İnfografik
Ana Sayfa » Atatürk Üniversitesi ATA AÖF » İşletme Lisans Programı » Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri
← Ünite 6
Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri

Ünite 6: Bilgi Kaynakları ve Bilgi Toplama

TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu)
Türkiye'de nüfus sayımları ve enflasyon oranları gibi temel istatistiki raporları hazırlayan resmi kurumdur. Araştırmacılar için en güvenilir ikincil veri kaynaklarından biridir.
Birleşmiş Milletler (BM)
Uluslararası düzeyde ekonomik ve sosyal veriler sunan bir kuruluştur. Araştırmacıların küresel ölçekte karşılaştırmalı analiz yapmalarına olanak tanır.
Dünya Bankası
Ekonomik veriler konusunda uluslararası düzeyde raporlar yayınlayan bir kuruluştur. Kalkınma ve ekonomi araştırmalarında temel başvuru kaynağıdır.
Google
Basit bir kullanıcı arayüzüne sahip, algoritma tabanlı çalışan en yaygın arama motorudur. Araştırmacıların literatür taramasına başlarken kullandığı ilk araçlardan biridir.

Anahtar Kavramlar

VeriOlaylar ve olgular hakkında birbirinden bağımsız, işlenmemiş ham gerçeklerdir. Örneğin, bir şirketin günlük satış miktarlarını gösteren liste bir veridir.
Üst BilgiBilginin anlamlı bir şekilde düzenlenmesi ve yorumlanmasıyla oluşan en üst düzey bilgidir. Satış düşüşünü fark edip bunun nedenini analiz etmek üst bilgidir.
Literatür TaramasıAraştırma konusu ile ilgili mevcut kaynakların, kavramsal ve ampirik bilgilerin incelenip yorumlanması sürecidir. Bu süreç araştırmanın yönünü belirler.
Birincil KaynakBilginin orijinal kaynağından, araştırmacı tarafından doğrudan toplanmasıdır. Bir anket çalışması sonucunda elde edilen veriler birincil kaynaktır.
İkincil KaynakBaşka kişi veya kurumlar tarafından daha önce toplanmış verilerin kullanıldığı kaynaklardır. Bir gazete makalesindeki veriler ikincil kaynaktır.
Üçüncül KaynakBirincil ve ikincil kaynaklara ulaşmayı sağlayan arama motorları ve veri tabanlarıdır. Akademik makale endeksleri buna örnektir.
Fayda-Maliyet AnaliziAraştırmacının bir bilgiye ulaşmak için harcayacağı zaman ve paranın, araştırmaya sağlayacağı katkı ile karşılaştırılmasıdır.
Boylamsal Veri AnaliziBelli bir konuyla ilgili zaman içinde en az iki kez bilgi toplanarak trend analizi yapılmasıdır. Yıllara göre işsizlik oranlarının karşılaştırılmasıdır.
Referans KaynaklarıAnsiklopedi, sözlük ve yıllık gibi temel kavramlara ulaşmayı sağlayan kaynaklardır. Bir terimin sözlük anlamını öğrenmek için kullanılır.
İstatistiki RaporlarBelli bir konudaki verilerin analiz edilip sonuçlarının raporlandığı belgelerdir. TÜİK tarafından yayınlanan nüfus verileri buna örnektir.
Arama MotorlarıAnahtar sözcükleri kullanarak web sitelerini listeleyen özel programlardır. Google veya Yahoo gibi araçlar araştırmada kullanılır.
Sürekli YayınlarGazete, dergi gibi belirli periyotlarla çıkan yayınlardır. Toplumsal olayların zaman içindeki değişimini anlamak için kullanılır.
Bilgi BombardımanıBilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler sonucu araştırmacının aşırı bilgi yüklemesine maruz kalması durumudur.

Diğer Önemli Bilgiler

TCMB (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası)

Türkiye'nin para politikaları ve ekonomik göstergeleri ile ilgili verileri yayınlayan kurumdur. İktisat ve işletme araştırmalarında kritik öneme sahiptir.

OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü)

Üye ülkelerin ekonomik ve sosyal verilerini derleyen uluslararası bir kuruluştur. Uluslararası karşılaştırmalı araştırmalar için veri sağlar.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)

Türkiye'de finansal piyasaların denetimini yapan ve bu alanda veriler sunan resmi bir kurumdur. Finansal araştırmalar için önemli bir ikincil kaynaktır.

İstanbul Sanayi Odası (İSO)

Sanayi sektörü ile ilgili raporlar hazırlayan bir mesleki kuruluştur. İşletmecilik alanındaki araştırmalar için sektörel veri sağlar.

Uluslararası Para Fonu (IMF)

Küresel ekonomik veriler ve finansal istikrar raporları yayınlayan bir kuruluştur. Makroekonomik araştırmalarda sıkça başvurulan bir kaynaktır.

TOBB (Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği)

Türkiye'deki iş dünyasını temsil eden ve sektörel raporlar yayınlayan bir kuruluştur. İş hayatı ile ilgili veriler için önemli bir kaynaktır.

Sınavda Dikkat Et

  • Bilgi hiyerarşisini (Veri-Bilgi-Üst Bilgi) mutlaka ezberleyin, sınavda sıralama sorusu gelme ihtimali yüksektir.
  • Birincil ve ikincil kaynak ayrımını örnekler üzerinden iyi anlayın; 'doğrudan katılım' birincil, 'başkası tarafından toplanmış veri' ikincildir.
  • İnternetin avantajları ve dezavantajlarını karıştırmayın; internet hızlıdır ancak her bilgi güvenilir değildir.
  • İkincil verilerin sınırlılıklarını (kalite kontrolü, karmaşıklık) iyi bilin, bunlar genellikle 'hangisi değildir' tarzı sorularda çıkar.
  • Literatür taramasının sadece bir 'okuma' değil, bir 'analiz ve yorumlama' süreci olduğunu unutmayın.
  • İstatistiki raporların (TÜİK, IMF vb.) ikincil kaynak olduğunu ve trend analizi için kullanıldığını not edin.