Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı
Bu bölümde, Osmanlı İmparatorluğu'nda Lale Devri ile ilk adımları atılan ve yaklaşık iki yüz yıllık bir geçmişe sahip olan Batılılaşma politikalarının tarihsel gelişimi ele alınmıştır. Süreç, askeri başarısızlıkların ardından devletin kötü gidişatını engellemek amacıyla III. Selim döneminde Nizam-ı Cedit ıslahatlarıyla hız kazanmıştır. Bu dönemde Avrupa'da daimi elçilikler açılmış, Batı tarzı yeni bir ordu kurulmuş ve Avrupa kültürüyle tanışan ilk aydın kesim ortaya çıkmıştır. Geleneksel düzeni koruyarak yenilik yapma çabası, yerini sonraki dönemlerde daha köklü değişimlere bırakmıştır.
II. Mahmut döneminde Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasıyla yapısal reformların önü açılmış; eğitim, idare, giyim kuşam ve kültürel alanlarda topyekûn bir dönüşüm başlatılmıştır. Avrupa'ya ilk kez öğrenci gönderilmiş, rüştiyeler açılmış, ilk resmi gazete olan Takvim-i Vekayi çıkarılmış ve Tercüme Odası sayesinde vatan, eşitlik gibi Batı kaynaklı siyasi kavramlar Osmanlı düşünce hayatına girmiştir. Bu köklü adımlar, askeri ve teknik düzeyde başlayan yenileşme hareketlerinin idari ve toplumsal alana yayılmasını sağlamıştır.
Tanzimat Dönemi ile birlikte Batılılaşma hareketleri hukuki ve siyasi bir boyut kazanmıştır. Tanzimat ve Islahat fermanlarıyla can güvenliği, mülkiyet hakkı ve kanun önünde eşitlik gibi güvenceler getirilerek Osmanlıcılık fikri etrafında bir birlik kurulmaya çalışılmıştır. Dönemin sonuna doğru, Batı tarzı eğitim almış Yeni Osmanlılar Cemiyeti'nin çalışmalarıyla anayasal ve parlamenter bir rejim arayışı başlamış, bu süreç Osmanlı'da meşrutiyet düşüncesinin ve demokratik fikirlerin gelişmesine zemin hazırlamıştır.