Ünite 7: Pompalar, Fanlar ve Kompresörler — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kazan besi pompaları, yangın söndürme pompaları ve derin kuyu pompalarının tasarımlarını artırmayı hedefledikleri enerji türleri (basınç, hız, yükselti) açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Kazan besi pompaları yüksek sistem direncini aşmak için basınç enerjisini, yangın söndürme pompaları suyu uzak mesafelere püskürtmek için hız enerjisini, derin kuyu pompaları ise akışkanı yer altından yukarı taşımak için yükselti enerjisini artırmaya yönelik tasarlanmıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bir endüstriyel tesiste kullanılacak santrifüj pompanın emme hattında kavitasyon (buharlaşma) oluşmasını engellemek için hangi tasarım ve işletme kriterine dikkat edilmesi gerektiğini araştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kavitasyonu önlemek için pompanın emme ağzındaki net pozitif yük (ENPY) değeri, üretici tarafından belirtilen gerekli ENPY değerinden her zaman büyük olmalıdır (ENPY > ENPY_gerekli). Bu sayede yerel basıncın sıvının buharlaşma basıncının altına düşmesi engellenir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bir işletmede mevcut bir santrifüj pompanın debisini sabit tutarak basma yüksekliğini iki katına çıkarmak için uygulanması gereken bağlantı şeklini gerekçesiyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Pompalar seri bağlanmalıdır. Seri bağlantıda birinci pompanın çıkışı ikinci pompanın girişine bağlanır; bu sayede sistemden geçen debi miktarı aynı kalırken, her iki pompanın ürettiği basma yükseklikleri toplanarak toplam basma yüksekliği iki katına çıkar.
Alıştırma 4myders hazırladı
Eksenel ve radyal fanları, havanın çark üzerindeki akış doğrultuları, ürettikleri debi-basınç karakteristiği ve kullanım alanları açısından karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Eksenel fanlar havayı eksenel alıp eksenel verir, yüksek debi ve düşük basınç üreterek iç mekan havalandırmasında kullanılır. Radyal fanlar ise havayı eksenel alıp radyal verir, yüksek basınç üreterek endüstriyel toz toplama ve klima sistemlerinde tercih edilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Çok kademeli kompresörlerde kullanılan 'ara soğutma' (intercooling) işleminin çalışma prensibini ve sisteme sağladığı termodinamik avantajı açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Ara soğutma, iki sıkıştırma kademesi arasında gazın basıncını sabit tutarak sıcaklığını ve hacmini düşürme işlemidir. Bu işlem sayesinde gazın hacmi küçüldüğü için, bir sonraki kademede gazı sıkıştırmak için harcanması gereken toplam giriş gücünden ve enerjiden tasarruf sağlanır.
