Ünite 8: Klinik Laboratuvarlarda Hasta ve Çalışan Güvenliği — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Laboratuvar ortamında karşılaşılan biyolojik, kimyasal ve fiziksel risk faktörlerini göz önünde bulundurarak, bu üç ana gruptaki tehlikelere klinik laboratuvardan birer somut örnek veriniz ve bu risklerin takibi için kurulması gereken resmi güvenlik programında hangi evrakların arşivlenmesi gerektiğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Biyolojik risklere iğne batmasıyla HBV bulaşması, kimyasal risklere hidroklorik asit dumanının solunması, fiziksel risklere ise elektrikli cihazlardan kaynaklanan çarpmalar örnek verilebilir. Bu risklerin takibi için kaza kayıtları, yüksek riskli madde kullanım evrakları, çevresel izleme verileri, tıbbi konsültasyonlar ve eğitim kayıtları düzenli olarak arşivlenmelidir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Laboratuvar çalışanlarında aerosol yoluyla bulaşma riski en yüksek olan bakterileri listeleyiniz ve bu mikroorganizmaların solunum yollarında nasıl bir ilerleme göstererek enfeksiyona yol açtığını bulaş mekanizması açısından tartışınız.
Yanıt / ipucu
Aerosol yoluyla bulaşma riski en yüksek bakteriler Brucella spp., Mycobacterium tuberculosis ve Francisella tularensis'tir. 5 mikrometreden küçük sıvı veya katı parçacıklar halinde havada asılı kalan bu aerosoller, solunum yollarının doğal engellerini aşarak doğrudan alveollere ulaşır ve enfeksiyonu başlatır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Biyolojik Güvenlik Düzeyi 2 (BGD-2) önlemlerinin uygulandığı bir klinik laboratuvarda bulunması gereken temel teknik donanımları ve personelin uyması gereken çalışma kurallarını listeyerek güvenli bir çalışma ortamı tasarımı yapınız.
Yanıt / ipucu
BGD-2 laboratuvarında delinmeye dayanıklı iğne kutuları, sızdırmaz numune kapları, güvenlik başlıklı santrifüjler, göz yıkama düzenekleri ve asit-alkaliye dayanıklı tezgâhlar bulunmalıdır. Personel ise eldiven çıkardıktan sonra ellerini yıkamalı, mekanik pipetör kullanmalı, iğne kapaklarını tekrar kapatmamalı ve kırık camları pens yardımıyla toplamalıdır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Laboratuvarda asit dökülmesi yaşayan bir personelin gözüne kimyasal madde kaçması durumunda yapılması gereken ilk yardım adımlarını sıralayınız ve kontakt lens kullanımının bu süreçteki olumsuz etkisini gerekçesiyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kimyasal dökülmede hemen güvenlik sorumlusuna haber verilmeli, alan havalandırılmalı ve etkilenen gözler en az 15 dakika bol suyla yıkanmalıdır. Yumuşak kontakt lensler yakıcı maddelerin korneada birikmesine yol açarak hasarı artıracağı için yıkama esnasında hemen çıkarılmalıdır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Laboratuvar test sürecinin preanalitik, analitik ve postanalitik evrelerini hata oranları açısından karşılaştırınız; en yüksek hata oranına sahip evredeki hataları önlemek için kullanılması gereken hasta kimlik doğrulama yöntemini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Hataların %46-68'i preanalitik, %7-13'ü analitik ve %19-47'si postanalitik evrede gerçekleştiği için en yüksek risk preanalitik evrededir. Bu evredeki kimlik doğrulama hatalarını önlemek için hastanın adı-soyadı, doğum tarihi ve protokol numarasından oluşan üç tanımlayıcıdan en az ikisi aktif iletişim tekniğiyle doğrulanmalıdır.
