Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Mirasbırakanın kardeşlerinin saklı pay haklarının bulunup bulunmadığını, Türk Medeni Kanunu'nda yapılan tarihsel değişikliği de göz önünde bulundurarak açıklayınız ve bu durumun mirasbırakanın tasarruf özgürlüğüne etkisini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Kardeşlerin saklı payı 2007 yılında yapılan kanun değişikliği ile tamamen kaldırılmıştır. Günümüzde saklı pay sahibi mirasçılar sadece altsoy, ana-baba ve sağ kalan eştir. Kardeşlerin saklı payının olmaması, mirasbırakanın altsoyu, ana-babası veya eşi bulunmadığı durumlarda terekesinin tamamı üzerinde serbestçe tasarruf edebilmesini sağlar.
Alıştırma 2myders hazırladı
'Tasarruf oranı' ile 'saklı pay' kavramları arasındaki matematiksel ve hukuki ilişkiyi karşılaştırarak, bu iki değerin birbirini nasıl tamamladığını bir örnek üzerinden açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Tasarruf oranı ile saklı pay oranları toplamı birbirini bütüne (1'e) tamamlar. Örneğin, saklı pay sahibi mirasçıların saklı payları toplamı terekenin 1/4'ü ise, mirasbırakanın üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği kısım (tasarruf oranı) 3/4'tür. Saklı pay arttıkça mirasbırakanın tasarruf oranı aynı ölçüde azalır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Ölüme bağlı tasarrufların (vasiyetnameler vb.) neden net terekeye eklenecek değerler arasında sayılmadığını, mükerrer hesaplama riski çerçevesinde gerekçelendiriniz.
Yanıt / ipucu
Ölüme bağlı tasarrufların konusunu oluşturan mal ve haklar, mirasbırakanın ölüm anında zaten fiilen mal varlığı içinde bulunur ve net terekenin aktifinde yer alır. Bu değerlerin bir de eklenecek değerler arasında sayılması mükerrer (çift) hesaplamaya yol açacağı için ekleme kalemleri arasında gösterilmez.
Alıştırma 4myders hazırladı
Tenkise esas terekenin hesaplanmasında kullanılan 'aktif kalemler' ile 'pasif kalemler' arasındaki farkları belirterek, terekeden indirilmesi gereken pasif giderlere üç örnek veriniz.
Yanıt / ipucu
Aktif kalemler mirasbırakanın ölüm anındaki mal varlığı ve alacakları iken, pasif kalemler terekeden düşülmesi gereken borç ve yükümlülüklerdir. Pasif kalemlere örnek olarak mirasbırakanın sağlığındaki borçları, cenaze giderleri ve mirasbırakanla yaşayanların üç aylık geçim giderleri verilebilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Mirasbırakanın saklı payları ihlal eden hem ölüme bağlı tasarrufları hem de sağlar arası kazandırmaları varsa, tenkis davasında uygulanacak yasal sırayı ve süre sınırlarını araştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Tenkiste öncelik ölüme bağlı tasarruflardadır; bunlar yetersiz kalırsa sağlar arası kazandırmalara (en yeni tarihliden en eskiye doğru) geçilir. Tenkis davası, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl ve her hâlde mirasın açılmasından (veya vasiyetnamenin açılmasından) itibaren 10 yıllık hak düşürücü sürelere tabidir.
