Sağlık Hizmetleriİnsan sağlığına zarar veren faktörlerin yok edilmesi, toplumun korunması, hastaların tedavi edilmesi ve yetenekleri azalanların işe alıştırılması için yapılan tıbbi faaliyetlerin tümüdür. Örnek olarak, hastanelerde yürütülen teşhis, tedavi ve aşılama çalışmaları bu kapsamda yer alır.
Temel Sağlık Hizmetleri (TSH)Toplumdaki birey ve ailelerin kabul edeceği yollarla, tam katılımlarıyla ve karşılanabilir maliyetlerle sunulan, sağlık sisteminin ilk başvuru noktasını oluşturan çekirdek hizmetlerdir. Alma-Ata Bildirgesi ile uluslararası düzeyde tanımlanmıştır.
Koruyucu Sağlık HizmetleriKişilerin hastalanmasını veya sakatlanmasını önlemek amacıyla yürütülen, tedavi edici hizmetlere göre çok daha ucuz ve kolay olan sağlık faaliyetleridir. Toplumu sigaranın zararları hakkında bilgilendirmek veya aşı kampanyaları düzenlemek bu hizmetin en belirgin örnekleridir.
Tedavi Edici Sağlık HizmetleriHastalık ortaya çıktıktan sonra teşhis, muayene ve tıbbi müdahaleler yoluyla hastaların iyileştirilmesini amaçlayan, genellikle birey üzerinde uygulanan hizmetlerdir. Hastanelerde gerçekleştirilen cerrahi müdahaleler ve ilaç tedavileri bu gruba girer.
Rehabilitasyon (Readaptasyon)Hastalık veya kaza sonucu engelli duruma düşen bireylerin fiziksel, ruhsal, sosyal ve ekonomik açıdan tekrar eski işlevselliğine kavuşturulması çabalarının tümüdür. Kazazede bir işçinin fizik tedavi ile yeniden çalışabilir hale getirilmesi örnektir.
Kişiye Yönelik Koruyucu HizmetlerDoğrudan bireyin vücut bütünlüğünü ve direncini korumayı hedefleyen bağışıklama, erken teşhis, aile planlaması ve kişisel hijyen gibi faaliyetlerdir. Bebeklere yapılan rutin aşılar bu hizmetlerin başında gelir.
Çevreye Yönelik Koruyucu Hizmetlerİnsan sağlığını olumsuz etkileyen dışsal faktörlerin kontrol altına alınmasını amaçlayan temiz su temini, atık kontrolü ve hava kirliliği ile mücadele gibi hizmetlerdir. Şehir şebeke suyunun klorlanması bu kapsama dahildir.
Sağlık EkipmanıSağlık sektöründe hizmet üretimini ve sunumunu gerçekleştirmek için kullanılan tüm personel, bina, tıbbi cihaz ve teknik donanımı ifade eden geniş kapsamlı terimdir. Doktorlar, hemşireler, hastane binaları ve röntgen cihazları birer sağlık ekipmanıdır.
Özel HastaneHekimlik hizmetlerinin satışı yoluyla kâr elde etmeyi amaçlayan ve bir piyasa firması olarak faaliyet gösteren yataklı sağlık kuruluşudur. Kamu hastanelerinden farklı olarak finansmanını doğrudan hizmet satışından ve kâr odaklı işletme modelinden sağlar.
Demografik GöstergelerNüfusun yapısını, büyüme hızını, yaş dağılımını ve yaşam standartlarını gösteren, sağlık politikalarının geleceğe yönelik planlanmasında kullanılan temel verilerdir. Ülkedeki ortalama yaşam süresi ve nüfus artış hızı bu göstergeler arasında yer alır.
Yaşam GöstergeleriBebek ve anne ölüm hızları, doğurganlık oranları ve doğumdan itibaren beklenen yaşam süresi gibi toplumun genel sağlık ve refah düzeyini doğrudan yansıtan ölçütlerdir. Gelişmiş ülkelerde bebek ölüm hızlarının çok düşük olması bu göstergenin bir yansımasıdır.
Sağlık İnsan GücüSağlık sektöründe hizmet sunan hekim, diş hekimi, eczacı, hemşire, ebe ve diğer tüm teknik ve idari personelin oluşturduğu toplam iş gücüdür. Sektörün etkinliği, bu gücün dengeli dağılımına ve planlanmasına bağlıdır.
