Ünitenin tamamını tek sayfada görPremium
Drapaj yöntemi ile kalıp hazırlamak, giysinin ana hatlarını ve genel bitmiş görselini anında görme imkanı sunduğu için diğer kalıp sistemlerindeki deneme yanılma süreçlerini ortadan kaldırır. Özellikle detaylı yaka modellerinde, yakanın son halini doğrudan manken üzerinde görmek büyük bir avantaj sağlar.
Yakalar; vücudun boyun kısmını saracak şekilde sabitlenmiş ya da hareketli formlara sahip, giysinin kolay giyilip çıkarılmasını kolaylaştıran ve tasarıma estetik süsleme özellikleri katan kritik parçalardır. Yaka seçimi yapılırken modaya, mevsime, giyen kişiye ve giyilen yere dikkat edilmesinin yanı sıra giysi tasarımındaki bütünlük ve uyum mutlaka gözetilmelidir.
Bu ünitede yakalar genel görünüşleri ve uygulanış biçimlerine göre oyuntulu (yakasız) yakalar, bedenden çıkan yakalar ve bedene takılan yakalar olarak sınıflandırılmaktadır. Oyuntulu yakalar doğrudan beden kalıbına çizilen hatlarla elde edildiği için drapaj uygulamasında ayrıca ele alınmamıştır; bunun yerine şömizye yaka, erkek yaka ve degaje yaka detaylı olarak incelenmiştir.
Başarılı bir yaka drapajı elde etmek için ilk ve en önemli aşama model analizi yapmaktır. Bu aşamada, çalışılacak modelin parçaları arasındaki ölçü, oran, uyum ve bütünlük çözümlenir; mevcut hatların prova mankenine göre yerleri tam olarak belirlenir.
Malzeme hesaplama aşamasında, çalışmanın başarısı için yeterli büyüklükte kumaşın ayarlanması gerekir; bu adım hem malzeme israfını hem de zaman kaybını önler. Kumaşın en, boy veya verev iplik yönlerinden hangisinin kullanılacağı doğru hesaplanmalıdır.
Oranları dengeleme adımı, giysinin manşet, etek ucu bandı veya kemer gibi diğer detayları ile yaka genişliği arasındaki uyumu kurmayı amaçlar. Ayrıca çalışma sırasında ara ara uzaktan bakmak veya ayna ile kontrol etmek yeni bir bakış açısı kazandırır.
Model görselindeki boşluklara odaklanmak (yakanın ön ortasına konumu, boyun açıklığının bedenle orantısı vb.) doğru formu yakalamayı kolaylaştırır. Dokuma kumaşların oyuntulu ve eğimli hatlarda kasılmasını önlemek için dikiş payında kalacak şekilde yeterli sayıda 'çıt atmak' da kaçınılmaz bir temel işlemdir.
Manken üzerindeki çalışma sökülmeden önce tüm dikişlerin, birleşme noktalarının, ön/arka ortası gibi temel hatların keçeli kalemle her iki katı da görecek şekilde işaretlenmesi şarttır. Yaka drapajında dış hatlar, düz boy iplik yönleri, oyuntu hatları ve çıt işaretleri eksiksiz alınmalıdır.
Mankenden çıkarılan kumaş üzerindeki iğneler temizlenir ve temel hatlar yardımıyla tüm bilgiler kalıp kağıdına aktarılır. Eğimli kısımlarda pistole, riga ve cetvel gibi araçlar kullanılarak hatlar düzeltilir, pervaz gibi ek parçalar biçki ile hazırlanarak kalıba ilave edilir.
Yapılan tüm düzeltmelerin ardından elde edilen kalıp manken üzerinde tekrar denenerek uyum testi gerçekleştirilir. Son olarak şablon kalıp hazırlama kuralları ve gerekli yazı/işaretlemeler eklenerek kalıplama süreci başarıyla tamamlanır.
Bedene takılan yakalar grubuna giren şömizye yaka, genel duruşu itibarıyla erkek gömlek yakasına benzer ve giysinin boyun çevresine takılır. Elbiseden bluza, ceketten kabana kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir ve yakanın yapısına göre boynu tam saran ya da omuzda yatık duran modeller elde edilebilir.
Uygulama aşamasında öncelikle arka ortasından ön ortasına kadar olan mesafe ölçülerek kumaş hesabı yapılır ve yatay/dikey iplik yönleri işaretlenir. Hazırlanan kumaş, arka yaka ortasından başlanıp oyuntu payı aralıklı olarak çıtlatılarak bedene yerleştirilir ve yaka hattı üzerinden iğnelenir.
Bedene iğnelenen yaka geriye katlanarak genel şekli ve dönüş hattı belirlenir; dik duruşlu yaka için bu şekil korunurken yatık yaka için uçlardan açma işlemleri yapılır. Yaka genişliği kalemle çizilip fazla kumaşlar kesildikten sonra yaka mankenden çıkarılır, riga ve pistole ile hatlar düzeltilerek şömizye yaka kalıbı elde edilir.
Erkek yaka, çoğunlukla ceketlerde kullanılan bedenden çıkan bir yaka çeşididir ve kadın ceketlerinde de sıklıkla tercih edilir. Erkek yakanın en belirgin ve önemli özelliği, ön yakanın bedenle birlikte, arka yakanın ise ayrı olarak kesilmesidir.
Tasarımcının tercihine göre düz veya sivri formlarda çalışılabilen erkek yakada, kumaş hesabı yapıldıktan sonra üst yaka kumaşına iplik yönleri çizilir. Arka yaka ortasından başlanarak kumaş çıtlatılır ve ön ortasına kadar bedene yerleştirilerek iğneleme kontrolü yapılır.
İğnelemesi biten yaka geriye katlanarak katlama hattı (röver hattı) belirlenir. Yaka ve bedenin birleşim noktası çıtlatılarak alt yaka dönüşü tamamlanır, form çizilip fazlalıklar kesildikten sonra gerekli işaretlemeler yapılarak kalıba dönüştürülür.
Kelime anlamı 'serbest bırakılmış' olan degaje yaka; dökümlü, yumuşak ve serbest düşüşlü yaka modellerini ifade eder ve özellikle gelinliklerde çokça tercih edilir. Genişliğine göre dar/geniş, derinliğine göre derindeki/çok derin degaje olarak sınıflandırılabilir ve kullanıcıya boynu daha uzun gösterme avantajı sağlar.
Degaje yaka düşüşü en iyi verev hattan elde edildiği için kumaş hesabı ve hazırlığı mutlaka verev yönü dikkate alınarak yapılmalıdır. Kumaş katlanarak ön ortası ile hizalanır ve yaka düşüşüne göre gereken bolluk verilerek omuza tutturulur.
Omuza tutturulan kumaşın düşüşü el ile kontrol edilerek ayarlanır ve kalan bolluklar omuzda iğnelenerek sabitlenir. Drapeleri aynı zamanda omuz hattını da oluşturan bu modelde, mankenden çıkarmadan önce katlanma ve omuz yerleri işaretlenip düzeltilerek kalıplaştırılır.