← Ünite 11

Ünite 11: DinÜnite Özeti

myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için kapanış özeti basılmamış. Aşağıdaki kısa özet ünite içeriğinden hazırlandı; kitabın kendi cümleleri değildir.

Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı

Bu bölümde, din olgusunun insanlık tarihiyle paralel giden evrensel gelişimi antropolojik bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Dinin başlangıcına dair en eski izlerin Neanderthallerin ölü gömme âdetlerine ve hayvan kültlerine kadar uzandığı görülmektedir. Bilimsel anlamda dinin karşılaştırmalı incelemesi ise ondokuzuncu yüzyılın sonunda Max Müller, Edward B. Tylor ve James G. Frazer gibi öncü isimlerle başlamıştır. Antropolojide din, insanların doğaüstü güçlere yönelik geliştirdikleri inançlar ve ritüeller bütünü olarak tanımlanmaktadır. Ünitede dinin kökenlerini açıklayan animizm, animatizm, mana ve tabu gibi temel kavramların yanı sıra önemli kuramcıların yaklaşımları incelenmiştir. Tylor rüyalardan hareketle animizm kuramını geliştirirken, Frazer büyüden bilime uzanan aşamaları savunmuş, Freud ise dini psikanalitik açıdan çocuksu çaresizliğe bağlamıştır. Durkheim dinin toplumsal dayanışmayı sağlayan işlevine odaklanırken, Marx dini egemen sınıfın ideolojisi, Malinowski ise belirsizliklerle baş etme aracı olarak değerlendirmiştir. Weber ise insanın anlam arayışını ve peygamberlerin bu süreçteki rehberliğini vurgulamıştır. Son olarak din, toplum ve kültür arasındaki karşılıklı etkileşim ile dinin psiko-sosyal işlevleri üzerinde durulmuştur. Clifford Geertz'in semboller sistemi olarak tanımladığı din; açıklanamaz olanı açıklama, ölüm buhranlarıyla başa çıkma ve toplumsal kontrolü sağlama gibi hayati işlevler üstlenir. Doğumdan ölüme kadar insan yaşamını anlamlandıran din, sunduğu zihniyet ve kurumsallaşmış ritüeller aracılığıyla toplumsal düzenin ve bütünleşmenin sürdürülmesinde en güçlü unsurlardan biri olmaya devam etmektedir.