← Ünite 9
Temel Bilgi Teknolojileri 1

Ünite 9: Hesap Tablolarında İşlemler

Eşittir (=) İşareti Zorunluluğu
Excel'de bir hücreye yazılan ifadenin formül olarak algılanması için ilk karakterin '=' olması şarttır. Eşittir konulmadan yazılan '33+22' ifadesi hücrede aynen metin olarak kalırken, '=33+22' yazıldığında hücrede '55' sonucu görüntülenir.
Standart Grafik Çeşitleri
Excel programı, analiz edilen verileri görselleştirmek için standart olarak sütun, çizgi, pasta, hiyerarşi, istatistiksel, X Y dağılımı, şelale ve birleşik grafik olmak üzere tam 8 farklı başlıkta grafik çeşidi sunmaktadır.
Dinamik Hücre Güncellemesi
Formüllerde sabit sayılar yerine '=A1+A2' gibi hücre referansları kullanıldığında, A1 veya A2 hücrelerindeki değerler değiştirildiği anda toplamı gösteren hücredeki sonuç Excel tarafından otomatik olarak güncellenir.
İki Nokta (:) ile Hücre Seçimi
Formüllerde 'A5:A10' yazıldığında Excel; A5, A6, A7, A8, A9 ve A10 hücrelerinin tamamını kapsayan kesintisiz bir aralığı seçer ve işleme dahil eder.

Anahtar Kavramlar

FormülExcel'de hücrelerdeki verileri kullanarak matematiksel, mantıksal veya istatistiksel hesaplamalar yapmayı sağlayan ve her zaman '=' işaretiyle başlayan ifadelerdir.
Hücre Adresi (Referansı)Bir hücrenin sütun harfi ve satır numarasından oluşan benzersiz adıdır. Örneğin, 'A1' veya 'F6' hücre referansları formüllerde dinamik veri takibi için kullanılır.
İşlem ÖnceliğiMatematiksel işlemlerde parantez içi, çarpma/bölme ve toplama/çıkarma sırasına göre işlemlerin yürütülmesidir. Excel formüllerinde parantez kullanılarak bu sıra kontrol edilir.
Hücre AralığıExcel'de birden fazla hücrenin bir blok halinde seçilmesini ifade eder. Formüllerde başlangıç ve bitiş hücreleri arasına iki nokta üst üste (:) konularak gösterilir.
İki Nokta Üst Üste (:)Formüllerde belirli bir hücre aralığını (başlangıç ve bitiş dahil tüm hücreleri) topluca seçmek ve belirtmek için kullanılan noktalama işaretidir.
Noktalı Virgül (;)Formüllerde ardışık olmayan bağımsız hücreleri tek tek seçmek veya fonksiyonların bağımsız değişkenlerini (parametrelerini) ayırmak için kullanılan işarettir.
FonksiyonExcel içerisinde önceden tanımlanmış, karmaşık matematiksel veya mantıksal hesaplamaları kolayca yapmayı sağlayan hazır formül yapılarıdır.
İşlev Ekle (fx)Excel formül çubuğunun yanında bulunan ve kullanıcılara tanımlı tüm fonksiyonlara, parametre ipuçlarına ve açıklamalara erişim sağlayan yardımcı menüdür.
TOPLA (SUM)Belirtilen hücre aralığındaki tüm sayısal değerlerin aritmetik toplamını hesaplayan en temel Excel fonksiyonudur.
ORTALAMA (AVERAGE)Belirtilen hücre aralığındaki sayısal değerlerin toplamını hücre sayısına bölerek aritmetik ortalamayı bulan fonksiyondur.
MAK (MAX)Seçilen hücre aralığı veya veri kümesi içerisindeki en yüksek (maksimum) sayısal değeri tespit edip döndüren fonksiyondur.
MİN (MIN)Seçilen hücre aralığı veya veri kümesi içerisindeki en düşük (minimum) sayısal değeri tespit edip döndüren fonksiyondur.
EĞERSAY (COUNTIF)Belirtilen hücre aralığında, kullanıcının belirlediği özel bir koşula veya kritere uyan hücrelerin sayısını hesaplayan fonksiyondur.
EĞER (IF)Belirli bir mantıksal koşulun doğru olması durumunda ayrı, yanlış olması durumunda ise ayrı bir işlem veya metin döndüren koşullu fonksiyondur.
Doldurma TutamacıSeçili hücrenin sağ alt köşesinde bulunan, fare ile üzerine gelindiğinde artı (+) işaretine dönüşen ve otomatik doldurma sağlayan küçük karedir.
Otomatik DoldurmaDoldurma tutamacı kullanılarak hücredeki formüllerin, sayıların veya gün/ay gibi mantıksal örüntülerin diğer hücrelere hızlıca kopyalanması işlemidir.
Grafik ŞablonlarıExcel'de analiz edilen sayısal verileri görselleştirmek için kullanılan, standart olarak 8 farklı ana başlıkta sunulan görsel sunum araçlarıdır.
Fonksiyon Bağımsız DeğişkenleriBir fonksiyonun çalışabilmesi için ihtiyaç duyduğu, parantez içinde tanımlanan hücre aralıkları, sayılar veya koşullar gibi parametrelerdir.

