myders

Kavram Sözlüğü

Bilgisayar Donanımı dersindeki 155 kavram, ünite sırasına göre.

CPU (Merkezi İşlem Birimi)Ünite 1

Bilgisayarın beyni olarak adlandırılan, tüm veri işleme, hesaplama ve kontrol işlemlerini yürüten birimdir. Örnek: Bir toplama işleminin yapılması veya bir programın başlatılması CPU tarafından yönetilir.

RAM (Rastgele Erişilebilir Bellek)Ünite 1

Bilgisayarın o an çalışan uygulamalara ait verileri kısa süreliğine sakladığı, hızlı erişilebilir geçici bellek birimidir. Örnek: Bir metin belgesini düzenlerken yaptığınız değişiklikler kaydedilene kadar RAM'de tutulur.

AnakartÜnite 1

Bilgisayarın tüm donanım bileşenlerini üzerinde barındıran ve bunların birbirleriyle iletişim kurmasını sağlayan ana devre kartıdır. Örnek: İşlemcinin, RAM'in ve ekran kartının takıldığı temel platformdur.

İşletim SistemiÜnite 1

Donanım kaynaklarını yöneten ve uygulama yazılımlarının çalışması için gerekli ortamı sağlayan temel sistem yazılımıdır. Örnek: Windows, macOS veya Linux birer işletim sistemidir.

ALU (Aritmetik Mantık Birimi)Ünite 1

CPU içinde yer alan, toplama, çıkarma gibi aritmetik işlemleri ve mantıksal karşılaştırmaları yapan dijital devredir. Örnek: Bir hesaplama programındaki matematiksel işlemler ALU tarafından gerçekleştirilir.

Anakart üzerinde bulunan, bilgisayarın açılışında donanımları tanıyan ve işletim sisteminin yüklenmesini sağlayan temel yazılımı içeren ROM yongasıdır. Örnek: Bilgisayarın açılışında ekranın gelmesini sağlayan ilk yönergeler BIOS'tadır.

Sistem YazılımıÜnite 1

Bilgisayarın çalışması için gerekli olan işletim sistemi, sürücüler ve yardımcı programların tümüdür. Örnek: Yazıcının bilgisayarla iletişim kurmasını sağlayan aygıt sürücüleri sistem yazılımına girer.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Uygulama YazılımıÜnite 1

Kullanıcının belirli bir ihtiyacını karşılamak için geliştirilmiş, sistem yazılımı üzerinde çalışan programlardır. Örnek: İnternette gezinmek için kullanılan Google Chrome bir uygulama yazılımıdır.

GPU (Grafik İşleme Birimi)Ünite 1

Özellikle grafik ve video işleme süreçlerini hızlandırmak için tasarlanmış, paralel işlem yeteneğine sahip birimdir. Örnek: Oyunlarda yüksek çözünürlüklü görüntülerin oluşturulması GPU ile sağlanır.

Sabit Disk (HDD/SSD)Ünite 1

Verilerin uzun süreli ve kalıcı olarak depolandığı, elektrik kesilse bile bilgilerin silinmediği donanım birimidir. Örnek: İşletim sisteminin ve dosyaların yüklü olduğu depolama aygıtıdır.

Kontrol ÜnitesiÜnite 1

CPU'nun diğer parçalarına komut gönderen, talimatları çözen ve bilgisayarın genel işleyişini yöneten birimdir. Örnek: Bir komutun bellekten alınıp yürütülmesi kontrol ünitesinin görevidir.

BilgisayarÜnite 2

Dış dünyadan aldığı verileri girdi birimleri ile işleyip mantıksal işlemler yapan, sonuçları çıktı birimleri ile ileten ve bilgileri saklayabilen donanım ve yazılım bütünüdür. Örneğin, günümüzdeki akıllı telefonlar bu tanıma uyan modern birer bilgisayardır.

Delikli KartÜnite 2

Verilerin veya komutların makineye aktarılması için belirli düzenlerde delinmiş karton parçalarıdır. 1801'de Jacquard'ın dokuma tezgahında kullanılmış, daha sonra ilk bilgisayarlarda veri girişi için temel yöntem olmuştur.

Vakum TüpüÜnite 2

İlk elektronik bilgisayarlarda anahtarlama ve hesaplama yapmak için kullanılan, çok fazla ısı üreten ve büyük boyutlu elektronik bileşenlerdir. ENIAC gibi ilk nesil bilgisayarların temelini oluşturmuştur.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
TransistörÜnite 2

1947'de Bell Laboratuvarları'nda icat edilen, vakum tüplerinin yerini alan küçük, verimli elektrik anahtarlarıdır. Bilgisayarların küçülmesini ve daha az enerji tüketmesini sağlamıştır.

