Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Harcanan kalıp ve kalıcı kalıp kullanan döküm yöntemlerini iş sağlığı ve güvenliği (İSG) açısından ortaya çıkardıkları riskler yönünden karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Harcanan kalıp yöntemlerinde (özellikle kum kalıpta) kalıbın parçalanması nedeniyle yoğun toz ve partikül maruziyeti (silikozis riski) ön plandadır. Kalıcı kalıp yöntemlerinde ise toz maruziyeti daha az olmakla birlikte, hidrolik sistem sızıntıları ve yüksek mekanik/basınçlı sistem riskleri daha belirgindir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Dökümhanelerde kullanılan ergitme ocaklarının (kupol, pota, elektrik ark ve indüksiyon ocakları) çalışma prensiplerini ve her birinin çalışanlar üzerinde yaratabileceği spesifik fiziksel riskleri araştırarak listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Kupol ocakları kok kömürü kullanımı nedeniyle gaz maruziyeti yaratırken, elektrik ark ocakları çok yüksek gürültü seviyeleri (işitme kaybı riski) üretir. Pota ocakları yüksek radyant ısı ve termal konfor sorunlarına yol açarken, indüksiyon ocakları elektromanyetik alan maruziyeti riski barındırır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Dökümhane çalışanlarında görülebilecek 'vibrasyon beyaz parmağı' hastalığının nedenlerini ve bu riskten korunmak için alınabilecek teknik ve idari önlemleri tartışınız.
Yanıt / ipucu
Bu hastalık taşlama, balyoz kullanımı ve kalıp kırma gibi işlerdeki yoğun el-kol titreşiminden kaynaklanır. Korunmak için titreşim sönümleyici amortisörler/aletler kullanılmalı, çalışanlar arasında iş rotasyonu yapılarak maruziyet süresi kısaltılmalı ve yalıtımlı eldivenler tercih edilmelidir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Dökümhanelerde silis kumu ve asbest gibi kimyasalların yol açtığı meslek hastalıklarını inceleyerek, asbest maruziyeti olan çalışanların sağlık kayıtlarının neden 40 yıl boyunca saklanması gerektiğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Silis kumu silikozise, asbest ise fibrojenik ve kanserojen etkileriyle asbestozise yol açar. Asbestin vücuttaki olumsuz etkileri ve kanser oluşumu 40 yıl gibi çok uzun bir süre sonra ortaya çıkabildiği için yasal olarak sağlık kayıtlarının 40 yıl saklanması zorunludur.
Alıştırma 5myders hazırladı
Bir dökümhanede döküm ve kalıplama aşamalarında çalışanların maruz kaldığı ergonomik risk faktörlerini belirleyiniz ve bu riskleri azaltacak iş istasyonu iyileştirme önerileri geliştiriniz.
Yanıt / ipucu
Çalışanlar sürekli ayakta durma, ağır yük kaldırma, tekrarlayan zorlayıcı hareketler ve balyoz/kürek kullanımı nedeniyle kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları riski altındadır. İyileştirme için mekanik kaldırma araçları (vinç, konveyör) kullanılmalı, iş istasyonları boya göre ayarlanmalı ve çalışanlara doğru elle taşıma teknikleri eğitimi verilmelidir.
