Ünite 1: Rejeneratif Tip Paneli — Önemli Kavramlar

Biyolojik olarak hasar gören veya kaybolan doku ve organların yeniden yapımı, büyümesi ve eski işlevsel formuna kavuşması sürecidir. Canlılar dünyasında bakterilerden insanlara kadar tüm organizmalarda farklı düzeylerde gerçekleşir.

Tam olmayan rejenerasyon (yara iyileşmesi) süreçlerinde, orijinal dokunun yerine oluşan, işlevsel olmayan ve yoğun kolajen içeren bağ dokusudur. Örneğin derin deri kesiklerinden sonra kalan izler bu dokuya örnektir.

Uzuv veya doku rejenerasyonu sırasında hasar bölgesinde oluşan, göç etmiş ve geriye farklılaşmış (dedifferansiye olmuş) hücrelerin bir araya gelmesiyle meydana gelen aktif çoğalma yeteneğindeki hücre yığınıdır.

Olgun ve belirli bir göreve yönelik farklılaşmış somatik hücrelerin, rejenerasyon sürecinde daha ilkel, bölünme yeteneği yüksek ve çok yönlü hücre formlarına geri dönmesi sürecidir.

Dedifferansiyasyon ve proliferasyon aşamalarından geçerek çoğalan blastem hücrelerinin, rejenerasyonun son aşamasında tekrar ihtiyaç duyulan spesifik doku hücrelerine dönüşerek olgunlaşması sürecidir.

İnce bağırsak epiteli içinde yer alan, bağışıklık ve savunma sisteminde görevli olan ve yaklaşık 6-8 haftalık bir yenilenme süresine sahip özel hücre grubudur.

Karaciğerin temel işlevsel hücreleridir. Normal şartlarda 300-500 günlük uzun bir ömre sahip olmalarına rağmen, karaciğer hasarında olağanüstü bir hızla çoğalarak organın yenilenmesini sağlarlar.

Vücutta enerji depolanması ve metabolik dengeden sorumlu olan, yaklaşık 10 yıl ömrü bulunan ve her yıl vücuttaki toplam miktarının %10'u yenilenen yağ hücreleridir.

Kanda oksijen taşımakla görevli olan, çekirdeksiz ve yaklaşık 100-120 günlük yaşam süresi sonunda yıkılarak yenilenen alyuvar hücreleridir.

Rejenerasyon sürecinde hücre dışı matris bileşenlerini parçalayarak dokunun yeniden şekillenmesine, hücre göçüne ve temizliğe olanak sağlayan önemli doku düzenleyici enzim grubudur.