Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kontrol Listesi (Checklist) ve Olursa Ne Olur Analizi (What if Analysis) yöntemlerini afet yönetimindeki işlevleri ve kapsamları açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Kontrol listeleri sistemdeki temel eksiklikleri hızlıca tespit eden statik ön değerlendirme araçlarıyken, Olursa Ne Olur Analizi gelecekteki potansiyel tehlikeleri ve sonuçlarını yaratıcı sorularla sorgulayan dinamik bir yaklaşımdır. Kontrol listeleri derinlemesine bilgi sunmaz; Olursa Ne Olur Analizi ise alınacak önlemleri ve sorumlu birimleri netleştirir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Ön Tehlike Analizi (PHA) ile Birincil Risk Analizi (PRA) arasındaki temel odak noktası farkını açıklayarak birer örnek senaryo üzerinden tartışınız.
Yanıt / ipucu
Ön Tehlike Analizi (PHA) sistemdeki tüm potansiyel tehlike kaynaklarını belirleyip şiddetine göre sıralarken, Birincil Risk Analizi (PRA) doğrudan belirli bir afet ve bölge kapsamındaki risklerin kendisine odaklanır. Örneğin PHA bir kimyasal tesisteki sızıntı tehlikesini incelerken, PRA doğrudan o sızıntının yaratacağı zehirlenme riskine ve korunma yollarına yönelir.
Alıştırma 3myders hazırladı
İş Güvenlik Analizi (JSA) yönteminin doğrudan bir afet analizi yöntemi olmamasına rağmen afet yönetiminde nasıl bir önleyici rol oynayabileceğini araştırıp açıklayınız.
Yanıt / ipucu
İş Güvenlik Analizi, çalışanların görevleri sırasındaki tehlikeleri belirleyerek iş kazalarını önlemeyi amaçlar. Bu analiz sayesinde iş yerinde oluşabilecek ve büyük ölçekli endüstriyel afetlere (yangın, patlama, kimyasal yayılım vb.) yol açabilecek insan kaynaklı riskler başlangıç aşamasında engellenmiş olur.
Alıştırma 4myders hazırladı
Kinney Metodu ile Hata Türü ve Etkileri Analizi (FMEA) yöntemlerinin risk derecelendirme formüllerini ve parametrelerini karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Kinney Metodu risk değerini olasılık, maruz kalma sıklığı ve etkilenme şiddetini çarparak (R = p x f x h) hesaplar. FMEA ise risk öncelik sayısını hatanın olasılığı, şiddeti ve saptanabilirlik derecesini çarparak (RÖS = O x S x D) bulur; FMEA'da Kinney'den farklı olarak hatanın fark edilme kolaylığı (saptanabilirlik) parametresi yer alır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi (HAZOP) yönteminde kullanılan kılavuz ve anahtar kelimelerin nasıl birleştirildiğini bir örnekle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
HAZOP yönteminde süreçteki sapmaları bulmak için kılavuz kelimeler (akış, sıcaklık vb.) ile anahtar kelimeler (fazla, az vb.) birleştirilir. Örneğin, 'sıcaklık' kılavuz kelimesi ile 'fazla' anahtar kelimesi birleştirilerek 'yüksek sıcaklık' sapması elde edilir ve bu sapmanın sisteme etkileri beyin fırtınasıyla analiz edilir.
