Afet, beklenmedik bir zamanda ve yerde meydana gelen, doğa veya insan kaynaklı, toplumun kendi imkanlarıyla baş edemediği, can ve mal kaybına yol açan yıkıcı olaylardır. Afet sadece olayın kendisi değil, onun yarattığı sonuçlar bütünüdür. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) afeti, normal prosedürleri bozan ve dış yardım gerektiren ani ekolojik olgular olarak tanımlarken, AFAD ise toplumun normal yaşamını durduran ve baş etme kapasitesini aşan olaylar olarak nitelendirir. Acil durum ve afet yönetimi literatüründe birbirine yakın ancak farklı kavramlar mevcuttur. 'Olay' genel bir hadiseyi ifade ederken, 'acil durum' yerel imkanlarla çözülebilen sınırlı vakalardır. 'Kriz' normal işleyişin bozulması, 'felaket' ise altyapıyı ve ekonomiyi ciddi şekilde etkileyen olağanüstü kayıplardır. 'Tehlike' ise potansiyel zarar verici olayların kendisidir. Türkiye'de afetlerin kayıt altına alınması için AFAD bünyesindeki Türkiye Afet Bilgi Bankası (TABB) kriterleri esastır. Bu kriterler; can kaybı veya yaralanma, maddi ve ekonomik hasar, toplumsal yaşamın kesintiye uğraması ve yerel kapasitenin aşılmasıdır. Bu kriterlerden en az birinin gerçekleşmesi, olayın afet olarak tanımlanması için yeterlidir. Afet tıbbı, afetlerin neden olduğu tıbbi ihtiyaçları yöneten multidisipliner bir alandır. Temel amacı, kısıtlı kaynakları en verimli şekilde kullanarak en fazla sayıda kişiyi kurtarmaktır. Bu süreçte triyaj (tıbbi öncelik belirleme) hayati bir rol oynar. Afet tıbbı sadece müdahale anını değil, hazırlık ve iyileştirme süreçlerini de kapsar; epidemiyoloji, psikiyatri, adli tıp ve halk sağlığı gibi alanlarla entegre çalışır. Afetler zamansal olarak fazlara ayrılır: Hiperakut (ilk 6 saat), Akut (6-72 saat), Erken dönem (72 saat-7 gün), Geç dönem (7-30 gün) ve Normale dönme fazı (30. günden sonrası). Müdahale faaliyetlerinin çoğu hiperakut ve akut fazda yoğunlaşır. Afet yanıt süreci ise şu dönemlerden oluşur: Sessiz dönem (hazırlık ve risk analizi), Alarm dönemi (afetin başlamasıyla yanıtın başlaması), İzolasyon dönemi (dış yardım gelene kadar geçen 6-72 saatlik süreç), Dışa yardım dönemi ve Rehabilitasyon dönemi (normal hayata dönüş). Afetler; oluşum nedeni, etki alanı, hız, süreç, ölü/yaralı sayısı, görülme sıklığı, tahmin edilebilirlik ve kurumsal etki gibi kriterlere göre sınıflandırılır. En yaygın kullanılan sınıflandırma EM-DAT veri tabanına aittir. Bu sistem afetleri doğal (jeofiziksel, meteorolojik, hidrolojik, klimatolojik, biyolojik) ve teknolojik (endüstriyel, ulaşım, siber vb.) olarak iki ana gruba ayırır. Oluşum nedenine göre afetler; doğal (deprem, sel, salgın), insan kaynaklı (savaş, terör, göç) ve teknolojik (nükleer sızıntı, siber saldırı) olarak ayrılır. Etki alanına göre ise lokal, bölgesel ve ulusal/uluslararası olarak ölçeklendirilir. Hızlarına göre ani gelişen (deprem) ve yavaş gelişen (kuraklık) olarak ikiye ayrılırlar. Hasar türüne göre yapısal, psikososyal ve ekonomik etkiler öne çıkar. Kurumsal açıdan ise afetler; sadece kurumu etkileyen 'iç afet', dışarıdan gelen 'dış afet' ve hem kurumu hem çevreyi etkileyen 'karma afet' olarak kategorize edilir.