Diğer Önemli Bilgiler

Noktalı Virgül (;) ile Hücre Seçimi

Formüllerde 'A5;A10' yazıldığında Excel, aradaki diğer hücreleri tamamen atlayarak sadece A5 ve A10 hücrelerini seçer ve formülü yalnızca bu iki hücreye uygular.

Dil Seçeneğine Göre Fonksiyon İsimleri

Excel fonksiyon isimleri kullanılan program diline göre değişir. Örneğin, Türkçe sürümdeki 'TOPLA' fonksiyonu, İngilizce sürümde 'SUM' olarak yazılmak zorundadır, aksi takdirde formül hata verir.

Çift Tıklama ile Otomatik Doldurma

Aşağı doğru listelenen verilerde, formül içeren hücrenin sağ alt köşesindeki doldurma tutamacına fare ile çift tıklandığında, formül listenin sonuna kadar otomatik olarak doldurulur.

Yatay Sürükleme ile Doldurma

Dikey olmayan, yan yana sıralanmış hücrelerde otomatik doldurma yapmak için doldurma tutamacına çift tıklamak yerine sol tuşa basılı tutularak sağa doğru sürükle-bırak yöntemi uygulanır.

EĞERSAY ile Koşullu Sayım

EĞERSAY fonksiyonunda koşul çift tırnak içinde belirtilir. Örneğin, '=EĞERSAY(B2:B11;">=85")' formülü, B2 ile B11 arasındaki hücrelerden değeri 85'e eşit veya büyük olanların sayısını verir.

İç İçe EĞER Kullanımı

Öğrencilerin harf notlarını hesaplamak gibi çoklu koşulların bulunduğu durumlarda, birden fazla EĞER fonksiyonu tek bir formül içinde iç içe yazılarak karmaşık karar yapıları oluşturulabilir.

Haftanın Günlerini Otomatik Doldurma

Bir hücreye 'Pazartesi' yazılıp doldurma tutamacı aşağı doğru sürüklendiğinde, Excel otomatik olarak sonraki hücreleri sırasıyla Salı, Çarşamba şeklinde doldurur.

Excel 2024 Güncellemeleri

Excel'in her yeni sürümünde veri analizini ve metin işleme kapasitesini artıran yeni fonksiyonlar eklenir. Excel 2024 sürümünde de hem Türkçe hem İngilizce yeni formüller sisteme entegre edilmiştir.

Hücre Düzenleme Kısayolu

Hesaplama yapılmış bir hücredeki formülü görüntülemek ve üzerinde güncelleme yapmak için ilgili hücreye gelip farenin sol tuşu ile iki defa tıklanması (çift tıklama) yeterlidir.

Sınavda Dikkat Et

  • Formül sorularında ilk karakterin '=' olup olmadığını kontrol et; eşittir işaretiyle başlamayan seçenekler hesaplama yapamaz.
  • İki nokta (:) ve noktalı virgül (;) ayrımına çok dikkat et; iki nokta tüm aralığı seçerken, noktalı virgül sadece belirtilen hücreleri seçer.
  • Ortalama sorularında parantez kullanımına ve işlem önceliğine dikkat et; parantezsiz formüller yanlış sonuç üretir.
  • EĞERSAY ve EĞER fonksiyonlarının farkını unutma; EĞERSAY adet bulur, EĞER ise koşula göre metin veya işlem sonucu döndürür.
  • MAK ve MİN fonksiyonlarının isimlerini karıştırma; MAK en büyük değeri, MİN ise en küçük değeri bulur.
  • Excel dil seçeneği detayına dikkat et; Türkçe 'TOPLA' fonksiyonunun İngilizce karşılığının 'SUM' olduğunu unutma.