Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Embriyolojinin tarihsel gelişimini göz önünde bulundurarak, Aristotele'nin 'ilk gerçek embriyolog' olarak kabul edilme nedenleri ile Leonardo da Vinci'nin rönesans dönemindeki katkılarını inceleyip karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Aristotele, civciv ve omurgasız embriyolarını sistematik olarak inceleyen ilk kişi olduğu için ilk embriyolog kabul edilir. Leonardo da Vinci ise henüz mikroskop icat edilmemişken gebe inek diseksiyonları yaparak anne karnındaki yavruyu gerçeğe en yakın şekilde çizimlemiştir. Her iki isim de gözleme dayalı embriyolojik çalışmaların öncüleridir.
Alıştırma 1myders hazırladı
Embriyolojinin tarihsel gelişimini göz önünde bulundurarak, Aristotele'nin 'ilk gerçek embriyolog' kabul edilme nedenleri ile Leonardo da Vinci'nin embriyolojiye katkılarını karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Aristotele, civciv ve omurgasız embriyolarını sistematik olarak inceleyen ilk kişi olduğu için ilk gerçek embriyolog kabul edilir. Leonardo da Vinci ise henüz mikroskobun icat edilmediği dönemde gebe inek diseksiyonları yaparak anne karnındaki yavruyu son derece ayrıntılı ve gerçeğe yakın çizimlerle betimlemiştir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Spermatogenezis sürecinin evrelerini (çoğalma, büyüme, olgunlaşma, başkalaşma) sırasıyla açıklayarak, spermiyogenezis evresinde hücrede meydana gelen morfolojik değişiklikleri örneklendiriniz.
Yanıt / ipucu
Spermatogenezis; spermatogonyumların mitozla çoğalması, primer spermatosite büyümesi, mayozla spermatidleri oluşturması ve spermiyogenezis ile başkalaşması adımlarını içerir. Başkalaşma (spermiyogenezis) evresinde spermatidler kuyruk geliştirerek hareket yeteneği kazanır ve baş kısımlarında akrozom adı verilen enzim kesesi şekillenir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Spermatogenezis sürecindeki spermatositogenezis ile spermiyogenezis evreleri arasındaki farkları, hücre bölünmesi ve morfolojik değişimler açısından açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Spermatositogenezis, spermatogonyumların mitoz ve mayoz bölünmeler geçirerek haploid spermatidleri oluşturduğu bölünme ve olgunlaşma aşamasıdır. Spermiyogenezis ise bölünmenin olmadığı, spermatidlerin kuyruk ve akrozom kazanarak hareketli spermatozoonlara dönüştüğü başkalaşım evresidir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Erkek ve dişi eşey hücrelerinin oluşum süreçleri olan spermatogenezis ve ovogenezisi, başlama zamanları ve bölünme sonucunda oluşan hücre sayıları açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Spermatogenezis pubertede başlar ve bir primer spermatositten 4 adet aktif spermatozoon oluşur. Ovogenezis ise fötal dönemde başlar, pubertede devam eder ve bir primer ovositten sadece 1 adet olgun ovum (ve polar cisimcikler) meydana gelir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Erkek ve dişi eşey hücrelerinin (spermatozoon ve ovum) yapısal özelliklerini; büyüklük, hareket yeteneği ve içerdikleri organel/yapılar açısından karşılaştırarak örnekleyiniz.
Yanıt / ipucu
Spermatozoon küçük, kamçılı (hareketli) olup baş kısmında akrozom ve boyun/orta kısımda yoğun mitokondri içerir. Ovum ise 150-200 mikron çapında çok daha büyük, hareketsiz, vitellus yönünden zengin olup etrafında korona radiyata ve zona pellusida tabakalarını barındırır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Dişi üreme hücresinin (ovosit II) döllenme öncesinde ve sonrasında geçirdiği mayoz bölünme aşamalarını ve bu bölünmelerin hangi anatomik bölgelerde gerçekleştiğini araştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Primer ovosit, ovaryumdaki Graaf folikülünde birinci mayoz bölünmeyi tamamlayarak ovosit II'yi oluşturur ve ovulasyonla atılır. Tuba uterinada spermatozoon tarafından döllenirse ikinci mayoz bölünmeyi de tamamlayarak olgun ovumu meydana getirir; döllenme olmazsa dejenere olur.
Alıştırma 4myders hazırladı
Spermatogenezis ile ovogenezis süreçlerinin başlangıç zamanlarını ve yaşam boyu devamlılıklarını memeli hayvanlar üzerinden karşılaştırarak tartışınız.
Yanıt / ipucu
Spermatogenezis puberteyle başlar ve erkek hayvanın yaşamı boyunca kesintisiz devam eder. Ovogenezis ise fötal dönemde (doğumdan önce) başlar, doğumda duraklar ve puberteyle birlikte periyodik sikluslar halinde sınırlı sayıda yumurta hücresinin olgunlaşmasıyla devam eder.
Alıştırma 5myders hazırladı
Monospermi ve polispermi kavramlarını tanımlayarak, bu durumların memeli hayvanlar ile kanatlı hayvanlar arasındaki fizyolojik farklılıklarını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Monospermi, tek bir sperm hücresinin ovositi döllemesidir ve memelilerde normal olandır. Polispermi ise birden fazla spermin ovosite girmesidir; bu durum memelilerde patolojik bir gelişim bozukluğuna yol açarken, kanatlılarda ve balıklarda normal bir fizyolojik süreç olarak kabul edilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Döllenme (fertilizasyon) esnasında gerçekleşen monospermi ve polispermi kavramlarını tanımlayarak, bu durumların memeliler ve kanatlılar açısından önemini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Monospermi tek bir sperm hücresinin ovositi döllemesidir ve memelilerde normal gelişim için zorunludur. Polispermi ise birden fazla spermin ovosite girmesidir; bu durum kanatlılarda normal bir süreçken, memelilerde patolojik olup embriyonun ölümüne yol açar.
