Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Şer'i hukuk ile örfi hukukun kaynaklarını ve Osmanlı devlet yapısındaki birbirleriyle olan ilişkisini karşılaştırmalı olarak analiz eden bir paragraf yazınız.
Yanıt / ipucu
Şer'i hukuk Kur'an, Sünnet, İcma ve Kıyasa dayanırken; örfi hukuk padişahların emir ve fermanlarından oluşur. Örfi hukukun şer'i hukuka aykırı olması asla mümkün değildir, nişancı ve kazaskerler bu iki alanın uyumunu sağlamıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Fatih Sultan Mehmed ve Kanuni Sultan Süleyman dönemlerinde hazırlanan kanunnamelerin yazılış amaçlarını ve toplum düzenine etkilerini araştırarak örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kanunnameler reâyâyı ehl-i örf baskısından korumak amacıyla hazırlanmıştır. Fatih Kanunnamesi teşkilat ve ceza düzenlemelerini içerirken, Kanuni Kanunnamesi idari, hukuki ve mali geniş düzenlemeler getirmiştir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Osmanlı'da kadıların sadece dar anlamda birer hâkim olmadığını, şehrin idari ve beledi işlerinde de aktif rol oynadığını gösteren görev alanlarını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Kadılar nikah ve miras gibi adli davaların yanı sıra pazar yeri denetimi, narh fiyatlarının belirlenmesi ve asayişin sağlanması gibi belediye ve idari görevleri de yürütmekteydi.
Alıştırma 4myders hazırladı
Şer'iye mahkemelerinde görev yapan naib, kassam, mübaşir ve şuhûdü'l-hal gibi yardımcı personelin yargılama sürecindeki işlevlerini eşleştirerek bir uygulama şeması tasarlayınız.
Yanıt / ipucu
Naib kadı vekili olarak görev yapar, kassam miras taksim eder, mübaşir duruşma düzenini sağlar, şuhûdü'l-hal heyeti ise duruşmaların aleniyetini denetler.
Alıştırma 5myders hazırladı
Divan-i Hümayun, Veziriazam Divanı ve Huzur Mürafaası gibi yüksek yargı organlarının yetki alanlarını ve birbirlerine göre temyiz mercii olma durumlarını inceleyen bir araştırma metni kaleme alınız.
Yanıt / ipucu
Divan-ı Hümayun en yüksek temyiz mahkemesidir. Veziriazam Divanı ikinci derecedeki örfi davalara bakarken, Huzur Mürafaası kazasker kararlarına yapılan itirazların sadrazam huzurunda yeniden incelendiği toplantılardır.
