Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kimyasal maddelerin fiziksel formlarını (katı, sıvı, gaz, buhar, toz) göz önünde bulundurarak, gaz halindeki kimyasalların solunum yoluyla vücuda alınma kolaylığı ve yayılım hızı açısından neden en tehlikeli form olduğunu araştırıp açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Gazlar, havaya hızla karışabilme ve solunum yollarından akciğerlere kadar doğrudan nüfuz edebilme özelliklerine sahiptir. Katı veya sıvı formlara kıyasla bariyerlerle engellenmesi daha zor olduğundan ve ortamda hızla yayıldığından en yüksek maruziyet riskini oluştururlar.
Alıştırma 2myders hazırladı
İş yerlerinde kullanılan kimyasal maddelerin tanımlanmasında ve ayırt edilmesinde kullanılan IUPAC adı, EC numarası ve CAS numarası kavramlarının ne anlama geldiğini araştırarak aralarındaki farkları karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
IUPAC kimyasalın sistematik bilimsel adını, EC numarası Avrupa pazarındaki ticari kimyasalların resmi envanter numarasını, CAS numarası ise Amerikan Kimya Birliği tarafından her kimyasala atanan benzersiz sayısal kimliği temsil eder.
Alıştırma 3myders hazırladı
Kimyasal maruziyet sınır değerlerinden olan MAK (Müsaade Edilen Azami Konsantrasyon) ile STEL (Kısa Süreli Maruziyet Sınırı) değerlerini süre, tekrarlanma sıklığı ve ölçüm birimleri açısından karşılaştırarak analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
MAK değeri günde 8 saat ve haftada 40 saatlik normal çalışma süresince izin verilen maksimum konsantrasyonu temsil ederken; STEL değeri günde en fazla 4 kez tekrarlanabilen, aralarında en az 60 dakika bulunması gereken 15 dakikalık kısa süreli maruziyet sınırıdır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Tehlikeli kimyasallarla çalışmalarda öncelikli olarak uygulanması gereken 'İkame Yöntemi'ne endüstriyel üretimden veya temizlik sektöründen iki adet somut örnek bularak bu yöntemin önemini tartışınız.
Yanıt / ipucu
İkame yöntemi, tehlikeli bir kimyasalın daha az tehlikeli olanla değiştirilmesidir; örneğin temizlikte yüksek derecede aşındırıcı asitler yerine organik asitlerin kullanılması veya boya sanayisinde solvent bazlı boyalar yerine su bazlı boyaların tercih edilmesi bu yönteme örnektir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Bir kimyasal depolama alanının iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun şekilde tasarlanabilmesi için havalandırma, yapı malzemesi ve geçimsiz kimyasalların yerleşimi konularında dikkat edilmesi gereken temel kuralları listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Depolar yanmaz malzemeden inşa edilmeli, biriken buharları tahliye etmek için alttan ve üstten karşılıklı havalandırılmalı ve birbiriyle reaksiyona girme riski olan geçimsiz kimyasallar kesinlikle bir arada depolanmamalıdır.
