Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bir sosyal hizmet kuruluşunun dijital müracaatçı kayıt sistemine geçiş sürecini hayal edin. Bu süreci Kurt Lewin'in 'Planlanmış Değişim Modeli' aşamaları olan çözülme, hareket ve tekrar donma evrelerine göre nasıl yapılandırabileceğinizi açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Çözülme aşamasında eski kağıt tabanlı sistemin yetersizlikleri çalışanlara gösterilerek değişim ihtiyacı anlatılır. Hareket aşamasında yeni dijital yazılım kurulur ve personele eğitimler verilir. Tekrar donma aşamasında ise yeni sistem resmi iş akışı haline getirilerek kazanımlar kalıcı kılınır.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bir sosyal hizmet kuruluşunun dijital müracaatçı kayıt sistemine geçiş sürecini hayal edin. Bu süreci Kurt Lewin'in 'Planlanmış Değişim Modeli'nin üç aşamasını (çözülme, hareket, tekrar donma) kullanarak nasıl yönetebileceğinizi açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Çözülme aşamasında çalışanlara eski kağıt sisteminin yetersizlikleri gösterilerek değişim ihtiyacı anlatılır. Hareket aşamasında yeni dijital yazılım kurulur ve personele eğitimler verilir. Tekrar donma aşamasında ise yeni sistem resmi prosedür haline getirilerek kazanımlar kalıcı kılınır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Örgütsel değişime neden olan içsel ve dışsal faktörleri göz önünde bulundurarak, bir sivil toplum kuruluşunun müracaatçı profilinin değişmesini ve yönetim kurulunun yenilenmesini bu faktörler açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Müracaatçı profilinin değişmesi, toplumsal dinamiklerden kaynaklandığı için dışsal bir değişim nedenidir. Yönetim kurulunun yenilenmesi ise kurumun kendi idari yapısıyla ilgili olduğundan içsel bir değişim nedeni olarak sınıflandırılır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Örgütsel değişime neden olan içsel ve dışsal faktörleri göz önünde bulundurarak, bir sivil toplum kuruluşunun müracaatçı profilinin değişmesini ve yönetim kadrosunun yenilenmesini bu faktörler açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Müracaatçı profilinin değişmesi, toplumsal ve demografik dönüşümlerden kaynaklandığı için dışsal bir değişim nedenidir. Yönetim kadrosunun yenilenmesi ise örgütün kendi iç dinamikleri ve idari kararlarıyla ilişkili olduğu için içsel bir değişim nedenidir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Sosyal hizmet örgütlerinde değişime karşı oluşabilecek dirençle başa çıkmada kullanılan 'katılım', 'kooptasyon' ve 'zorlama' yöntemlerinin çalışanlar üzerindeki etkilerini tartışarak hangi durumlarda hangi yöntemin seçilmesi gerektiğini gerekçelendiriniz.
Yanıt / ipucu
Katılım yöntemi çalışanların süreci sahiplenmesini sağladığı için ilk tercih olmalıdır; kooptasyon direnç gösteren lider çalışanları sürece dahil etmek için etkilidir. Zorlama yöntemi ise diğer tüm yollar tükendiğinde ve acil kriz durumlarında son çare olarak kullanılmalıdır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Sosyal hizmet uzmanlarının yeni bir çalışma yöntemine direnç göstermesi durumunda kullanılabilecek 'katılım', 'kooptasyon' ve 'zorlama' yöntemlerini etkinlik ve çalışan motivasyonu açısından tartışınız.
Yanıt / ipucu
Katılım yöntemi çalışanları sürece dahil ederek en yüksek motivasyonu ve sahiplenmeyi sağlar. Kooptasyon direnç gösterenleri çözüm ortağı yaparak eleştirileri azaltır; zorlama ise motivasyonu düşürse de acil durumlarda son çare olarak hızlı sonuç verir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir çocuk esirgeme kurumunda yaşanan bir bütçe problemini ele alarak, bu probleme yönelik geliştirilecek çözümleri 'tek yönlü öğrenme' ve 'çift yönlü öğrenme' yaklaşımlarına göre örneklendiriniz.
Yanıt / ipucu
Tek yönlü öğrenmede sadece o dönemki harcamalar kısılarak bütçe açığı kapatılır ancak mevcut işleyiş sorgulanmaz. Çift yönlü öğrenmede ise bütçe açığına yol açan kurumsal harcama politikaları, kaynak yönetimi ve yönetsel süreçler kökten sorgulanarak yapısal değişiklikler yapılır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir çocuk esirgeme kurumunda yaşanan bir soruna yönelik 'tek yönlü öğrenme' ile 'çift yönlü öğrenme' yaklaşımları arasındaki farkı somut bir örnek üzerinden açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Tek yönlü öğrenmede personelin nöbet saatleri değiştirilerek anlık bir aksaklık giderilir ancak sistem sorgulanmaz. Çift yönlü öğrenmede ise aksaklığın kökenindeki kurumsal iletişim eksikliği ve personel yetersizliği gibi temel normlar sorgulanarak yapısal çözümler üretilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Peter Senge'in beş temel disiplininden biri olan 'Sistem Düşüncesi' ilkesini, bir sosyal hizmet uzmanının müracaatçılarına sunduğu hizmet kalitesini artırmak amacıyla kendi kurumu içinde nasıl uygulayabileceğini araştırıp örneklendiriniz.
Yanıt / ipucu
Uzman, kurum içi sorunları tekil olaylar olarak görmek yerine, departmanlar arası iletişim kopuklukları ve yönetsel süreçlerin döngüsel etkileşimi olarak analiz eder. Böylece müracaatçıya giden hizmet zincirindeki tüm parçaların birbiriyle olan ilişkisini görerek bütüncül iyileştirmeler önerir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Peter Senge'nin 'Beşinci Disiplin' modelindeki 'sistem düşüncesi' disiplinini, sosyal hizmet örgütlerinin müracaatçılara sunduğu hizmet kalitesini artırmadaki rolü açısından değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Sistem düşüncesi, sosyal hizmet örgütünü oluşturan tüm birimleri ve müracaatçı ilişkilerini döngüsel bir bütün olarak görmeyi sağlar. Bu sayede bir birimdeki iyileşmenin tüm organizasyona ve hizmet kalitesine olan yansımaları bütüncül bir yaklaşımla analiz edilebilir.
