Ünite 7: Afet Triajı: Afetlerde Etkin Müdahale — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Afet triyajının temel felsefesi ile bireysel tıp uygulamaları arasındaki farkı, kaynak yönetimi ve etik öncelikler açısından karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Bireysel tıp tek bir hastanın hayatını kurtarmaya odaklanırken, afet triyajı sınırlı kaynaklarla toplumun genel hayatta kalma oranını en üst düzeye çıkarmayı hedefler. Bu nedenle afette, kurtarılması aşırı kaynak gerektiren veya şansı çok düşük olanlar yerine, hızlı müdahaleyle kurtulabilecek yaralılara öncelik verilir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bir afet senaryosunda 'yetersiz (under) triyaj' ve 'aşırı (over) triyaj' durumlarının ne anlama geldiğini ve sahada ne gibi olumsuz sonuçlara yol açabileceğini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Yetersiz triyaj, çok acil bir hastanın geciktirilebilir sınıfa ayrılarak önlenebilir ölümüne yol açmasıdır. Aşırı triyaj ise hafif yaralı bir hastanın acil sınıfa ayrılmasıyla hastane ve kurtarma kaynaklarının gereksiz yere tüketilmesine ve gerçek acil hastaların tedavisinin gecikmesine neden olur.
Alıştırma 3myders hazırladı
START triyaj algoritmasını kullanarak, solunumu olmayan ancak çene itme manevrasıyla solunumu başlayan yetişkin bir yaralı ile solunumu dakikada 35 olan bir yaralının hangi renk kodlarıyla etiketlenmesi gerektiğini gerekçeleriyle belirleyiniz.
Yanıt / ipucu
Her iki yaralı da 'Kırmızı' (acil) kodla etiketlenmelidir. İlk yaralıda hava yolu açıldıktan sonra solunumun başlaması, ikinci yaralıda ise solunum hızının dakikada 30 sınırının üzerinde olması doğrudan kırmızı kod kriteridir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Çocuklar için geliştirilen JumpSTART yöntemindeki '5 kurtarıcı soluk' (jump) adımının fizyolojik gerekçesini ve bu adımın yetişkin START yönteminden farkını araştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Çocuklardaki ölümler ve kardiyak arestler çoğunlukla solunumsal tıkanıklıklardan kaynaklanır; bu yüzden nabız varsa verilen 5 kurtarıcı soluk hayat kurtarıcı bir sıçrama adımıdır. Yetişkin START yönteminde ise solunumu olmayan yetişkine soluk verilmez, hava yolu açılmasına rağmen solumuyorsa doğrudan siyah kod verilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
SALT, mSTART ve Care Flight triyaj yöntemlerinin uygulama adımlarını ve önceliklerini inceleyerek, her bir yöntemin hangi saha koşullarında daha avantajlı olabileceğini karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
mSTART soğuk hava gibi kapiller dolumun yanıltıcı olduğu durumlarda nabız odaklı yapısıyla; SALT hızlı hayat kurtarıcı müdahalelere (turnike, iğne torakostomisi vb.) izin vermesiyle; Care Flight ise değerlendirmeyi 15 saniyede tamamlayan hızlı yapısıyla çok sayıda yaralının olduğu dinamik sahalarda avantajlıdır.
