Ünite 2: Sağlık Kurumlarının Türleri ve Özellikleri — Önemli Kavramlar

Birey ve toplumun sağlık durumunu doğrudan etkileyen çevre, yaşam biçimi, kalıtım ve sunulan sağlık bakım hizmetlerinden oluşan dört temel etmendir.

Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuatına göre, ülkemizde yalnızca birinci basamak düzeyinde koruyucu ve ayaktan sağlık hizmeti sunan yapıları ifade eden terimdir.

İkinci ve üçüncü basamakta uzman hekimler eşliğinde ayaktan ve yatarak teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmeti sunan hastane, tıp merkezi gibi gelişmiş yapıları ifade eder.

Hastaların sağlık sorunlarının karmaşıklığına göre sırasıyla birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerine yönlendirilmesini öngören sistemli başvuru yoludur.

Bir aile hekimi ile en az bir aile sağlığı elemanından (ebe, hemşire, sağlık memuru) oluşan, kişiye yönelik birinci basamak sağlık hizmeti sunan en küçük yapıdır.

Bölgesindeki toplum sağlığını korumak, riskleri belirlemek, birinci basamak hizmetleri koordine etmek ve denetlemek amacıyla her ilçede bir adet kurulan resmî kuruluştur.

Genellikle 2.000-3.000 nüfusa hizmet verecek şekilde kırsal bölgelerde açılan, ebe veya hemşirenin görev yaptığı, idari olarak TSM'ye bağlı birinci basamak ünitesidir.

Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi kelimelerinin kısaltması olup, kanser vakalarını erken aşamada yakalamak amacıyla tarama ve eğitim yapan birinci basamak kuruluşudur.

İlçelerdeki birinci basamak sağlık kuruluşları ile mevcut yataklı tedavi hizmetlerinin birleştirilerek tek çatı altında sunulduğu çok fonksiyonlu ikinci basamak kurumlardır.

Bünyesinde en az dört farklı uzmanlık dalında (iç hastalıkları, kadın doğum, çocuk sağlığı, genel cerrahi gibi) 24 saat kesintisiz ayaktan teşhis ve tedavi hizmeti sunan özel sağlık kuruluşudur.

Belirli bir yaş, cinsiyet grubu veya belirli bir organ/hastalık grubuna yönelik olarak en az iki uzman hekimle ayaktan hizmet sunan özel sağlık kuruluşudur.

Üçüncü basamakta yer alan, üst düzey tedavi hizmetlerinin yanı sıra uzman hekim ve sağlık personeli yetiştiren, bilimsel araştırmalar yürüten gelişmiş sağlık kurumlarıdır.

Sağlık hizmeti sunan hekimin, hizmeti alan hastaya kıyasla tıbbi süreçler, hastalıklar ve tedavi yöntemleri hakkında çok daha fazla bilgiye sahip olması durumudur.

Sağlık kurumlarında çalışanların hem uzmanlık alanlarına göre fonksiyonel yöneticilere hem de tedavi süreçlerinde proje yöneticisi konumundaki hekimlere bağlı çalışmasını gerektiren çift hatlı yönetim yapısıdır.

Sağlık kurumlarında yürütülen işlerin birbirine sıkı sıkıya bağlı olması, bir tıbbi işlem veya tahlil tamamlanmadan bir sonraki tedavi aşamasına geçilememesi durumudur.

Sağlık kurumlarının dış çevredeki teknolojik, yasal, finansal ve epidemiyolojik değişimlerden sürekli etkilenmesi ve bu değişimlere uyum sağlamak zorunda olması özelliğidir.

Sağlık hizmetlerinden yararlanan bireylerin, muayene ve tedavi süreçlerinde finansmana katkı sağlamak amacıyla SUT çerçevesinde ödemekle yükümlü oldukları katkı tutarıdır.