MikroişlemciÜnite 2

Bilgisayarın tüm mantıksal ve aritmetik işlemlerini yürüten merkezi işlem birimidir (CPU). 1970'lerde Intel 4004 ile başlayan bu teknoloji, modern bilgisayarların küçülmesini ve güçlenmesini sağlamıştır.

AlgoritmaÜnite 2

Bir bilgisayarın belirli bir görevi yerine getirmesi için izlemesi gereken mantıksal adımlar dizisidir. Ada Lovelace, 1843'te Analitik Motor için dünyanın ilk algoritmasını yazmıştır.

İşletim SistemiÜnite 2

Donanım ile kullanıcı arasındaki iletişimi sağlayan, bilgisayarın kaynaklarını yöneten yazılımdır. Örnek olarak MS-DOS, Windows, MacOS ve mobil cihazlarda kullanılan Android gösterilebilir.

Arama MotoruÜnite 2

İnternet üzerindeki devasa veri yığınları arasında kullanıcıların bilgi bulmasını sağlayan araçlardır. 1990'da geliştirilen Archie, ilk arama motoru örneğidir.

Grafik Kullanıcı Arayüzü (GUI)Ünite 2

Kullanıcının metin komutları yerine simgeler, menüler ve fare yardımıyla bilgisayarı yönetmesini sağlayan arayüzdür. Lisa bilgisayarı bu özelliği kullanan ilk kişisel bilgisayarlardan biridir.

World Wide Web (Web)Ünite 2

İnternet üzerinden erişilen, birbirine bağlı belgeler ve kaynaklar sistemidir. 1989'da Tim Berners-Lee tarafından geliştirilmiş, bilgi paylaşımını küresel hale getirmiştir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Süper BilgisayarÜnite 2

Çok yüksek işlem hızına ve kapasitesine sahip, karmaşık bilimsel ve mühendislik hesaplamalarını yapabilen bilgisayarlardır. CDC 6600, bu kategorinin ilk örneklerinden biri olarak kabul edilir.

Bilgisayarın açılışında donanımı kontrol eden temel yazılımdır. Örneğin, sistem açılırken RAM ve ekran kartının varlığını denetler.

Yonga Seti (Chipset)Ünite 3

Anakart üzerindeki veri trafiğini yöneten merkezi birimdir. İşlemci ve bellek arasındaki iletişimi koordine eder.

Form FaktörüÜnite 3

Anakartın fiziksel boyutlarını ve montaj standartlarını belirler. Mini-ITX veya ATX gibi türleri mevcuttur.

PCI ExpressÜnite 3

Yüksek hızlı veri aktarımı sağlayan seri bir genişleme yuvasıdır. Ekran kartları ve NVMe diskler için kullanılır.

Kuzey KöprüsüÜnite 3

Eski anakartlarda işlemci, bellek ve ekran kartı gibi yüksek hızlı birimlerin iletişimini sağlayan yonga setidir.

Güney KöprüsüÜnite 3

USB, ses ve ağ kartı gibi çevre birimlerinin işlemci ile iletişimini sağlayan yonga setidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Soket YapısıÜnite 3

İşlemcinin anakarta fiziksel olarak takıldığı yuvadır. İşlemci ve anakart uyumu için bu yapının eşleşmesi şarttır.

Veri Yolu (BUS)Ünite 3

Donanım birimleri arasında verilerin taşındığı elektronik hatlardır. Hızı ve genişliği sistem performansını doğrudan etkiler.

BIOS ayarlarının ve sistem saatinin saklandığı, BIOS pili ile beslenen bellek yongasıdır.

Eski BIOS'un yerini alan, 64-bit destekli ve daha gelişmiş arayüze sahip modern donanım yazılımıdır.

ALU (Aritmetik Mantık Birimi)Ünite 4

İşlemcinin matematiksel ve mantıksal işlemlerini gerçekleştiren merkezidir. Örneğin, 5+3 işlemini toplama birimiyle, 'A VE B' mantıksal sorgusunu ise mantık birimiyle çözer.

Önbellek (Cache)Ünite 4

İşlemcinin sık kullandığı verileri ana bellekten daha hızlı erişebilmesi için içinde tuttuğu küçük ve hızlı bellek bölgesidir. L1, L2 ve L3 olarak hiyerarşik yapıdadır.

Makine KoduÜnite 4

İşletim sisteminin işlemciye gönderdiği, işlemcinin doğrudan anlayabildiği temel komut dizileridir. İşlemci bu kodları çözerek ilgili donanımsal işlemleri başlatır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Hertz (Hz)Ünite 4

İşlemcinin çalışma hızını belirten birimdir. 3 GHz bir işlemci, saniyede 3 milyar işlem döngüsü gerçekleştirebilecek kapasitededir.

