Ünite 12: Üriner ve Genital Sistem Histolojisi — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Böbrekte yer alan proksimal tubul ile distal tubulün histolojik yapılarını epitel özellikleri, lümen genişliği ve apikal yüzey modifikasyonları açısından karşılaştırarak bir tablo oluşturunuz.
Yanıt / ipucu
Proksimal tubul yoğun mikrovilluslardan oluşan fırçamsı kenara sahip olduğu için lümeni dar ve düzensiz görünürken, distal tubulde fırçamsı kenar bulunmaz ve lümeni daha geniş ve düzenlidir. Her iki tubul de tek katlı kübik epitel barındırır, ancak proksimal tubul hücreleri geri emilim faaliyetleri nedeniyle daha yüksek ve basık prizmatiğe yakın bir yapı sergileyebilir.
Alıştırma 1myders hazırladı
Proksimal tubul ile distal tubulün histolojik yapılarını epitel özellikleri, lümen genişliği ve apikal yüzey modifikasyonları açısından karşılaştırarak bir tablo oluşturunuz.
Yanıt / ipucu
Proksimal tubul yoğun mikrovilluslardan oluşan fırçamsı kenara sahip olduğu için dar bir lümene ve basık prizmatik/kübik epitele sahiptir. Distal tubul ise fırçamsı kenarı olmadığı için daha geniş bir lümene ve net seçilen tek katlı kübik epitele sahiptir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Jukstaglomerular aparatın hangi hücrelerden oluştuğunu araştırınız ve bu aparatın sistemik kan basıncını düzenlemedeki rolünü renin-anjiyotensin-aldosteron sistemi üzerinden açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Jukstaglomerular aparat; makula densa, jukstaglomerular hücreler ve ekstraglomerular mezangiyal hücrelerden oluşur. Jukstaglomerular hücrelerden salgılanan renin hormonu, kan basıncını ve sodyum dengesini düzenleyen hormonal zinciri tetikleyerek sistemik kan basıncının kontrolünü sağlar.
Alıştırma 2myders hazırladı
Jukstaglomerular aparatın hangi hücrelerden oluştuğunu araştırınız ve bu hücrelerin sistemik kan basıncını düzenlemedeki rollerini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Jukstaglomerular aparat; makula densa, renin üreten jukstaglomerular hücreler ve ekstraglomerular mezangiyal hücrelerden oluşur. Bu aparat, renin-anjiyotensin-aldosteron sistemini aktive ederek sodyum dengesini ve sistemik kan basıncını düzenler.
Alıştırma 3myders hazırladı
Sertoli hücrelerinin histolojik yapısını ve bazolateral bağlantılarının oluşturduğu 'kan-testis bariyeri'nin spermatogenez süreci için neden hayati öneme sahip olduğunu tartışınız.
Yanıt / ipucu
Sertoli hücreleri, spermatogenik hücreleri koruyan ve besleyen prizmatik hücrelerdir. Oluşturdukları kan-testis bariyeri, gelişmekte olan haploid sperm hücrelerini vücudun kendi bağışıklık sisteminin otoimmun saldırılarından koruyarak spermatogenezin kesintisiz sürmesini sağlar.
Alıştırma 3myders hazırladı
Sertoli hücrelerinin bazolateral bağlantılarıyla oluşturduğu kan-testis bariyerinin fonksiyonel önemini ve spermatogenik hücreler için neden gerekli olduğunu tartışınız.
Yanıt / ipucu
Kan-testis bariyeri, gelişmekte olan haploid spermatidleri ve sperm hücrelerini vücudun kendi bağışıklık sisteminden izole eder. Bu bariyer olmasaydı, bağışıklık sistemi bu yeni genetik yapıdaki hücreleri yabancı olarak algılayıp otoimmun saldırı başlatabilirdi.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir ovaryum kesitinde primordiyal folikülden başlayarak tersiyer (Graaf) foliküle kadar geçen gelişim aşamalarını, zona pellusida ve antrum yapılarının ortaya çıkış dönemlerini belirterek sırasıyla açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Gelişim sırasıyla primordiyal, primer, sekonder ve tersiyer folikül aşamalarından oluşur. Primer folikülde ovosit etrafında asidofilik zona pellusida şekillenirken, sekonder folikülde granuloza hücreleri arasında sıvı birikmeye başlar ve tersiyer folikülde bu sıvı birleşerek büyük bir boşluk olan antrumu oluşturur.
Alıştırma 4myders hazırladı
Ovaryumda bulunan sekonder folikül ile tersiyer (Graaf) folikül arasındaki yapısal farkları, antrum oluşumu ve ovositin konumu üzerinden karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Sekonder folikülde granuloza hücreleri arasında küçük sıvı odakları yeni birikmeye başlarken, tersiyer folikülde bu sıvı birleşerek tek ve büyük bir boşluk olan 'antrum'u oluşturur. Ayrıca tersiyer folikülde ovosit, 'kumulus ovoforus' adı verilen belirgin bir hücre tepeciği üzerinde yer alır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Kısrak ovaryumunun histolojik organizasyonunu diğer evcil memeli hayvanların ovaryum yapısıyla karşılaştırarak, korteks-medulla yerleşimi ve ovulasyon bölgesi açısından farklılıklarını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Diğer memelilerde foliküllerin bulunduğu korteks dışta, damardan zengin medulla içte yer alırken; kısraklarda bu yerleşim tersine dönerek korteks içte, medulla dışta konumlanır. Bu özel histolojik organizasyon nedeniyle kısraklarda ovulasyon sadece fossa ovulasyonis adı verilen özel bir bölgeden gerçekleşir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Kısrak ovaryumunun histolojik organizasyonunu diğer evcil memelilerden ayıran temel farkları ve bu farkın ovulasyon bölgesi üzerindeki etkisini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kısraklarda ovaryumun organizasyonu tersine dönmüştür; foliküllerin bulunduğu korteks bölgesi içte, damardan zengin medulla ise dışta yer alır. Bu özel histolojik yapı nedeniyle kısraklarda ovulasyon sadece 'fossa ovulasyonis' adı verilen özel bir çukur bölgeden gerçekleşebilir.
