

İkiye Tümleyen (Two's Complement) — Negatif sayıları temsil etmek için kullanılan ve bir sayının 2^N değerinden çıkarılmasıyla elde edilen, toplama ve çıkarma işlemlerini kolaylaştıran yöntemdir.

Sabit Noktalı Gösterim (Fixed-Point) — Virgülden sonraki basamak sayısı önceden belirlenmiş ve sabit olan gerçek sayıların veya tamsayıların tam olarak saklanmasını sağlayan gösterim biçimidir.

Kayan Noktalı Gösterim (Floating-Point) — Gerçek sayıların bilgisayarda bilimsel gösterime benzer şekilde mantis ve üs kısımları olarak ayrılıp birleştirilerek saklandığı esnek gösterim biçimidir.

Mantissa — Kayan noktalı bir sayının önünde yer alan ve sayının anlamlı basamaklarını (hassasiyetini) içeren kısımdır. Örneğin +2.99792458 x 10^8 sayısındaki 2.99792458 değeridir.

Exponent (Üs) — Kayan noktalı bir sayının büyüklük derecesini belirleyen ve tabanın hangi kuvvetle çarpılacağını gösteren kısımdır.

Makine Temsilli Sayı (Machine Representable Number) — Belirli bir hassasiyet ve bit sınırları dahilinde, bilgisayar belleğinde hiçbir kayıp olmadan tam olarak saklanabilen kayan noktalı sayıdır.

Yuvarlama Hatası (Rounding Error) — Bir gerçek sayının bilgisayarın sınırlı duyarlılığı nedeniyle en yakın makine temsiline yuvarlanması esnasında oluşan hata miktarıdır.

Kesme Hatası (Truncation Error) — Sonsuz bir matematiksel serinin veya işlemin bilgisayarda sonlu bir adımda kesilmesiyle oluşan ve gerçek değer ile hesaplanan değer arasındaki farktır.

Underflow (Alt Taşma) — Hesaplanan bir sayının, kullanılan kayan noktalı sayı sisteminde temsil edilebilen en küçük pozitif sayıdan daha küçük olması durumudur.

Overflow (Üst Taşma) — Hesaplanan bir sayının, kullanılan kayan noktalı sayı sisteminde temsil edilebilen en büyük sayıdan daha büyük olması durumudur.

Makine Hassasiyeti (Machine Precision / Epsilon) — Bilgisayarda 1 + epsilon > 1 koşulunu sağlayan en küçük pozitif epsilon sayısıdır ve sistemin duyarlılığını karakterize eder.

Infinity (Inf) — IEEE kayan noktalı sayı standardında, sıfırdan farklı sonlu bir sayının sıfıra bölünmesi (1/0) gibi durumlarda üretilen özel sonsuzluk değeridir.

NaN (Not a Number) — IEEE standardında 0/0, Inf/Inf veya 0 x Inf gibi matematiksel olarak tanımsız işlemlerin sonucunu belirtmek için kullanılan özel değerdir.

İyi Tanımlanmış Problem (Well-Posed Problem) — Çözümü var olan, benzersiz olan ve girdi verilerindeki küçük değişikliklere sürekli ve yumuşak bir şekilde bağlı olan problem türüdür.

Mutlak Hata (Absolute Error) — Hesaplanan yaklaşık değer ile gerçek değer arasındaki doğrudan farktır (Yaklaşık Değer - Gerçek Değer).

Göreli Hata (Relative Error) — Mutlak hatanın gerçek değere (veya gerçek değer bilinmiyorsa yaklaşık değere) bölünmesiyle elde edilen oransal hatadır.

Taşınan Veri Hatası (Propagated Data Error) — Girdi verilerindeki belirsizliklerin veya hataların hesaplama adımları boyunca ilerleyerek nihai sonuca etki etmesi durumudur.

Koşul Sayısı (Condition Number) — Çözümdeki göreli değişimin girdi verilerindeki göreli değişime oranıdır; problemin girdideki hatalara karşı hassasiyetini ölçer.

Kararlı Algoritma (Stable Algorithm) — Hesaplama adımları sırasında oluşan yuvarlama ve kesme hatalarının nihai sonucu aşırı derecede bozmadığı, hatalara karşı dirençli algoritmadır.