Hyper-ThreadingÜnite 4

Bir fiziksel işlemci çekirdeğinin aynı anda iki iş parçacığını (thread) işlemesine olanak tanıyan teknolojidir. Bu, işlemcinin verimliliğini ve performansını artırır.

LGA (Land Grid Array)Ünite 4

Pinlerin işlemci üzerinde değil, anakarttaki soket üzerinde bulunduğu bağlantı türüdür. Intel işlemcilerde yaygın olarak kullanılır.

PGA (Pin Grid Array)Ünite 4

Pinlerin işlemcinin altında yer aldığı ve anakarttaki deliklere oturtulduğu bağlantı türüdür. Genellikle AMD işlemcilerde tercih edilen bir yapıdır.

BGA (Ball Grid Array)Ünite 4

İşlemcinin anakarta lehim topları ile kalıcı olarak bağlandığı, yükseltme imkanı olmayan soket türüdür. Mobil cihazlarda ve konsollarda kullanılır.

Veri Yolu (Datapath)Ünite 4

İşlemci içindeki kaydediciler ve ALU'nun bulunduğu, verilerin işlenmek üzere taşındığı iç yoldur. İletişim yolları ile karıştırılmamalıdır.

Termal Tasarım GücüÜnite 4

İşlemcinin çalışırken yaydığı ısı miktarını ifade eden değerdir. Soğutma sisteminin seçimi için kritik bir veridir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

İkili sayı sisteminde 0 veya 1 değerini alabilen, bilgisayarın en temel ve en küçük veri birimidir. Veriler bilgisayarda bit dizileri halinde işlenir.

8 adet bitin bir araya gelmesiyle oluşan, bilgisayar tarafından işlenen en küçük veri dizisidir. 256 farklı sembolü temsil edebilir.

KaydedicilerÜnite 5

CPU içinde bulunan, en yüksek veri aktarım hızına sahip geçici depolama birimleridir. Örneğin, Akümülatör aritmetik işlemin sonucunu tutar.

Önbellek (Cache)Ünite 5

CPU ile ana bellek arasındaki hız farkını dengeleyen tampon bellektir. L1, L2 ve L3 seviyeleri vardır; işlemciye yakınlığına göre hızı değişir.

RAM (Rastgele Erişimli Bellek)Ünite 5

Bilgisayarın o an çalıştığı verileri geçici olarak tutan, güç kesildiğinde verileri kaybeden ana bellek türüdür. DRAM ve SRAM olarak ikiye ayrılır.

ROM (Salt Okunur Bellek)Ünite 5

Üretim aşamasında verilerin kalıcı olarak yazıldığı, bilgisayarın önyükleme (boot) komutlarını içeren bellek türüdür. İçeriği kolayca değiştirilemez.

SSD (Katı Hâl Sürücüsü)Ünite 5

Mekanik parça içermeyen, tümleşik devrelerle veri saklayan, hard disklere göre çok daha hızlı ve dayanıklı depolama aygıtıdır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

Ultraviyole ışık yardımıyla silinebilen ve yeniden programlanabilen bir ROM çeşididir. Verilerini 10-20 yıl kadar saklayabilir.

Bulut DepolamaÜnite 5

Verilerin internet üzerinden uzak sunucularda saklandığı, ölçeklenebilir bir depolama hizmetidir. Örn: Google Drive, Dropbox.

DDR RAMÜnite 5

Saat darbesi başına iki kez veri aktarımı yaparak performansı artıran RAM teknolojisidir. DDR4 ve DDR5 gibi sürümleri mevcuttur.

Sektör (Sector)Ünite 6

Disk üzerindeki izlerin (track) dairesel olarak bölündüğü en küçük mantıksal veri alanıdır. Veri okuma ve yazma işlemleri bu birimler üzerinden gerçekleştirilir.

Bad SectorÜnite 6

Manyetik sabit disklerde fiziksel veya mantıksal hasar nedeniyle okuma/yazma yapılamaz hale gelen sektörlerdir. Disk kontrol kartı bu alanları atlayarak veri kaybını önlemeye çalışır.

Birden fazla sabit diski tek bir mantıksal birim gibi kullanmaya yarayan teknolojidir. Veri yedekliliği (güvenlik) veya hız artışı (performans) sağlamak amacıyla kullanılır.

