Ünite 11: İş Yerlerinde Psikososyal Sağlık — Önemli Kavramlar
Homeostazis
Yaşayan her canlı organizmada bulunan, çok sayıda biyolojik, ruhsal ve çevresel faktörün etkileşimine dayanan dinamik iç denge durumudur. Stres etkenleri bu dengeyi tehdit ettiğinde organizma dengeyi korumak için tepki verir.
Psikososyal Sağlık
Bireyin ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik halinde olması durumudur. Kişinin ruhsal durumu ile işteki çalışma koşulları arasındaki dengeli ve olumlu etkileşimi ifade eder.
Psikososyal Tehlike
İş tasarımının, örgütlenmesinin, yönetiminin ve gerçekleştirildiği toplumsal/çevresel koşulların psikolojik, toplumsal veya fiziksel hasara yol açma potansiyeli taşıyan boyutlarıdır.
Psikososyal Risk
İş doyumu, iş örgütlenmesi, yönetimi, çevresel ve örgütsel koşullar ile işçilerin uzmanlığı ve gereksinimleri arasındaki etkileşimin olumsuz sonuçlar doğurma olasılığıdır.
Rol Belirsizliği
Bireyin iş yerindeki görevleri, sorumlulukları ve kendisinden beklenen roller konusunda yeterli ve net bilgiye sahip olmaması durumunda ortaya çıkan stres faktörüdür.
Rol Çatışması
Çalışandan kendi kişisel değerleriyle çelişen bir rolü üstlenmesi ya da birbiriyle uyuşmayan, çelişen birden fazla görevi aynı anda yerine getirmesi istendiğinde ortaya çıkan durumdur.
Rol Yetersizliği
Örgütün, çalışanın sahip olduğu yüksek yeteneklerden, uzmanlıktan ve aldığı eğitimden iş sürecinde yararlanamaması veya eksik yararlanması durumudur.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Yıldırma (Mobbing)
Rahatsız edici, onur kırıcı eylemler aracılığıyla bir işçiye ya da işçi grubuna zarar vermeyi amaçlayan küçük düşürücü, sistemli, sürekli ve tekrarlayan psikolojik taciz davranışlarıdır.
Tükenmişlik Sendromu
Uzun süredir devam eden yüksek düzeydeki strese karşı verilen fiziksel, zihinsel ve duygusal tükenme tepkisidir. Özellikle sağlık ve eğitim çalışanlarında sık görülür.
Anksiyete
Çarpıntı, nefes darlığı ve terleme gibi bedensel belirtilerin yanında sıkıntı, gerginlik ve aniden kötü bir şey olacakmış hissiyle karakterize aşırı endişe halidir.
İşe Bağlı Psikozlar
Gürültü, aşırı sıcak/soğuk gibi zararlı çalışma koşulları veya biriken ağır stres nedeniyle çalışanın gerçeklik algısının bozulması ve iç dünyasına kapanmasıyla karakterize ağır ruhsal bozukluktur.
Lapsus
Sürekli tekrarlanan ve tekdüze işlerde çalışan bireylerde, dikkat dağınıklığına bağlı olarak iş dışında istem dışı oluşan davranışsal veya sözel dil sürçmeleridir.
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
İş kazası, saldırı gibi yaşamı tehdit eden dehşet verici olayların ardından donup kalma, olay anını yeniden yaşama ve öfke atakları ile karakterize ruhsal bozukluktur.
Karoshi
Japonca bir kelime olup, işini çok seven ve dinlenmeksizin çalışan bireylerde aşırı çalışmaya bağlı olarak gelişen kalp veya beyin damarı kaynaklı ölümleri ifade eder.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Örgüt Kültürü
Örgüt çalışanlarının zaman içerisinde geliştirdikleri gelenekler, anlayışlar, normlar, kıyafet modelleri, iletişim dili ve ofis dekorasyonunu kapsayan ortak kimlik sistemidir.