Ünite 13: Faktör Piyasası — Önemli Kavramlar

Firmaların mal ve hizmet üretmek amacıyla üretim faktörlerine yönelik talebidir. Örneğin, gömlek talebi arttığında terzinin kumaş ve iplik talep etmesi türevsel taleptir.

Bir girdinin üretimde kullanılan miktarını bir birim artırdığımızda firmanın toplam maliyetlerinde meydana gelen değişimdir. Tam rekabette bu değer ücrete (w) eşittir.

Bir faktörün üretimde kullanılan miktarını bir birim artırdığımızda firmanın toplam gelirinde meydana gelen değişimdir. Firma kârını maksimize etmek için MRP = MFC eşitliğini sağlar.

Emek piyasasında tek bir alıcının (firmanın) bulunduğu piyasa yapısıdır. İşçilerin başka bir yerde çalışma imkânı olmadığı için firma ücretleri kendi lehine belirleyebilir.

Bir girdinin piyasada tek alıcısının ve tek satıcısının olduğu durumdur. Örneğin, tek bir işçi sendikasına karşı tek bir işveren sendikasının bulunması.

Bir üretim faktörünün sağladığı gelirin, o faktörün arz edilmesi için gereken minimum ödemenin üzerinde kalan kısmıdır. Faktör arzı esnek değilse rant miktarı artar.

Doğal kaynakların (toprağın) kullanımı karşılığında ödenen bedeldir. Toprağın arzı sabit olduğu için talep arttıkça rant da artar.

Monopol gücüne sahip firmanın, marjinal ürün gelirinin piyasa fiyatından düşük olması nedeniyle işçilere emeğinin tam karşılığını ödememesi durumudur.

Ücretler arttığında, işçinin dinlenme yerine çalışmayı tercih etmesi ve emek arzını artırmasıdır. Emek arz eğrisinin pozitif olduğu bölgede bu etki baskındır.

Ücretler belirli bir seviyeyi aştığında, bireyin daha fazla dinlenmek istemesi ve emek arzını azaltmasıdır. Negatif eğimli emek arz eğrisinde bu etki ikame etkisinden büyüktür.

Tam rekabet piyasasında emeğin marjinal fiziki ürününün ürün fiyatı ile çarpımıdır. Firmanın emek talebini belirleyen temel unsurdur.

Üretim faktörlerinden biri olup kişiyle bütünleşik bir özelliktir. Diğer faktörlerin aksine piyasası veya piyasada oluşan bir fiyatı yoktur.

Emek, sermaye ve doğal kaynakların alınıp satıldığı piyasalardır. Bu piyasalarda firmalar talep eden, hanehalkı ise arz eden taraftır.

Diğer girdiler sabitken, bir girdinin bir birim artırılması sonucu toplam üretimde meydana gelen artıştır. Verimliliğin temel ölçütüdür.

Tüm girdilerin değiştirilebildiği dönemde firmanın faktör talebidir. İkame ve çıktı etkileri nedeniyle kısa dönemden daha yatık bir talep eğrisine sahiptir.