Ünite 8: Tasfiye, Birleşme, Devir, Tür Değiştirme, Bölünme Hisse Değişimi Hâllerinde Matrahin — Ön Okuma Soruları

Ders kitabının bölüm başındaki ilgi uyandıran soruları. Bunlar sınav sorusu değil — konuya başlamadan önce düşünmen için. Cevabı açmadan önce kendi yanıtını düşün.

1. Bir şirketin kapısına kilit vurması ile hukuken tasfiye edilmesi arasında vergilendirme açısından ne gibi farklar vardır?
   Yönlendirme

   Şirketin faaliyetlerini durdurması vergi mükellefiyetini bitirmez; tasfiye süreciyle birlikte normal hesap dönemi yerine özel bir 'tasfiye dönemi' başlar ve vergilendirme bu dönemdeki servet değişimine göre yapılır.
2. İki şirketin birleşmesi her zaman yüksek vergi borçları doğurur mu, yoksa vergiden muaf bir birleşme yöntemi mümkün müdür?
   Yönlendirme

   Genel kural olarak birleşmeler tasfiye hükmünde olup vergiye tabi olsa da, kanunda belirtilen şartları taşıyan ve 'devir' olarak adlandırılan özel birleşme türünde değer artış kazançları vergilendirilmez.
3. Bir şirket, sahip olduğu fabrika binalarını veya iştirak hisselerini başka bir şirkete devrederken nasıl sıfır vergi ödeyerek bunu gerçekleştirebilir?
   Yönlendirme

   Şirketler, tüzel kişiliklerini sonlandırmadan varlıklarını kayıtlı değerleri üzerinden başka bir şirkete aktardıkları 'kısmi bölünme' yöntemi sayesinde bu işlemlerden doğan kazançları vergisiz bırakabilirler.
4. Şirketlerin her üç ayda bir devlete peşin ödediği geçici vergi, tasfiye sürecine giren bir şirket için neden artık bir zorunluluk olmaktan çıkar?
   Yönlendirme

   Geçici vergi cari dönem kazançları üzerinden alınır; tasfiyeye giren şirketlerde ise artık aktif ticari faaliyet yerine sadece mevcutların paraya çevrilmesi hedeflendiğinden geçici vergi yükümlülüğü kaldırılır.