Ünite 13: Heyet-i Temsiliye’nin Ankara’daki Faaliyetleri ve Misak-ı Millî’nin İlanı — Önemli Kavramlar

Sivas Kongresi'nde oluşturulan ve yurdun kurtuluşu için yürütülen Milli Mücadele hareketini idare eden yürütme organıdır. Ankara'ya gelerek siyasi merkez kurmuş, TBMM açılana kadar hükümet gibi faaliyet göstermiştir.

30 Ekim 1918'de Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan ve Osmanlı'nın fiilen sona ermesine zemin hazırlayan ateşkes anlaşmasıdır. Özellikle 7. maddesi İstanbul'un işgaline hukuki dayanak yapılmıştır.

Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda Müdafaa-i Hukuk adının işgal güçlerini ürkütmesi üzerine Rauf Bey başkanlığında kurulan gizli vatansever mebuslar grubudur. Misak-ı Millî kararlarının mecliste kabul edilmesini sağlamıştır.

Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı tarafından kabul edilen ve Milli Mücadele'nin hedeflerini, milli sınırları belirleyen 'Milli Yemin' metnidir. Kapitülasyonların kaldırılması ve tam bağımsızlık bu belgenin temelini oluşturur.

Misak-ı Millî'de anavatana katılmış üç sancak olarak geçen Kars, Ardahan ve Batum illeridir. Gerekirse bu bölgelerde yeniden halk oylamasına başvurulması kararlaştırılmıştır.

Damat Ferit Hükümeti tarafından Milli Mücadele hareketini ve Kuva-yi Milliye'yi bastırmak amacıyla İngilizlerin desteğiyle kurulan ve 'Halife Ordusu' olarak da bilinen askeri birliktir.

İstanbul Hükümeti tarafından kurulan ve Milli Mücadele liderlerini (Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarını) gıyaben yargılayarak idama mahkûm eden sıkıyönetim mahkemesidir.

İstanbul'un 16 Mart 1920'deki resmen işgalini telgrafla derhâl Ankara'daki Mustafa Kemal Paşa'ya bildiren vatansever telgrafçıdır.

Halkın doğrudan milletvekili seçmek yerine önce ikinci seçmenleri, ikinci seçmenlerin de meclis üyelerini seçtiği, Son Osmanlı Mebusan Meclisi seçimlerinde uygulanan seçim sistemidir.

Balıkesir civarında daha önce Kuva-yi Milliye'de yer almışken şahsi çıkarları ve İstanbul Hükümeti ile işgal güçlerinin kışkırtmasıyla Milli Mücadele'ye karşı çıkarılan isyandır.

Damat Ferit Hükümeti'nin baskısı ve isteği üzerine Kuva-yi Milliye yanlılarının öldürülmesinin farz olduğunu belirten fetvayı hazırlayan dönemin şeyhülislamıdır.