SSD'lerin performansını korumak için kullanılan bir komuttur. İşletim sisteminin silinen verileri diske bildirmesiyle, hücrelerin yeni veri yazımı için önceden boşaltılmasını sağlar.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

SATA arayüzünün hız darboğazını aşmak için geliştirilen, PCIe veri yolunu kullanan yüksek hızlı SSD protokolüdür. İşlemciyle doğrudan iletişim kurarak çok yüksek veri aktarım hızları sunar.

Saniyedeki giriş/çıkış işlem sayısıdır. Bir depolama biriminin ne kadar hızlı veri okuyup yazabildiğini gösteren temel performans ölçütüdür.

Uçuş BoşluğuÜnite 6

Manyetik disklerde okuma/yazma kafası ile plaka yüzeyi arasında bulunan, parmak izinden bile ince olan hava boşluğudur. Bu boşluğun korunması için disk içindeki hava temiz tutulmalıdır.

Flux ReversalÜnite 6

Manyetik disklerde 1 ve 0 verilerinin yazılması için kullanılan manyetik alan kutuplanma değişimidir. Diskin yüzeyindeki mıknatıslanma yönünün değiştirilmesi işlemidir.

S.M.A.R.T.Ünite 6

Disklerin kendi sağlık durumlarını izleyen ve olası arızaları önceden raporlayan teknolojidir. Disk bozulmadan önce kullanıcıyı uyararak veri kaybını engellemeyi hedefler.

NAND FlashÜnite 6

SSD'lerin içinde bulunan, elektrik kesilse bile veriyi koruyan kalıcı depolama yongalarıdır. SLC, MLC, TLC gibi farklı türleri mevcuttur.

Parity (Eşlik)Ünite 6

RAID-5 ve RAID-6 gibi yapılarda veri kaybına karşı kullanılan hata düzeltme bilgisidir. Bir disk bozulduğunda verinin diğer disklerden hesaplanarak kurtarılmasını sağlar.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Form FaktörüÜnite 6

Depolama birimlerinin fiziksel boyutlarını ve bağlantı şekillerini ifade eder. Örneğin; 2.5 inç, M.2 veya AIC gibi farklı fiziksel standartlar mevcuttur.

JumperÜnite 6

Eski IDE disklerde 'master' veya 'slave' ayarını yapmak için kullanılan küçük iletken parçadır. Hangi cihazın öncelikli olduğunu belirler.

SSD'lerin içinde bulunan, veriye hızlı erişim sağlayan ancak elektrik kesildiğinde veriyi kaybeden geçici önbellek yongasıdır.

Dakikada fit küp (Cubic Feet per Minute) anlamına gelen, fanların bir dakikada hareket ettirdiği hava hacmini ölçen birimdir. Örnek: Yüksek CFM değerli bir fan, kasa içindeki sıcak havayı daha hızlı dışarı atar.

Pozitif Hava BasıncıÜnite 7

Kasa içine giren hava miktarının, dışarı atılan hava miktarından fazla olduğu durumdur. Giriş fanlarının toplam CFM değerinin egzoz fanlarından yüksek olmasıyla elde edilir.

SFF (Small Form Factor)Ünite 7

Az yer kaplaması için tasarlanmış, genellikle 10-14 inç yüksekliğinde olan küçük bilgisayar kasalarıdır. Örnek: Dar bir çalışma masasında veya bir medya merkezi olarak TV yanında kullanılır.

Bilgisayar donanımları için geliştirilmiş standart bir anakart ve güç kaynağı formatıdır. Örnek: Çoğu Midi Tower kasa, standart ATX anakartları destekleyecek şekilde üretilir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
PSU (Power Supply Unit)Ünite 7

Şebekeden gelen alternatif akımı (AC), bilgisayar bileşenlerinin ihtiyaç duyduğu doğru akıma (DC) dönüştüren ünitedir. Örnek: Corsair CV750, 750W güç sağlayan bir PSU modelidir.

IDE disk sürücüleri ve CD/DVD sürücülerine güç sağlayan 4 pinli bağlantı kablosudur. Örnek: Eski tip sabit disklerin güç alması için bu bağlantı tipi kullanılır.

PCI YuvasıÜnite 7

Ses kartı, Wi-Fi alıcı gibi genişletme kartlarının takıldığı standart yuvalardır. Örnek: Full Tower kasalar, 7 adede kadar PCI genişletme kartına izin verebilir.

Standart ATX'ten daha büyük boyutlu anakartlar için kullanılan genişletilmiş bir formattır. Örnek: Full Tower kasalar, E-ATX anakartları destekleyerek geniş bir montaj alanı sunar.

Egzoz FanıÜnite 7

Kasa içindeki ısınmış havayı dışarı tahliye etmekle görevli fanlardır. Örnek: Kasanın arka kısmına yerleştirilen fan, sıcak havayı dışarı atarak soğutmaya yardımcı olur.

