← Ünite 13
Acil Durum ve Afet Yönetimine Giriş

Ünite 13: Hastane Afet ve Acil Durum Tatbikatları

1999 Marmara Depremi
Türkiye'de afet yönetimi anlayışında dönüm noktası olmuş, afet sonrası yiyecek ve maddi destek sağlama odaklı eski anlayışın terk edilerek afet öncesi hazırlık, eğitim ve tatbikat planlamasına geçilmesini sağlamıştır.
2023 Kahramanmaraş Depremleri
Ülkemizde her yıl çeşitli etkinliklerle anılarak toplumsal afet hafızasının ve afet bilincinin canlı tutulması amacıyla kullanılan en yakın tarihli büyük afet örneğidir.
Japonya Nükleer Kazası
Meydana gelen nükleer kaza sonrasında Japonya'daki üniversitelerin eğitim müfredatlarında değişiklik yapılarak bu konunun ders olarak işlenmeye başlanmasına yol açan olaydır.
Endonezya Tsunami Tabelaları
Afetlerden etkilenen bölgelere yerleştirilen çeşitli büyüklükteki tabelalarla insanlara tsunamiler ve hayatını kaybedenler hatırlatılarak gelecek nesillere risk bilinci aktarılması amaçlanmıştır.

Anahtar Kavramlar

AfetÖnceden beklenmedik yerde ve saniyeler, dakikalar, saatler içinde ortaya çıkan, doğa ve canlılar üzerinde oluşturdukları zararlı etkileri meydana geldikleri bölgenin tek başına karşılayamayacağı büyüklükteki olaylardır.
DirençlilikMeydana gelen değişikliklere karşı daha uygun hale gelmek, adapte olmak, olağanüstü durumlara karşı sağlam, dayanıklı ve her zaman hazırlıklı olma durumudur.
Afet BilinciBelirli aralıklarla yapılan afet eğitimi ve tatbikatlarıyla kazanılan, bireylerin afet öncesi, esnası ve sonrasında doğru davranış modellerini zihinsel ve fiziksel olarak benimsemesi durumudur.
YOTAYapısal Olmayan Tehlikelerin Azaltılması anlamına gelen, yaşam alanlarındaki mobilya, beyaz eşya gibi malzemelerin afet anında tehlike oluşturmaması için sabitlenmesi uygulamalarını içeren eğitimdir.
Farkındalık ve Yönlendirme SemineriAfet planlarını personele tanıtmak, sorumlulukları ve yeni riskleri tartışmak amacıyla düzenlenen, gerilimi düşük ve resmi nitelikte olmayan grup tartışmasıdır.
AlıştırmaAfet ve acil durum eylem planının küçük bir parçasını uygulamak, mükemmelleştirmek ve yeni aletlere yönelik beceri kazandırmak amacıyla yürütücü kontrolünde yapılan dar kapsamlı tatbikattır.
Masa Başı TatbikatıMevcut planları ve eş güdüm politikalarını düşük gerilimli bir ortamda, süre baskısı olmaksızın tartışarak olası sorunları saptamak amacıyla yapılan egzersizdir.
İşlevsel TatbikatGerçek bir acil durumun senaryolaştırılarak, zaman baskısı ve gerilimli bir ortam altında, sahada sınırlı ekipmanla ancak gerçek zamanlı olarak test edildiği tatbikat türüdür.
Gerçek Boyutta TatbikatTüm personel ve teçhizatın sahada yer aldığı, farklı kurumların koordineli çalıştığı, gerçek bir afeti olabildiğince canlandıran en karmaşık ve yüksek maliyetli tatbikattır.
GÖBEK FelsefesiTatbikatların tasarlanmasında kullanılan; Gerçekçi, Ölçülebilir, Basit elde edilebilir ve Katkıya yönelik ilkelerini içeren temel değerlendirme felsefesidir.
FEMAAmerika Birleşik Devletleri'nde afetler esnasında müdahale eden, afet öncesi eğitim ve tatbikatları organize eden Federal Acil Durum Yönetim Kurumu'dur.
INESCFransa'da afet eğitimlerini ve tatbikatlarını organize eden, bünyesinde Yüksek İtfaiye Subayı Okulu'nu barındıran Ulusal Toplum Güvenliği Enstitüsü'dür.
UMKETürkiye'de afet ve acil durumlarda tıbbi arama kurtarma ve sağlık hizmetlerini yürütmek üzere eğitilmiş Ulusal Medikal Arama Kurtarma Ekibi'dir.
MEGEPÜlkemizde Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi kapsamında afet eğitimi kurslarını da barındıran eğitim programıdır.
İlk 72 SaatAfet sonrasında profesyonel ekipler ve dış yardımlar bölgeye ulaşana kadar geçen, bireylerin kendi kendilerine yetebilmeleri gereken kritik süredir.

