← Ünite 13
Acil Durum Teknolojileri ve Haberleşme

Ünite 13: Terörizmle Mücadelede Bilimsel Yöntemler-ı

Bertillion Sistemi
1882 yılında geliştirilmiş ilk biyometrik uygulamalardan biridir. Kişilerin fotoğraflarının çekilmesinin yanı sıra boy, ayak, kol ve işaret parmağı uzunluklarının kaydedilmesine dayanır.
Galton-Henry Yöntemi
1900 yılında Scotland Yard'da kullanılmaya başlanan bir parmak izi sınıflandırma yöntemidir. Modern parmak izi tanımlama sistemlerinin temellerinden biri kabul edilir.
FBI Parmak İzi Departmanı
1924 yılında kurulmuştur. Günümüzde FBI bünyesinde günlük olarak gerçekleştirilen parmak izi tarama sayısı 50.000 rakamını aşmaktadır.
Biyometrik Pasaportlar
Günümüzde birçok ülkede standart hale gelmiş olan biyometrik uygulamalardır. Güvenlik ve sınır kontrollerinde doğruluğu artırmak amacıyla kullanılmaktadır.

Anahtar Kavramlar

BiyometriKişilerin fizyolojik ve davranışsal özelliklerini kullanarak kimlik belirleme işlemidir. Örneğin, bir kişinin parmak izi veya imza atma hızı üzerinden kimliğinin doğrulanmasıdır.
Fizyolojik BiyometriBedenin fiziksel yapısı ve biçimiyle ilgili biyometrik yöntemlerdir. Parmak izi, iris taraması ve yüz tanıma bu kategoriye girer.
Davranışsal BiyometriKişinin davranış örüntüleri ve tavırlarına dayalı yöntemlerdir. Yürüyüş biçimi veya klavye kullanım hızı gibi dinamik özellikler incelenir.
TanımaBelirli bir topluluk içindeki kişinin kim olduğunun tespit edilmesidir. Sistemin veri tabanındaki tüm kayıtlar taranarak kişinin kimliği bulunur.
DoğrulamaKişinin iddia ettiği kimliğin doğruluğunun sınanmasıdır. Kişi kimliğini belirtir ve sistem sadece o kişinin verisiyle karşılaştırma yapar.
OnaylamaKişinin veri tabanında kayıtlı olup olmadığının incelenmesi ve kayıtlı değilse sisteme dahil edilmesidir. Sistemin veri tabanı yönetimi sürecidir.
Hatalı EşleştirmeSistemin yanlış bir kişiyi doğru kişi olarak tanımlamasıdır. Güvenlik açısından en kritik hata türüdür.
Hatalı EşleştirmemeSistemin gerçek kullanıcıyı tanıyamayıp reddetmesidir. Kullanıcı deneyimini olumsuz etkileyen bir durumdur.
EvrensellikBiyometrik özelliğin tüm insanlarda bulunması gerekliliğidir. Parmak izi gibi herkesin sahip olduğu özellikler bu kriteri karşılar.
AyırıcılıkBiyometrik özelliğin her bireyde farklı olmasıdır. İris yapısının her insanda benzersiz olması bu duruma örnektir.
KalıcılıkBiyometrik özelliğin zamanla değişmemesidir. Kişinin parmak izinin yıllar geçse de aynı kalması beklenir.
ÖlçülebilirlikÖzelliğin objektif ve sayısal olarak ölçülebilir olmasıdır. Bir cihazın parmak izi çizgilerini matematiksel verilere dönüştürebilmesi gerekir.
Eşik DeğeriSistemin eşleşme kararı vermek için belirlediği sayısal sınırdır. Bu değerin ayarlanması sistemin güvenlik hassasiyetini belirler.

Diğer Önemli Bilgiler

Adli Uygulama Örneği

Biyometrinin adli alandaki kullanımı; cesedin kimliğinin teşhisi veya ebeveynlik (babalık/annelik) testi gibi süreçleri kapsar.

İdari Uygulama Örneği

Devletin tasarrufunda olan uygulamalardır. Pasaport, kimlik kartları, ehliyet, sınır kontrolü, göçmenlik işlemleri ve e-devlet sistemleri bu kapsamdadır.

Ticari Uygulama Örneği

Fiziksel erişim kontrolü, e-ticaret, ATM işlemleri, kredi kartı güvenliği, bilgisayar erişimi ve mobil telefonların biyometrik kilididir.

Telebiyometrik Sistemler

Biyometrik verinin uzaktan alındığı ve işlendiği sistemlerdir. Bu sistemlerde kablolu/kablosuz ağlar ve internet üzerinden veri transferi gerçekleşir.

İrisle Tanıma

Günümüzde en sık kullanılan ve yüksek güvenlik sağlayan biyometrik yöntemlerden biridir. Gözün iris tabakasındaki benzersiz desenlerin taranmasına dayanır.

Sınavda Dikkat Et

  • Hata türlerini karıştırmayın: Hatalı eşleştirme 'yanlış kişiyi kabul etme' (güvenlik riski), hatalı eşleştirmeme 'gerçek kişiyi reddetme' (kullanım zorluğu) demektir.
  • Eşik değeri mantığını iyi kavrayın: Eşik artarsa güvenlik artar (hatalı eşleştirme azalır) ama kullanıcı reddedilme riski artar.
  • Tanıma ve doğrulama farkına dikkat: Tanıma 'kim bu?' sorusuna, doğrulama 'bu kişi iddia ettiği kişi mi?' sorusuna yanıt arar.
  • Kriterleri ezberleyin: Evrensellik, ayırıcılık, kalıcılık ve ölçülebilirlik kavramlarını birbirine karıştırmadan tanımlayabilmelisiniz.
  • Biyometrik sistem bileşenlerini bilin: Depolama, algılayıcı, karşılaştırma ve karar birimi sistemin dört temel taşıdır.
  • Fizyolojik ve davranışsal ayrımını unutmayın: Beden yapısı fizyolojik, hareket tarzı davranışsal biyometriye girer.