Temperli CamÜnite 7

Bilgisayar kasalarında estetik görünüm sağlamak için kullanılan, kasanın içini görmeye yarayan dayanıklı cam paneldir. Örnek: Modern oyuncu kasalarında kasa içi estetiği artırmak için yan panelde kullanılır.

PikselÜnite 8

Görüntüyü oluşturan, ışık yayan en küçük noktacıklardır. RGB (Kırmızı, Yeşil, Mavi) renk değerlerini birleştirerek ekrandaki tüm renkleri oluştururlar.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Renk DerinliğiÜnite 8

Bir pikselin ifade edebileceği renk aralığını belirleyen ve 'bit' cinsinden ölçülen değerdir. Örneğin, 10 bit renk derinliği 1 milyardan fazla renk seçeneği sunar.

Ekran Yenileme HızıÜnite 8

Ekranın saniyede kaç kez yeni bir görüntü alabildiğini belirten ve Hertz (Hz) ile ölçülen değerdir. Yüksek Hz değeri, hareketli görüntülerin daha akıcı olmasını sağlar.

Tepki SüresiÜnite 8

Bir pikselin beyazdan siyaha ve tekrar beyaza geçişi için gereken süredir. Milisaniye (ms) ile ölçülür ve düşük olması görüntüdeki bulanıklığı azaltır.

Kontrast OranıÜnite 8

Ekrandaki en parlak beyaz değerin en koyu siyah değere olan oranıdır. Yüksek kontrast oranı, görüntüdeki detayların daha belirgin ve net olmasını sağlar.

Mavi Işık FiltresiÜnite 8

Kısa dalga boyuna sahip mavi ışığın göz sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini azaltan teknolojidir. Gece kullanımında uyku kalitesini korumak için ekranın mavi tonlarını filtreler.

Ekranlardaki toplam ışık değerini ifade eden ölçü birimidir. Parlaklık seviyesini belirlemek için kullanılır.

Daisy ChainÜnite 8

DisplayPort bağlantısında kullanılan, birden fazla ekranın birbirine seri bağlanarak tek bir kaynaktan görüntü almasını sağlayan yöntemdir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Katot Işın Tüpü (CRT)Ünite 8

Elektronların bir tüp içerisinde ateşlenmesiyle görüntü oluşturan eski nesil ekran teknolojisidir. Hacimli yapısı ve yüksek enerji tüketimi ile bilinir.

İyonize GazÜnite 8

Plazma ekranlarda elektrik yüküyle ışık üretmek için kullanılan, plazma halindeki maddedir. Bu gazın uyarılmasıyla ekrandaki pikseller aydınlanır.

ADC (Analog-to-Digital Converter)Ünite 9

Mikrofon gibi kaynaklardan gelen analog ses sinyallerini, bilgisayarın işleyebileceği 1 ve 0'lardan oluşan dijital verilere dönüştüren ses kartı bileşenidir.

DAC (Digital-to-Analog Converter)Ünite 9

Bilgisayarda işlenmiş dijital ses verilerini, hoparlörlerden duyulabilecek analog ses dalgalarına dönüştüren ses kartı birimidir.

DSP (Digital Signal Processor)Ünite 9

Ses verilerini işlemciye (CPU) yük bindirmeden, 3D ses efektleri ve zengin ses işleme görevlerini üstlenen özel sayısal işaret işlemcisidir.

MAC AdresiÜnite 9

Ağ kartının donanımına kazınmış, 48 bit uzunluğunda, dünya genelinde benzersiz ve değiştirilemez olan fiziksel kimlik numarasıdır.

Bant GenişliğiÜnite 9

Bir iletişim kanalından birim zamanda (saniye başına bit - bps) taşınabilen veri kapasitesini ifade eden ölçü birimidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
CSMA/CDÜnite 9

Ağ kartlarının veri gönderimi yapmadan önce hattı dinleyerek çakışmaları önlediği ve ağ trafiğini yönettiği haberleşme protokolüdür.

Birden fazla sabit diskin performans artışı veya veri güvenliği (yedekleme) amacıyla bir arada çalıştırılmasını sağlayan depolama teknolojisidir.

Riser (Yükseltici) KartÜnite 9

Anakart üzerindeki kısıtlı genişleme yuvalarını artırmak ve donanımları kasa içinde daha verimli konumlandırmak için kullanılan veri yolu genişletme kartıdır.

S/PDIFÜnite 9

Sony ve Philips tarafından geliştirilen, dijital ses verilerinin kayıpsız olarak ev sinema sistemlerine aktarılmasını sağlayan standart bir arayüzdür.