Diğer Önemli Bilgiler

Amsterdam Uçak Kazası Simülasyonu

2009 yılında düşen THY yolcu uçağının kaza verileri kullanılarak hazırlanan simülasyon videosu, zihinsel hazırlık ve canlandırma için önemli bir teknolojik eğitim aracı olmuştur.

PAHO 2011 Kılavuzu

Pan Amerikan Sağlık Örgütü tarafından yayınlanan, afet tatbikatlarının başarılı olması için önceden hazırlanmış plan, açık değerlendirme kriterleri ve lojistik destek gibi asgari koşulları belirleyen kılavuzdur.

BM 2015-2030 Öncelikli Hedefleri

Birleşmiş Milletler tarafından dünya genelinde afet riskini anlama, risk yönetimine yatırım yapma ve etkin müdahale hazırlıklarını artırma gibi eğitimin merkezde olduğu dört öncelikli hedef belirlenmiştir.

Pittsburgh Üniversitesi Araştırması

Tasarlanmış simüle şartlardaki dokuz evde 5 çocuğa acil yangın kaçış prosedürleri öğretilmiş ve çocukların acil durumlara doğru tepki verme becerilerinin anlamlı düzeyde arttığı gözlenmiştir.

Farkındalık Semineri Süresi

Afet planlarını tanıtmak amacıyla yapılan farkındalık ve yönlendirme seminerleri için öngörülen standart uygulama süresi 1-2 saat olarak belirlenmiştir.

İşlevsel Tatbikat Süresi

Gerçek bir acil durum senaryosunun zaman baskısı altında test edildiği işlevsel tatbikatların uygulama süresi 3-8 saat (tüm gün) arasında değişmektedir.

Gerçek Boyutta Tatbikat Süresi

Tüm saha unsurlarının, ekipmanların ve farklı kurumların katılımıyla gerçekleştirilen gerçek boyutta tatbikatların süresi minimum 1 gün olarak planlanmaktadır.

Sınavda Dikkat Et

  • Afet eğitiminin bireysel değil, toplumsal tabanlı olması gerektiğini unutmayın; sınavda bireysel odaklı şıklar genellikle yanlıştır.
  • Tatbikat türlerinin basitten karmaşığa sıralamasını (Seminer -> Alıştırma -> Masa Başı -> İşlevsel -> Gerçek Boyut) mutlaka ezberleyin, sıralama soruları sıkça çıkmaktadır.
  • GÖBEK felsefesinin açılımındaki her bir kelimeyi (Gerçekçi, Ölçülebilir, Basit elde edilebilir, Katkıya yönelik) iyi bilin, felsefeye uymayan sahte kelimeler şıklara konulabilir.
  • Farklı ülkelerdeki yetkili kurum isimlerini (ABD-FEMA, Finlandiya-Acil Durum Hizmetleri Koleji, Fransa-INESC) birbiriyle karıştırmamak için eşleştirerek çalışın.
  • YOTA eğitiminin 'Yapısal Olmayan' tehlikeleri (mobilya sabitleme vb.) kapsadığını bilin; yapısal güçlendirme veya inşaat işleri bu eğitime dahil değildir.
  • Tatbikat değerlendirmesinin tatbikat bittikten sonra değil, tatbikat tasarımı ile birlikte en başta başladığı bilgisini sınavda çeldirici olarak kullanabilirler, dikkat edin.