Ünite 1: Sepsis ve Septik Şok — Önemli Kavramlar

Vücudun enfeksiyona karşı verdiği kontrolsüz ve zararlı sistemik inflamatuvar yanıt. Örnek: Bir çocukta enfeksiyon odağına bağlı gelişen ateş ve taşikardi.

Sepsise bağlı olarak gelişen ve sıvı tedavisine rağmen düzelmeyen, doku perfüzyonunun bozulduğu ağır dolaşım yetmezliği durumu. Örnek: Sıvı bolusuna rağmen hipotansiyonun devam etmesi.

Sistemik İnflamatuvar Yanıt Sendromu; enfeksiyon veya travma gibi nedenlerle vücutta oluşan yaygın inflamasyon süreci. Örnek: Bakteri ürünlerinin inflamasyon sistemini aktive etmesi.

Bir hastalık sonucunda meydana gelen ölüm oranı. Örnek: Septik şokta mortalitenin %30-90 arasında değişmesi.

Bağırsak florasında bulunan ve sepsis etkeni olabilen bakteriler (E. coli, K. pneumoniae). Örnek: Yenidoğan sepsisinde en sık görülen etkenler.

Hastane kaynaklı sepsiste sık görülen, genellikle kateter ilişkili enfeksiyonlara yol açan Gram (+) bakteri grubu.

Mikroorganizmaların vücut yüzeylerine veya mukoza zarlarına yerleşmesi ancak henüz invazyon yapmaması. Örnek: Nazofarenkste bakteri varlığı.

Gram (-) bakterilerin dış zarında bulunan ve güçlü inflamasyon başlatan yapı. Örnek: İnflamasyon sistemini aktive eden toksik ürün.

Damar iç yüzeyinin bozulması, bu durum pıhtılaşma mekanizmalarını tetikleyerek DIC'e yol açar.

Damar içinde yaygın pıhtılaşma ve buna bağlı kanama bozukluğu. Örnek: Sepsis sırasında trombositlerin tükenmesi.

Periferik vazodilatasyonun baskın olduğu, ekstremitelerin sıcak ve nabzın sıçrayıcı olduğu şok tipi.

Vazokonstriksiyonun baskın olduğu, ekstremitelerin soğuk ve mor olduğu, çocuklarda daha sık görülen şok tipi.

Doku perfüzyonunu değerlendirmek için kullanılan, tırnak yatağına basıldığında rengin geri gelme süresi. Örnek: Şokta >2 saniye olması.

Çok zayıf, ipliksi ve zor hissedilen nabız. Örnek: Soğuk şoktaki dolaşım yetersizliğinin bir göstergesi.

Kalp kasılma gücünü artıran ilaçlar (dopamin, epinefrin). Örnek: Şokta kalp debisini artırmak için kullanılır.

Damar tonusunu artırarak kan basıncını yükselten ilaçlar. Örnek: Norepinefrin kullanımı.

Santral venöz oksijen satürasyonu; dokuların oksijen kullanımını ve kardiyak debiyi gösteren parametre. Örnek: Tedavide >%70 hedeflenir.

Sepsis tanısında kullanılan, 6-8 saatte yükselen bir akut faz belirteci.

Genellikle P. aeruginosa'ya bağlı gelişen, deri üzerinde nekrotik lezyonlarla seyreden sepsis bulgusu.

Neisseria meningitidis enfeksiyonu sonucu oluşan, döküntü ve şokla seyreden ağır sepsis tablosu.

Şok tedavisinde kullanılan, dozuna göre inotropik veya vazopressör etkisi olan katekolamin.

Yeterli sıvı yüklemesine rağmen düzelmeyen şok tablosu.

Sıvı ve katekolamin tedavisine rağmen düzelmeyen, hormonal destek gerektiren şok.

Ekstrakorporeal membran oksijenasyonu; kalp ve akciğerin görevini üstlenen ileri yaşam destek sistemi.

İdrar miktarının aşırı azalması veya kesilmesi, organ yetmezliğinin bir göstergesi.