Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı
Bu bölümde etik ile ahlak kavramları arasındaki temel farklar, iş etiğinin kapsamı, organizasyonlardaki etik iklim ile kültür ilişkisi, etik karar verme süreçleri ve örgütlerde karşılaşılan etik dışı davranışlar ele alınmıştır. Ahlak, belirli bir toplumda kabul gören öznel ve yerel değer yargılarını ifade ederken; etik, bu normları felsefi ve eleştirel bir süzgeçten geçiren evrensel bir disiplindir. İş etiği ise işletme faaliyetlerinde neyin doğru olduğunu tanımlayan ilkeler bütünü olup kültürel, bireysel, yasal, yönetişimsel ve psikolojik boyutları barındırmaktadır.
Örgüt kültürü genel değerleri kapsarken, etik iklim bu kültürün ahlaki boyutuna ve ortak algılara odaklanır. Etik bir iklimin inşasında liderlik en belirleyici faktördür. Etik karar verme süreci; bireysel, örgütsel ve durumsal faktörlerden etkilenir. Bu süreç rasyonalist ve rasyonalist olmayan modeller olarak ikiye ayrılır. En yaygın rasyonalist model olan Rest’in Dört Bileşenli Modeli; etik farkındalık, etik yargı, etik niyet ve etik davranış aşamalarından oluşmaktadır.
Son olarak, meşru çıkarların çatıştığı etik ikilemler ile ahlaki normları ihlal eden etik dışı davranışlar incelenmiştir. Örgütlerde ayrımcılık, mobbing, çıkar çatışması, rüşvet ve nepotizm gibi etik dışı davranışlar görülebilmektedir. Bu tür usulsüzlüklerin ve yasa dışı uygulamaların yetkili mercilere ifşa edilmesi süreci ise whistleblowing yani etik ifşa olarak adlandırılmaktadır.