Ünite 14: Organizasyonlarda Etik ve Kurumsal Sosyal — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Ahlak ve etik kavramları arasındaki temel farkları, yerellik-evrensellik ve pratik-felsefi boyutlar açısından karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Ahlak belirli bir topluma özgü, yerel, göreceli ve pratik hayattaki normları içerirken; etik, ahlakı sistematik olarak inceleyen, sorgulayan, evrensel ilkeler arayan felsefi bir disiplindir.
Alıştırma 2myders hazırladı
İş etiğinin yasal ve yönetişimsel boyutunu düşünerek, bir işletmenin etik standartlarının neden sadece yasalara uymakla sınırlı kalmaması gerektiğini gerekçeleriyle belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Yasalar etik standartlar için sadece temel bir çerçeve çizer; ancak etik davranışlar genellikle yasal zorunlulukların ötesine geçerek paydaş odaklılığı, şeffaf raporlamayı ve insan haklarına saygıyı kapsar.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bir organizasyonda etik iklim ile örgüt kültürü arasındaki ilişkiyi ve farkı tanımlayarak, liderlerin etik iklimi oluşturmadaki rolünü açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Örgüt kültürü paylaşılan tüm değer ve inançları kapsayan geniş bir çerçeveyken, etik iklim bu kültürün ahlaki boyutuna odaklanan bir alt kümesidir; liderler ise vizyonları, ödül ve disiplin uygulamalarıyla bu iklimin tonunu belirler.
Alıştırma 4myders hazırladı
James Rest tarafından geliştirilen Dört Bileşenli Model'in aşamalarını sırasıyla yazarak, her bir aşamanın neyi ifade ettiğini kısaca açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Aşamalar sırasıyla: 1) Etik Farkındalık (ikilemi fark etme), 2) Etik Yargı (doğru eyleme karar verme), 3) Etik Niyet (doğruyu yapmaya yönelme) ve 4) Etik Davranış (niyeti uygulamaya koyma azmidir).
Alıştırma 5myders hazırladı
Örgütlerde karşılaşılan etik dışı davranışları engellemede 'whistleblowing' (etik ifşa) mekanizmasının önemini ve işlevini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Whistleblowing, örgüt içindeki yasa dışı, ahlaka aykırı veya gayrimeşru uygulamaların, eyleme geçme yetkisi olan kişi veya kurumlara ifşa edilerek usulsüzlüklerin ortaya çıkarılmasını sağlayan en etkili mekanizmalardan biridir.
