Ana Sayfa » Atatürk Üniversitesi ATA AÖF » Sosyoloji Lisans Programı » Türk Kültürü ve Medeniyeti Tarihi
← Ünite 12

Ünite 12: Türklerde ŞehircilikÜnite Özeti

myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için kapanış özeti basılmamış. Aşağıdaki kısa özet ünite içeriğinden hazırlandı; kitabın kendi cümleleri değildir.

Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı

Bu bölümde şehir kavramının tarihsel gelişimi, sosyolojik tanımı ve ilk yerleşimlerin ortaya çıkışı ele alınmıştır. Sümerlerden Anadolu'daki Çatalhöyük'e kadar uzanan şehirleşme serüveni, su kaynakları ve güvenlik ihtiyaçları bağlamında incelenmiştir. Ardından İslamiyet öncesi Türk devletlerinde göçebe yaşamın yerleşik düzenle etkileşimi, 'balık' ve 'kend' terimleri üzerinden açıklanmış; askeri karargâhlardan doğan ordu-şehir yapısı ve Uygur dönemindeki yerleşik hayatın mimari özellikleri üzerinde durulmuştur. İslamiyet ile birlikte şehir yapısının cami merkezli bir anlayışa evrilmesi, Medine örneği ve fetihlerle kurulan ordugâh şehirler üzerinden anlatılmıştır. İslam sonrası Türk devletlerinde ise şehir terminolojisi değişerek şehristan ve rabad gibi kavramlar öne çıkmış; Selçuklu döneminde kervansaray ağları ve kale yerleşmeleriyle şehirleşme güçlenmiştir. Son olarak Osmanlı şehir modeli; iç kale, hariç ve varoş bölümleriyle incelenmiştir. Osmanlı şehirlerinde mahallelerin dini ve etnik yapıya göre şekillenmesi, kadı merkezli idari yönetim ve vakıfların hizmet sunumundaki belirleyici rolü vurgulanarak, Tanzimat sonrası modern belediyecilik uygulamalarına geçiş süreciyle konu tamamlanmıştır.