Sesli Özet
← Ünite 11

Ünite 11: Defile — Sesli Özet

Dinleme Premium'a özel. 1. ünitenin sesli özeti ücretsiz; bu ünitenin seslendirme metni de aşağıda ücretsiz okunabilir.
Metni oku

Defile; mevsim, sezon ve trendler gibi unsurlar göz önüne alınarak tasarlanmış olan giyim koleksiyonlarının tanıtımı amacıyla, müzik, dans ve koreografi eşliğinde yapılan bir tanıtım etkinliğidir. Başka bir ifadeyle, yeni giysi tasarımlarının tanıtılması amacıyla çoğunlukla canlı mankenler kullanılarak yapılan moda gösterisi, moda geçidi veya giyim gösterisi olarak da tanımlanabilir. Defileler, bir moda koleksiyonunun hikayesini ileten ve temsil eden, titizlikle organize edilen gösterilerdir. 19. yüzyıl ortalarında giyim perakendesinin gelişmesiyle ortaya çıkmış, 20. yüzyıl başlarında Paris’in moda salonlarında periyodik olarak gerçekleştirilen 'moda geçit törenleri' ile devam etmiştir. Kreasyonların sunumunda canlı manken kullanımını ilk kez İngiliz tasarımcı Charles Frederick Worth gerçekleştirmiştir. Manken olarak eşi Marie Augustine Vernet'yi kullanan Worth, sonraları firmasında birçok manken bulundurmaya başlamıştır. Worth, ilk kez müşterilerini atölyesinde ağırlayarak, koleksiyonlarını canlı manken üzerinde sunup hareketsiz bebek mankenleri ortadan kaldıran ilk tasarımcı olmuştur. 1800'lerin sonları ve 1900'lerin başlarında, bazı girişimci moda tasarımcıları, tasarımlarını gezinti yerlerinde giymeleri için işe aldığı kadınlara giysileri giydirerek dolaştırmış, bu durum onların fark edilmelerine ve fotoğraflanarak günün medyası tarafından haber yapılmasına olanak sağlamıştır. Birinci Dünya Savaşı’nın ardından, son moda ürünleri görmek için Avrupa'ya gelen alıcıların artması üzerine, moda evleri yılda iki kez belirli tarihlerde defile düzenlemeye başlamışlar ve bugün 'moda haftası' olarak bilinen etkinliklerin temelini oluşturmuşlardır. Mevsimlik ve sansasyonel medya odaklı moda sunumlarının temelini başlatan ilk öncü tasarımcılar Charles F. Worth, Paul Poiret, Lucile (Lady Duff-Gordon) ve Jean Patou gibi isimler olmuştur. Lucile, tanıtımlarında dans ve müziği kullanarak müşterilerine özel davetiyeler göndermiş; Poiret koleksiyonlarını tanıtmak için gösterişli, ses getiren davetler ve maskeli balolar düzenlemiş; Jean Patou ise defilelerinde günün medyasını etkin bir şekilde kullanarak sosyeteyi hedeflemiştir. 1960'larda hazır giyimin yükselişi ve haute couture müşterilerinin kademeli olarak azalmasıyla geleneksel defile formatı değişmeye başlamıştır. Mary Quant ve Andre Courreges gibi genç tasarımcılar, genç kitleye yönelik hazırladıkları modellerini alışılmadık yerlerde, ciddi couture gösterilerine göre daha enerjik ve hareketli gösterilerle sunmuşlardır. 1980'ler ve 1990’larda moda şovları daha da popüler hale gelmiş, Thierry Mugler ve Yves Saint Laurent gibi tasarımcılar sahne gösterilerini stadyumlar gibi uç noktalara taşımışlardır. Günümüzde ise defileler, dijital ortamda hazırlanan sanal moda gösterilerine dönüşmüş durumdadır. Pandemi süreci de dijitalleşmeyi hızlandırarak moda gösterilerini üç boyutlu ortamda hazırlanan gerçek üstü bir evrene taşımıştır. Defileler; koreograf, manken, firma veya modacıdan oluşan uzman bir ekiple uzun uğraşlar sonucu gerçekleştirilen görsel sunum etkinlikleridir. Bu etkinliklerin başarısı, her bir bileşenin kendi alanındaki profesyonelliğine ve birbiriyle olan uyumuna bağlıdır. Tanıtım amacı ile giysi ve aksesuarları giyen ve sunan kişiye manken