Ünite 4: Siyasal Seçimler ve Siyasal Katılım — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Metinde geçen 'olağan' ve 'olağan dışı' siyasal katılım türlerini karşılaştırarak, her iki gruba günümüzden ikişer adet güncel örnek bulunuz ve bu eylemlerin demokratik süreçlere etkisini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Oy vermek ve seçim kampanyalarını takip etmek olağan katılımken; boykot, miting ve sivil itaatsizlik olağan dışı katılımı oluşturur. Olağan katılım sistemin yasal sınırları içinde istikrarı beslerken, olağan dışı katılım sistemin tıkandığı noktalarda halkın taleplerini doğrudan ve güçlü bir şekilde karar alıcılara iletmesini sağlar.
Alıştırma 2myders hazırladı
Seçimlerin tarihsel gelişimini göz önünde bulundurarak, Antik Yunan'daki doğrudan demokrasi ile günümüz temsili demokrasisini seçme ve seçilme hakları (aktörler) açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Antik Yunan'da sadece 20 yaşını doldurmuş erkek yurttaşlar doğrudan karar alma süreçlerine katılırken; kadınlar, köleler ve yabancılar bu haktan mahrum bırakılmıştır. Günümüz temsili demokrasilerinde ise genel oy ilkesi geçerli olup, cinsiyet ve sınıf ayrımı gözetmeksizin tüm yetişkin vatandaşlar temsilcilerini seçme hakkına sahiptir.
Alıştırma 3myders hazırladı
'Yönetimde istikrar' ve 'temsilde adalet' ilkelerini temel alarak, çoğunluk sistemi ile nispi temsil sisteminin avantaj ve dezavantajlarını ortaya koyan bir karşılaştırma tablosu hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Çoğunluk sistemi, güçlü tek parti iktidarları yaratarak yönetimde istikrarı sağlar ancak küçük partilerin meclise girmesini zorlaştırarak temsilde adaleti zedeler. Nispi temsil sistemi ise farklı görüşlerin mecliste temsil edilmesini sağlayarak adaleti gözetir ancak koalisyon hükümetlerine yol açarak yönetimde istikrarsızlık riski barındırır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Doğrudan demokrasinin en belirgin uygulamaları olan 'referandum' ile 'plebisit' kavramları arasındaki temel farkları araştırarak örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Referandum, genellikle anayasa değişikliği veya yasa tasarıları gibi konularda halkın doğrudan onayına sunulan çok seçenekli veya detaylı bir oylamadır. Plebisit ise genellikle tek bir siyasi sorunun veya liderin güvenoyunun halk tarafından sadece 'evet' veya 'hayır' şeklinde oylanmasıdır.
Alıştırma 5myders hazırladı
İnternet ve dijital teknolojilerin gelişimiyle ortaya çıkan 'post-modern katılım' eylemlerine çevrenizden veya sosyal medyadan üç farklı örnek bularak bu katılımın geleneksel katılımdan farkını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Çevrimiçi imza kampanyaları başlatmak, sosyal medyada protesto etiketleri (hashtag) oluşturmak ve dijital sivil toplum örgütlenmelerine katılmak post-modern katılım örnekleridir. Bu katılım türü, geleneksel katılımdaki fiziki ve kurumsal sınırları aşarak bireylere hızlı, mekandan bağımsız ve doğrudan etkileşim kurma imkanı tanır.
