Ünite 7: Klasik Kamu Yönetimi Anlayışı ve Sosyal Hizmet — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Sanayi Devrimi öncesindeki geleneksel yardımlaşma faaliyetleri ile Sanayi Devrimi sonrasında ortaya çıkan kentsel sorunları karşılaştırarak, kurumsal sosyal hizmetlerin doğuşunu hazırlayan nedenleri tartışınız.
Yanıt / ipucu
Sanayi Devrimi öncesinde sosyal yardımlar dinî ve bireysel hayırseverlik temelinde yürütülürken, sanayileşmeyle birlikte yaşanan hızlı göç ve kontrolsüz kentleşme çözülemeyen kitlesel yoksulluk sorunlarını doğurmuştur. Bu karmaşık kentsel sorunlar geleneksel yöntemlerin yetersiz kalmasına yol açmış, toplumsal düzeni korumak amacıyla sistemli, kurumsal ve profesyonel sosyal hizmet müdahalelerini zorunlu kılmıştır.
Alıştırma 1myders hazırladı
Sanayi Devrimi öncesindeki geleneksel yardımlaşma faaliyetleri ile Sanayi Devrimi sonrasında ortaya çıkan kentsel sorunları karşılaştırarak, geleneksel yöntemlerin neden yetersiz kaldığını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Sanayi Devrimi öncesinde sosyal yardımlar dinî ve bireysel hayırseverlik odaklıyken, devrim sonrasındaki kontrolsüz göç ve hızlı kentleşme devasa boyutlarda sistematik sorunlar yaratmıştır. Bu karmaşık kentsel sorunlar, bireysel yardımların kapasitesini aşmış ve kurumsal, sistemli kamu müdahalelerini zorunlu kılmıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
19. yüzyıl kapitalizminin yoksulluğa bakış açısını yansıtan 'Yoksullar Yasası' ile 'Sosyal Darwinizm' felsefesi arasındaki ilişkiyi analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Yoksullar Yasası, yoksulluğu bireysel bir tembellik ve ahlaki kusur olarak görerek muhtaçları zorla çalıştırma evlerine göndermiştir. Bu yaklaşım, zayıf ve yoksulların elenmesini doğanın bir kanunu olarak gören ve devlet yardımını doğanın işleyişine müdahale sayan Sosyal Darwinizm felsefesiyle doğrudan örtüşmekte ve onu meşrulaştırmaktadır.
Alıştırma 2myders hazırladı
19. yüzyıldaki Sosyal Darwinizm felsefesinin ve Herbert Spencer'ın fikirlerinin, dönemin yoksulluk algısı ve devletin sosyal yardımları reddetme gerekçeleri üzerindeki etkisini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Sosyal Darwinizm, doğadaki 'en güçlünün hayatta kalması' ilkesini topluma uyarlayarak yoksulluğu bireysel bir yetersizlik olarak görmüştür. Bu felsefeye göre devletin yoksullara yardım etmesi doğanın işleyişine zararlı bir müdahale kabul edilmiş ve devletin sosyal sorumlulukları reddedilmiştir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Sosyal refah devletinin tarihsel gelişim sürecini inceleyerek, bu modelin anayasal düzeyde ilk kez kabul edildiği belgeleri ve Türkiye'deki gelişimini araştırınız.
Yanıt / ipucu
Sosyal devlet ilkesi anayasal düzeyde ilk kez 1848 Fransız Anayasası ve ardından 1919 Alman Weimar Anayasası ile kabul edilmiştir. Türkiye'de ise bu ilke ilk kez 1961 Anayasası ile anayasal bir kural haline gelmiş ve 1982 Anayasası'nda da varlığını korumuştur.
Alıştırma 3myders hazırladı
Sosyal devlet anlayışının tarihsel gelişim sürecini inceleyerek; Bismarck reformları, 1929 Dünya Ekonomik Buhranı ve 1942 Beveridge Raporu'nun bu gelişimdeki rollerini örneklendiriniz.
Yanıt / ipucu
Bismarck reformları sosyal devletin ilk somut uygulamalarını başlatmış, 1929 Buhranı serbest piyasanın yetersizliğini kanıtlamış ve 1942 Beveridge Raporu klasik jandarma devlet modelini sonlandırarak modern sosyal devleti kurumsallaştırmıştır.
Alıştırma 4myders hazırladı
1929 Dünya Ekonomik Krizi sonrasında önem kazanan Keynesyen Makro İktisat Teorisi'nin temel önermelerini ve sosyal refah devletinin altın çağı ile ilişkisini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Keynesyen teori, serbest piyasanın her zaman tam istihdamı sağlayamayacağını savunarak devletin kamu harcamaları yoluyla toplam talebi canlandırması gerektiğini ileri sürer. Bu müdahaleci yaklaşım, devletin sosyal harcamalarını artırmasına imkan tanıyarak 1945-1975 yılları arasında sosyal refah devletinin altın çağını yaşamasını sağlamıştır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Keynesyen Makro İktisat Teorisi'nin temel önermelerini dikkate alarak, ekonomik durgunluk dönemlerinde devletin toplam talebi artırmak için ne tür müdahalelerde bulunması gerektiğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Keynesyen teoriye göre, piyasa her zaman kendiliğinden tam istihdamı sağlayamaz. Ekonomik durgunluk dönemlerinde devlet, bütçe açığı vermeyi göze alarak kamu harcamalarını artırmalı, ekonomiye doğrudan müdahale etmeli ve toplam talebi canlandırmalıdır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Max Weber'in 'İdeal Tip Bürokrasi Modeli'nin temel özelliklerini listeleyiniz ve bu özelliklerin geleneksel kamu yönetimindeki vatandaş rolünü nasıl etkilediğini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Weber'in bürokrasi modeli; katı hiyerarşi, yazılı kurallar, liyakat, uzmanlaşma ve gayrişahsilik ilkelerine dayanır. Bu yapı, kararların yukarıdan aşağıya alınmasına ve gizliliğe yol açtığı için vatandaşları yönetime katılamayan, sadece hizmet alan pasif birer özne konumuna getirmiştir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Max Weber'in 'İdeal Tip Bürokrasi Modeli'nin temel özelliklerini listeleyiniz ve bu özelliklerin geleneksel kamu yönetimindeki vatandaş ilişkilerine (pasif konumlandırma) etkisini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Weber'in modeli katı hiyerarşi, yazılı kurallar, liyakat ve gayrişahsilik ilkelerine dayanır. Bu yapı kararların merkezden yukarıdan aşağıya alınmasına yol açarak, vatandaşları yönetime katılımı olmayan pasif birer hizmet alıcısı konumuna getirmiştir.