denir. Mankenlerin giysiyi taşıma, yürüme, poz verme ve duruş konularında eğitimli olmaları gerekir. Giysilerin sergilenmesi amacıyla hazırlanan, kapalı veya açık alanlarda çeşitli yükseklikte veya ebatlarda olabilen mankenlerin yürüyüş yoluna ise podyum adı verilir. Koreografi, defile ve müzikli gösterilerdeki programın genel hatlarını, adım, figür ve anlatımların bütününü ifade eder. Koreografi eserleri yazan ve bu adımları düzenleyen kişiye ise koreograf denir. Koreograf, defile konseptini tamamen anlayıp tasarımcı ile fikir birliği içinde tüm çalışmayı organize eder. Sunumda seçilen müzik, manken çıkış sırası, dans ve ışık gösterilerinin planlanması kusursuz bir sunum bütünlüğü sağlar. Defilenin en dikkat çekici ve akılda kalıcı kısmı olan final koreografisinde, koleksiyonun en önemli tasarımı tekli çıkış ile sunulur ve ardından mankenlerin toplu geçişi gerçekleştirilir. Müşteri talep ve beklentileri doğrultusunda tasarlanan ve üretilen giysiler veya ürünler dizisine koleksiyon denir. Koleksiyonlar ticari amaçlı, modacıların kendi yaratıcılıklarını yansıtan veya sipariş üzerine hazırlanan koleksiyonlar olabilir. Bir çalışmanın özgün olma değerini etkileyen kavram, düşünce, fikir ve örnek üretime ise konsept denir. Defile konseptine göre ses-ışık sistemi, podyum dekoru, mankenler, saç-makyaj düzenlemeleri ve müzik seçimi belirlenir. Moda eğilimi (trend) ise bir sonraki sezonun çizgi, renk, stil gibi özelliklerini anlatan bilgilerdir ve beğenilerdeki kısa ya da uzun vadeli değişimlerle oluşur. Defileler; sunulduğu ürün çeşidine göre, sunulduğu alana göre ve sunum yöntemine göre sınıflandırılmaktadır. Ürün çeşidine göre defileler, giyim defileleri (günlük giyim, deri-kürk, abiye, gelinlik, iç giyim, mayo-bikini, haute couture) ve aksesuar defileleri (şapka, eşarp, takı-mücevher, çorap-eldiven, ayakkabı-çanta) olmak üzere iki grupta toplanır. Sunulduğu alana göre ise kapalı alan (kongre merkezi, mağaza içi, uçak veya tren koridoru) ve açık alan (cadde, lavanta tarlası, kumsal, tarihi ören yeri) defileleri olarak ikiye ayrılır. Sunum yöntemine göre ise geleneksel yöntemlerle yapılan fiziksel defileler ve üç boyutlu yazılımlarla hazırlanan sanal defileler mevcuttur. Defile organizasyonu; çok boyutlu düşünülmesi ve detaylandırılması gereken uzun, zahmetli ve komplike bir süreçtir. Defile öncesinde davetiye, afiş ve basın duyurularının hazırlanması, doğru kişilerin davet edilmesi, oturum planlaması, hediye-promosyon dağıtımı ve açılış-kokteyl planlaması gibi işlemler yürütülür. Ayrıca defilenin yapılacağı mekânın ve konseptin belirlenmesi, mankenlerin temin edilmesi, koreografinin planlanması, podyum-sahne tasarımı, müzik-ses-ışık sisteminin kurulması, saç-makyaj hizmetlerinin sağlanması, fotoğraf-video çekimlerinin organize edilmesi ve sahne arkası kulis ortamının yönetilmesi gerekir. Basit bir defile organizasyonu temel olarak manken seçimi, koreografi hazırlanması, kulis hazırlanması ve sahne-podyum hazırlanması işlem basamaklarından oluşur. Profesyonel moda editörü ile saç ve makyaj detaylandırılırken, mankenleri hızlıca giydirecek yeterli sayıda giydirici görevlendirilir ve defile çıkış listesi hazırlanır. Defilenin geniş kitlelere ulaşması için, koleksiyon bilgileri, konsept, mekân, tarih, saat, manken kadrosu ve koreografi gibi bilgilerin yer aldığı detaylı bir basın bülteninin hazırlanması ve medya kuruluşlarına gönderilmesi organizasyonun başarısı açısından kritik önem taşır.