Ünite 5: Afetlerde Risk ve Kriz Yönetimi ile İlgili Yasal Düzenlemeler — Önemli Kavramlar
Afet
İnsanlar için fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar meydana getiren, normal yaşamı ve insan faaliyetlerini durdurarak veya kesintiye uğratarak toplulukları etkileyen doğal, teknolojik ve insan kaynaklı olaylardır.
Risk
Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuçların meydana gelme ihtimalini ifade eden olasılık temelli bir kavramdır.
Tehlike
İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyeline sahip durum veya kaynaktır.
Proaktif Yaklaşım
Olaylar ve riskler henüz ortaya çıkmadan önce sistemin incelenmesine, risk değerlendirmesine ve önleyici güvenlik kültürünün oluşturulmasına odaklanan yaklaşımdır.
Reaktif Yaklaşım
Olaylar veya afetler meydana geldikten sonra durum tespiti, inceleme, müdahale ve işin yeniden düzenlenmesine odaklanan kriz yönetimi yaklaşımıdır.
Birincil Mevzuat
Anayasa, kanun, kanun hükmünde kararname ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesi gibi uyulması zorunlu olan temel ve üst düzey hukuk kurallarını içeren mevzuattır.
İkincil Mevzuat
Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili yol, yöntem ve detayları gösteren yönetmelik, genelge ve tebliğ gibi düzenleyici idari işlemlerdir.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Destek Elemanı
Asli görevinin yanında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele ve ilk yardım gibi konularda özel olarak görevlendirilmiş, uygun donanım ve eğitime sahip çalışandır.
Risk Değerlendirmesi
İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bunların analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılan sistemli çalışmalardır.
Bütünleşik Afet Yönetim Sistemi
Afetlerin önlenmesi ve zararlarının azaltılması amacıyla, afet öncesi hazırlık, afet sırası müdahale ve afet sonrası iyileştirme aşamalarını bir bütün olarak ele alan risk odaklı yönetim modelidir.
Dahili Acil Durum Planı
Büyük endüstriyel kuruluşların kendi sınırları içerisinde meydana gelebilecek kazaların etkilerini sınırlamak amacıyla hazırlamak zorunda oldukları acil müdahale planıdır.
Harici Acil Durum Planı
Büyük endüstriyel kuruluşların çevresinde oluşabilecek risklere karşı İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri tarafından hazırlanan dış bölge acil müdahale planıdır.
İlkyardımcı
İlkyardım yönetmeliği esaslarına göre eğitim almış, acil bir durumda profesyonel ekipler gelene kadar hayat kurtarıcı tıbbi olmayan müdahaleleri yapabilecek yetkinlikteki kişidir.
Sivil Savunma
Savaşta ve afetlerde halkın can ve mal kaybının en aza indirilmesi, hayati önem taşıyan her türlü resmi ve özel kuruluşun korunması ve faaliyetlerinin sürdürülmesi için alınan askeri olmayan savunma önlemleridir.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP)
Afet ve acil durumlarda görev alacak hizmet grupları ile koordinasyon birimlerinin görev ve sorumluluklarını, müdahale esaslarını belirleyen ulusal düzeydeki ana planlama dokümanıdır.
Afet ve Acil Durum Danışma Kurulu
AFAD bünyesinde afet risklerini azaltmak ve politikaları belirlemek amacıyla yılda en az iki kez toplanan, bakanlıklar, üniversiteler ve STK temsilcilerinden oluşan kuruldur.
Kantitatif Risk Değerlendirmesi
Büyük endüstriyel kazaların önlenmesi amacıyla tehlikeli kimyasalların miktarları, etkileşimleri ve kaza senaryolarının matematiksel ve istatistiksel verilerle analiz edildiği sayısal risk değerlendirme yöntemidir.
İl Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi
Afet anında valinin başkanlığında toplanan, il düzeyindeki acil durum müdahale çalışmalarının 7/24 esasına göre yönetildiği ve koordine edildiği merkezdir.