İnce uçlu konfigürasyona sahip, elektronik cihazlarda daha fazla işlemci ve parçanın küçük bir alana sığdırılmasını sağlayan özel bir entegre devre kartı yapısıdır.

Dış DonanımÜnite 10

Bilgisayar kasasının dışında yer alan, çeşitli portlar aracılığıyla sisteme bağlanan girdi veya çıktı aygıtlarıdır. Örneğin; klavye, fare ve yazıcı bu kategoriye girer.

Ekran hariç tüm iç donanım birimlerini barındıran, alüminyum veya çelikten üretilen koruyucu dış donanım birimidir. İçerisinde anakart, güç kaynağı ve soğutma sistemi gibi parçaları tutar.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
RGB (Red-Green-Blue)Ünite 10

Ekranlarda görüntü oluşturulurken kullanılan kırmızı, yeşil ve mavi renk kanallarıdır. Ekran kartı, görüntü bilgisini bu üç hat üzerinden DAC aracılığıyla analog sinyallere dönüştürür.

OLED EkranÜnite 10

Elektrik akımını ışığa dönüştürmek için karbon, plastik gibi organik malzemelerin kullanıldığı bir panel teknolojisidir. Cam alt tabaka üzerinde organik diyotlar aracılığıyla görüntü elde edilir.

F KlavyeÜnite 10

Türkçe diline özel olarak İhsan Sıtkı Yener tarafından geliştirilen, Türkçe kelimelerin daha hızlı yazılmasını sağlayan klavye düzenidir. Ülkemizdeki kurumlarda yaygın olarak tercih edilmektedir.

Lazer FareÜnite 10

Hareketleri tespit etmek için optik sensörlerden daha hassas ve doğru sonuçlar veren, profesyonel kullanım için tasarlanmış bir fare türüdür. Çok hassas hareketlerin gerektiği ortamlarda kullanılır.

Aktif HoparlörÜnite 10

Kendi içinde yerleşik bir ses işleme birimine sahip olan hoparlör türüdür. Harici bir amplifikatöre ihtiyaç duymadan ses sinyallerini işleyip dışarı aktarabilir.

Lazer yazıcılarda baskı işlemi için kullanılan toz halindeki mürekkep maddesidir. Lazer yazıcıların yüksek hızda ve kaliteli baskı yapmasını sağlar.

ISO (Kamera)Ünite 10

Kameraların ışık hassasiyetini belirten değerdir. Yüksek ISO değerine sahip bir kamera, düşük ışıklı ortamlarda daha net fotoğraf ve video çekebilir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Kart OkuyucuÜnite 10

Hafıza kartı gibi depolama birimlerinin içindeki verilerin elektronik olarak okunmasını ve bilgisayara aktarılmasını sağlayan dış donanım aygıtıdır.

Mürekkep püskürtmeli yazıcılarda kullanılan Cyan, Magenta, Yellow ve Black renk modelidir. Bu dört rengin karıştırılmasıyla 16,7 milyon farklı renk tonu elde edilebilir.

Lazer yazıcılarda kullanılan, 2-30 mikrometre çapındaki kurumuş toz mürekkep parçacıklarıdır. Elektrostatik yüklerle tambur üzerine çekilerek kâğıda aktarılır.

FilamanÜnite 11

3 boyutlu yazıcılarda baskı malzemesi olarak kullanılan, genellikle ABS veya PLA türündeki termoplastik polimerlerin tel halindeki formudur.

PPM (Page Per Minute)Ünite 11

Yazıcının baskı hızını ifade eden birimdir. Dakikada kaç sayfa baskı yapılabildiğini gösterir.

EmülasyonÜnite 11

Bir yazıcının piyasadaki standart komut dillerini (PCL veya PostScript gibi) ne kadar başarılı bir şekilde taklit edebildiğini ve bu dillerle çalışabildiğini gösteren özelliktir.

Sürekli FormÜnite 11

Nokta vuruşlu yazıcılarda kullanılan, kenarları delikli ve birbirine bağlı olan kâğıt türüdür. Fatura ve irsaliye gibi çoklu kopya gereken işlemlerde kullanılır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
NozülÜnite 11

3 boyutlu yazıcılarda filamanın eritilerek kâğıt veya tabla üzerine katmanlar halinde bırakılmasını sağlayan uç kısımdır.

WPS (Wi-Fi Protected Setup)Ünite 11

Kablosuz ağ kurulumunu kolaylaştıran bir standarttır. Yazıcının modeme PIN veya buton yardımıyla şifresiz/hızlı bağlanmasını sağlar.

