Ünite 12: Türkiye’de Kadın ve Siyaset — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Osmanlı Devleti'nde 1856 Arazi Kanunnamesi ile kadınlara tanınan mülkiyet hakkını, Batı ülkelerindeki (örneğin İngiltere) gelişmelerle karşılaştırarak önemini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Osmanlı Devleti, kadınlara miras yoluyla mülkiyet hakkını İngiltere gibi birçok Batı ülkesinden çok daha önce (İngiltere'de bu hak 1922'de tanınmıştır) vermiştir. Bu durum, Osmanlı modernleşmesinin erken dönemlerinde kadının ekonomik konumunu güçlendiren öncü bir adım atıldığını göstermektedir.
Alıştırma 2myders hazırladı
II. Meşrutiyet Dönemi'nde yayınlanan 'Kadınlar Dünyası' dergisinin Türk kadın hareketi tarihindeki özgün ve radikal duruşunu örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kadınlar Dünyası dergisi, sadece kadın yazarlardan oluşan kadrosuyla ilk feminist yayın organı kabul edilir. Dergi, kadınların hakları tanınana ve iş hayatına eşit katılımları sağlanana kadar sayfalarını erkek yazarlara kapatarak kararlı ve protest bir duruş sergilemiştir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Cumhuriyet'in ilk yıllarında kadınların siyasal hakları elde etme sürecini (belediye ve milletvekili seçimleri) kronolojik aşamalarıyla araştırıp özetleyiniz.
Yanıt / ipucu
Kadınlar önce 1923'te Kadınlar Halk Fırkası'nı kurmak istemiş ancak izin verilmeyince Türk Kadınlar Birliği üzerinden mücadele etmişlerdir. Aşamalı olarak 1930'da belediye seçimlerine katılım hakkı, 5 Aralık 1934'te ise milletvekili seçme ve seçilme hakkı kazanılmış ve 1935 seçimlerinde 18 kadın milletvekili meclise girmiştir.
Alıştırma 4myders hazırladı
1980 sonrası feminist hareketin, Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki kadın hakları kazanımlarından farkını ve odaklandığı yeni mücadele alanlarını karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Cumhuriyet'in ilk yılları daha çok yasal, hukuki ve siyasal hakların yukarıdan aşağıya tanınmasına odaklanırken; 1980 sonrası feminist hareket tabandan gelerek aile içi şiddet, taciz, cinsiyetçi iş bölümü gibi özel alandaki eşitsizlikleri ve kadına yönelik şiddeti gündeme taşımıştır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Türkiye'de kadınların siyasete katılımının önündeki yapısal engelleri aşmak için önerilen 'kota uygulamaları' ve 'pozitif ayrımcılık' yöntemlerini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Kota uygulamaları ve pozitif ayrımcılık, kadınların siyasetteki düşük temsil oranını hızlıca artırmak için etkili geçici araçlardır. Ancak kalıcı bir çözüm için ataerkil zihniyetin değişmesi, ev içi sorumlulukların paylaşılması, kadınların eğitim ve istihdam olanaklarının artırılması gerekmektedir.
