Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kömürün antrasit, bitümlü kömür, linyit ve turba olmak üzere dört ana türünü; jeolojik yaşları, karbon oranları ve nem miktarları açısından birbiriyle karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, en yaşlı kömür olan antrasitin en yüksek karbon ve en düşük nem oranına sahip olduğunu, en genç kömür olan turbanın ise en düşük karbon ve en yüksek nem oranına sahip olduğunu belirterek linyit ve bitümlü kömürü bu iki uç arasında sıralamalıdır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Kömürün koklaştırma, sıvılaştırma (Fischer-Tropsch) ve gazlaştırma süreçlerini araştırarak, bu işlemlerin hangi amaçlarla yapıldığını ve her bir işlem sonucunda ne tür ürünler elde edildiğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Koklaştırma ile uçuculardan arındırılmış yüksek ısıl değerli katı kok elde edilir; sıvılaştırma ile düşük kaliteli kömürden kaliteli akaryakıt üretilir; gazlaştırma ile ise temiz enerji üretimi için CO ve H2 karışımından oluşan sentez gazı elde edilir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Kömür analizinde kullanılan 'Proksimet Analiz' ile 'Elementel Analiz' yöntemlerini araştırınız. Bu iki analizin kömürün hangi farklı özelliklerini ölçtüğünü ve kullanım amaçlarını karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Proksimet analiz kömürün nem, uçucu madde, kül ve sabit karbon gibi fiziksel/kimyasal bileşenlerini belirlerken; elementel analiz kömürün organik yapısını oluşturan C, H, N, S elementlerinin miktarını ölçerek yanma gazları ve gerekli oksijen miktarını hesaplamaya yarar.
Alıştırma 4myders hazırladı
Sıvı yakıtlarda vizkozite kavramını tanımlayarak, sıcaklık değişiminin ve petrolün kimyasal bileşimindeki ağır hidrokarbon miktarının vizkozite üzerindeki etkilerini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Vizkozite, akışkanın akışa karşı gösterdiği dirençtir. Ağır hidrokarbon bileşimi arttıkça vizkozite artarken, sıcaklığın artması vizkoziteyi azaltarak akışkanlığı kolaylaştırır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Benzin kalitesini belirleyen 'oktan sayısı' kavramını araştırınız. Oktan sayısının motor çalışmasındaki rolünü, vuruntu (vurma) olgusu ile ilişkilendirerek tartışınız.
Yanıt / ipucu
Oktan sayısı, benzinin yanma esnasında vurmaya karşı gösterdiği direnci ölçer. Düşük oktan sayısı motorda erken tutuşmaya ve vuruntuya yol açarak motora zarar verirken, yüksek oktan sayısı kontrollü ve kaliteli bir yanma sağlar.