GDI (Graphical Device Interface)Ünite 11

Grafiksel arayüzü ifade eden bir baskı dilidir. Bu yöntemde pikselleştirme verileri yazıcı yerine bilgisayarın işlemcisi tarafından işlenir.

SLA (Stereo Lithography Apparatus)Ünite 11

3 boyutlu yazıcılarda kullanılan, sıvı polimerin ultraviyole ışınlar ile kürlenerek katılaştırıldığı yüksek hassasiyetli bir üretim teknolojisidir.

PCL (Printer Control Language)Ünite 11

İşletim sisteminden bağımsız olarak çalışan, yazıcıların kontrolü için kullanılan standart bir baskı dilidir.

Arızalar arası ortalama süreyi ifade eder. Bir yazıcının ne kadar süre arızalanmadan çalışabileceğini gösteren bir güvenilirlik parametresidir.

MAC AdresiÜnite 12

Ağ cihazlarının fiziksel ve benzersiz kimlik numarasıdır. 48 bitlik bu adres, üretici tarafından cihazın yongasına kalıcı olarak yazılır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Ethernet FrameÜnite 12

Verilerin ağ üzerinde iletilirken paketlendiği çerçeve yapısıdır. İçerisinde kaynak/hedef MAC adresleri ve hata denetimi için CRC bilgisi bulunur.

VLAN (Virtual LAN)Ünite 12

Fiziksel bir ağı mantıksal olarak bölümlere ayırma teknolojisidir. Örneğin, bir şirkette muhasebe ve satış departmanlarının trafiğini birbirinden izole etmek için kullanılır.

ModülasyonÜnite 12

Dijital verinin, iletim hattı üzerinden taşınabilmesi için analog sinyallere dönüştürülme işlemidir. Modemlerin temel çalışma prensibidir.

Ağa bağlanan cihazlara otomatik olarak IP adresi, alt ağ maskesi ve DNS bilgilerini atayan protokoldür. Modemlerde varsayılan olarak açık gelir.

SFP ModülÜnite 12

Fiber optik kabloların ağ cihazlarına bağlanmasını sağlayan tak-çıkar dönüştürücülerdir. Genellikle Gigabit hızlarında kullanılır.

CRC (Cyclic Redundancy Check)Ünite 12

Veri iletimi sırasında oluşan hataları tespit etmek için kullanılan matematiksel doğrulama yöntemidir. Ethernet Frame'inin sonunda yer alır.

Kablosuz ağların mantıksal adıdır. Kullanıcıların ağ listesinde gördüğü 'Ev_Wifi' gibi isimler birer SSID'dir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Full-DuplexÜnite 12

Veri alışverişinin aynı anda hem gönderilip hem de alınabildiği iletişim modudur. Güncel kartlar bunu otomatik yönetir.

Ağın dış dünyaya açık olan ve genellikle sunucuların barındırıldığı güvenlik bölgesidir. İç ağın güvenliğini korumak için kullanılır.

İnternet gibi güvensiz bir ortamda, şifreli bir tünel oluşturarak güvenli veri paylaşımı sağlayan teknolojidir.

DOCSISÜnite 12

Kablo TV altyapısı üzerinden internet erişimi sağlayan standarttır. Koaksiyel kablolar üzerinden yüksek bant genişliği sunar.

Fiber optik kabloların son kullanıcıya kadar ulaştığı, ışık sinyallerini dijital veriye dönüştüren yüksek hızlı bağlantı teknolojisidir.

CCD (Charged Coupled Device)Ünite 13

Optik görüntüyü elektrik sinyallerine dönüştüren bir yarı iletken algılayıcıdır. Dijital kameralarda ve tarayıcılarda ışığı yakalamak için kullanılır.

CMOS (Complementary Metal Oxide Semiconductor)Ünite 13

CCD ile benzer işlevi gören ancak çıkış sinyali doğrudan dijital olan optik algılayıcıdır. Webcamlerde düşük maliyeti nedeniyle sıkça tercih edilir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
DiyaframÜnite 13

Objektif önünde bulunan ve optik algılayıcı üzerine düşen ışık miktarını ayarlayan mekanik parçadır. Düşük diyafram değeri yüksek ışık duyarlılığı sağlar.

EnstantaneÜnite 13

Perdenin açılıp kapanma süresini belirleyen ve sensör üzerine düşen ışığın süresini kontrol eden mekanizmadır.

Bayer FiltresiÜnite 13

Dijital kameralarda renkli görüntü elde etmek için kullanılan, pikseller üzerine yerleştirilmiş kırmızı, yeşil ve mavi renkleri ayrıştıran filtre modelidir.

EXIF BilgileriÜnite 13

Dijital fotoğrafların içine kaydedilen; ISO hızı, tarih, odak uzaklığı ve ekipman modeli gibi teknik meta verilerdir.

Tarayıcılar ile bilgisayar yazılımları arasında ortak bir iletişim standardı sağlayan protokoldür. Bu sayede farklı yazılımlar tarayıcıyı tanıyabilir.

OCR (Optik Karakter Tanıma)Ünite 13

Taranan grafik dosyalarındaki yazıların, bilgisayar tarafından düzenlenebilir metin dosyalarına dönüştürülmesini sağlayan teknolojidir.

Bit DerinliğiÜnite 13

Bir pikselin renk çeşitliliğini belirleyen değerdir. Değer ne kadar yüksekse, taranan veya çekilen resim o kadar gerçekçi olur.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Progressive (Tam) KayıtÜnite 13

Video kayıt tekniğinde tüm satırların aynı anda taranarak aktarılmasıdır; görüntüde titremeyi önler ve yüksek bant genişliği gerektirir.

Interlaced (Geçmeli) KayıtÜnite 13

Görüntünün tek ve çift numaralı satırlar olarak ikiye ayrılıp sırayla taranması yöntemidir. Analog TV sistemlerinde yaygındır.

Beam SplitterÜnite 13

Gelen ışığı ana renklerine (kırmızı, yeşil, mavi) ayrıştırarak ilgili algılayıcılara gönderen bir optik düzenektir.

ISO DeğeriÜnite 13

Kameranın ışığa karşı duyarlılığını belirleyen değerdir. Yüksek ISO, karanlık ortamlarda daha iyi görüntü almayı sağlar ancak gürültüyü artırabilir.

PictBridgeÜnite 13

Dijital kameraların bilgisayara ihtiyaç duymadan, bu özelliği destekleyen yazıcılardan doğrudan baskı almasını sağlayan standarttır.

Statik ElektrikÜnite 14

Elektriksel yüklerin bir cismin yüzeyinde dengesiz birikmesiyle oluşan elektrik alanıdır. Örneğin, kuru havada plastik bir yüzeye dokunulduğunda oluşan yüklenme statik elektriktir.

ESD (Elektrostatik Deşarj)Ünite 14

Zıt yüklü iki nesnenin birbirine temas etmesiyle oluşan ani elektron akışıdır. Bilgisayar tamiri sırasında bir bileşene dokunulduğunda oluşan bu deşarj, anakart yongalarına zarar verebilir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Antistatik BileklikÜnite 14

Bilgisayar donanımı üzerinde çalışırken vücutta biriken statik elektriği güvenli bir şekilde toprağa aktaran koruyucu aygıttır. Kasanın metal kısmına bağlanarak kullanıcının statik yükünü boşaltır.

UPS (Kesintisiz Güç Kaynağı)Ünite 14

Elektrik kesintilerinde veya gerilim dalgalanmalarında bilgisayarın kapanmasını engelleyen ve koruma sağlayan cihazdır. Ofislerde ve sağlık tesislerinde veri kaybını önlemek için kullanılır.

Line-interactive UPSÜnite 14

Gerilim dalgalanmalarını filtreleyebilen ve küçük yükler için ideal olan UPS türüdür. Bilgisayarların elektrik kesintisi sonrası güvenli şekilde kapatılmasına olanak tanır.

On-line UPSÜnite 14

Yükü sürekli olarak invertör üzerinden besleyen, şebekeden bağımsız en yüksek korumayı sağlayan UPS teknolojisidir. Genellikle yüksek maliyetli ve profesyonel sistemlerde tercih edilir.

Kapasitif OkuyucuÜnite 14

Parmak izini elektriksel kapasite değişimlerini ölçerek tarayan bir biyometrik cihazdır. Diğer yöntemlere göre daha hassas sonuçlar verebilen modern bir teknolojidir.

İyonizasyonÜnite 14

Gaz veya sıvı moleküllerinin elektrik yükü kazanması sürecidir. Hava kuruluğu gibi durumlarda statik elektrik oluşumunu tetikleyen fiziksel bir etkendir.

Friksiyon (Sürtünme)Ünite 14

İki yüzeyin birbirine sürtünmesi sonucu oluşan statik elektrik oluşum nedenidir. Bilgisayar kasası içindeki parçalara dokunulurken giysilerin sürtünmesi bu riski artırır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Ultrasonik OkuyucuÜnite 14

Parmak izini taramak için ses dalgalarını kullanan biyometrik cihazdır. Parmak izinin derinlik haritasını çıkararak yüksek doğrulukla kimlik doğrulama yapar.